• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ءوندىرىس 30 ءساۋىر, 2025

مەتاللۋرگيا – ەكونوميكا تىرەگى

651 رەت
كورسەتىلدى

بۇعان دەيىن مەتالل سىنىقتارىن جيناۋمەن اينالىساتىن جەكە تۇلعالاردىڭ كىرىسىنە 85% سالىق جەڭىلدىگى بەرىلگەن بولسا, ەندى اتالعان نورما كۇشىن جويعان. تاياۋدا ء«تۇستى مەتالل جانە مەتالل قالدىقتارىن جيناۋشىلار قاۋىمداستىعى» ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى مەن ماجىلىسكە حات جولداپ, ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن ءتۇسىندىرۋدى سۇرادى.

«بۇل قادام مەملەكەتتىك ساياسات اياسىندا سالىقتىق جەڭىلدىكتى 20%-عا قىسقارتۋ ماقساتىندا قابىل­دانعان. دەسە دە مۇنىڭ سالدارىنا ۇڭىلە ءبىلۋىمىز كەرەك. ەل ەكونوميكاسى مۇنايدان عانا تۇرمايدى. مەتاللۋرگيا سالاسى ەكونوميكادا سترا­تەگيالىق ماڭىزعا يە, ال مەتالل سىنىقتارىن جيناۋ مەن قايتا وڭدەۋ – ونىڭ اجىراماس بولىگى. مەتاللۋرگيالىق كاسىپورىندار شيكىزات رەتىندە قايتالاما مەتالداردى پايدالانادى, بۇل ون­دىرىستىك شىعىندى ازايتىپ, تابيعي رەسۋرسقا تۇسەتىن جۇكتەمەنى جەڭىلدەتەدى. الەمدىك تاجىري­بەگە سۇيەن­سەك, 1 توننا بولاتتى قايتا وڭدەۋ 1,5 توننا تەمىر كەنىن جانە 0,5 توننا كومىردى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرە­دى. سونداي-اق مەتالداردى قايتا وڭدەۋ ەكولوگيالىق جۇكتەمەنى ازايتادى, ويت­كەنى ول باستاپقى كەندى ءوندىرۋ جانە وڭدەۋگە كەتەتىن شىعىندى قىسقارتادى», دەدى قاۋىمداستىق ءوز مالىم­دەمەسىندە.

ولاردىڭ ايتۋىنشا, قازىر قارا جانە ءتۇستى مەتالدار­دىڭ قالدىعى مەن سىنىعىن قاراپايىم ازاماتتار جينايدى. ولاردىڭ ۇلەسى مەتالل سىنىقتارىن جيناۋدىڭ جالپى كولەمىنىڭ 80%-ىن قۇرايدى. بىراق جاڭا سالىقتىق تالاپتار بۇل ازاماتتاردىڭ تابىسىنان ايىرىلىپ, مەتالل سىنىقتارىن تاپسىرۋعا دەگەن ىنتاسىن كەمىتپەك.

بۇل رەتتە قاۋىمداستىق مەتال­ل سىنىقتارىن جيناۋمەن اينالىسا­تىن جەكە تۇلعا­لار ءۇشىن سالىق جەڭىل­دىك­تەرىن قايتارۋ; مەتال­ل سىنىقتاردى قايتا وڭدەيتىن كاسىپ­ورىندارعا سالىقتىق دەمالىس­تار نەمەسە سۋبسيديا بەرۋ; لي­تسەن­زيالاۋ جانە باقىلاۋ جۇيە­سىن جەتىلدىرۋ; مەتالل سىنىقتارىن جي­ناۋشىلارعا ارنالعان تىركەۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ; جاڭا سالىقتىق تالاپتاردىڭ ەكونوميكا مەن مەتالل نارى­­عىنا اسەرىن جان-جاقتى زەرتتەۋ سياقتى ۇسىنىستار جولدايدى.

«ۇكىمەتتىڭ بيۋدجەت تاپ­شىلى­عىن قىسقارتۋعا تىرىسىپ جاتقا­نى قۇپتارلىق شارا, دەگەنمەن قارا جانە ءتۇستى مەتالداردىڭ قالدىعىن جينايتىن ازاماتتار ءۇشىن جەڭىلدىكتىڭ جويىلۋى قيىن­د­ىق تۋعىزايىن دەپ تۇر. سوندىقتان سالىقتىق وزگەرىستەردى قايتا قاراپ, بالاما شارالاردى قاراس­تىرۋ ماڭىزدى», دەيدى قاۋىم­داستىق وكىلدەرى.

ەكونوميست الپامىس سەگىز­باي­ ۇلىنىڭ سوزىنشە, قاۋىمداس­تىقتىڭ كوتەرىپ وتىرعان ماسەلەسى وتە وزەك­تى. ساراپشى ماسەلەنى «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىر­لە­سىپ شەشۋدى ۇسىنادى.

ء«تيىستى مەكەمەلەر مەن ما­جى­لىسكە حات جولدا­ماس بۇرىن مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا پروب­لەمانى شەشۋ جولدارىن ۇسىنىپ, تالقىلاتىپ العانى دۇرىس بولار ەدى. ينستيتۋتتار ما­سەلەنى تەرەڭى­رەك زەردەلەپ, ءۋاجدىڭ ورىندى ەكەنىن كورسە­تىپ بەرەدى. مەنىڭشە, جالعىز قاۋىمداستىق ەمەس, بىر­نەشە قاۋىمداستىق بىرلەسە وتىرىپ حات جولداسا, مينيسترلىك پەن ءما­جىلىس قۇلاق اسار ەدى», دەگەن ويىن جەتكىزدى ساراپشى.

سوڭعى جاڭالىقتار