ءداستۇرلى تەاتردىڭ شەكاراسىن كەڭەيتۋدە تالماي ىزدەنەتىن ايماۋىتوۆ تەاترىنىڭ ۇجىمى بيىلعى كوكتەمدە ەكى بىردەي پرەمەرانىڭ تيەگىن اعىتۋدى ويعا الدى. ونىڭ ءبىرى درامالىق قويىلىم بولسا, ەكىنشىسى – كومەديا جانرىنداعى قويىلىم.
جاقىندا ج.ايماۋىتوۆ اتىنداعى پاۆلودار وبلىستىق قازاق مۋزىكا-دراما تەاترىنا ازيا جانە ەۋروپا ەلدەرىندەگى تەاتر ۇجىمدارىنىڭ تاۋەلسىز رەجيسسەرى وۆلياكۋلي حودجاكۋلي كەلدى. مايتالمان بيىلعى ماۋسىمدا پاۆلودارلىق اكتەرلەرمەن بىرگە ساحنادا جاڭا پرەمەرا ۇسىنۋ تۋرالى ويىن ايتقان ەدى. جەرگىلىكتى تەاتر ۇجىمىمەن اقىلداسا كەلە, الەمگە ايگىلى دراماتۋرگ بەرتولد برەحتىڭ «ماماشا كۋراج» قويىلىمىنا تاڭداۋ ءتۇستى.
«بۇل دراماداعى كەيىپكەرلەر مەن اكتەرلەردىڭ بەينەلەرى ءبىر-بىرىنە تىم بولماعاندا 60-70 پايىز ۇقساۋى ماڭىزدى ەدى. قيالىمداعى كەيىپكەرلەردى تاپپاسام, اياق باسپايمىن. ايماۋىتوۆ تەاترىندا بۇرىن قويىلعان سپەكتاكلدەردى كورە كەلە, بۇل قويىلىمداعى كەيىپكەرلەر ەرتىس بويىندا بار ەكەنىنە كوز جەتكىزدىم. مۇنداعى اكتەرلەردىڭ باسىم بولىگى – جاستار, ارقايسىسىنىڭ بويىندا بۇلقىنىس بار. كۇش-قۋاتى تاسقىنداپ تۇراتىن ادامدار ماعان ءاردايىم ۇنايدى. ونىڭ ۇستىنە تەاتر اكتەرلەرىنىڭ بارلىعى شەتىنەن ءانشى ءارى كەز كەلگەن ءبيدى دە ورىنداي الاتىنى كوزگە ءتۇستى. ياعني تەحنيكالىق جاعىنان دا, شىعارماشىلىق جاعىنان دا ۇيلەسىمدە. زاماناۋي تەاتر ءۇشىن بۇل جايتتاردىڭ بارلىعى دا ماڭىزدى. ەندەشە, ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدا ەرەكشە كوللابوراتسيا بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن», دەيدى وۆلياكۋلي حودجاكۋلي.
تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ادىلەت اقانوۆ كەلەشەك پرەمەراعا ازىرشە «پەرى قاتىن» دەگەن شارتتى اتاۋ بەرىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. قويىلىم ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلعان.
– قويىلىمنىڭ ايتار ويى مول, ادامنىڭ جان دۇنيەسىنە تەرەڭ ۇڭىلەتىن شىعارما. الەمدىك كلاسسيكا. قويىلىمدى ساحنالاۋ مانەرى بولەك, اكتەرلەردىڭ ويىنى دا ەرەكشەلىكتى تالاپ ەتەدى. دەيتۇرعانمەن, مۇنداي جانرداعى شىعارمالار ۇجىمىمىز ءۇشىن تاڭسىق ەمەس ەكەنىن ايتۋىمىز كەرەك. بۇعان دەيىن سىنشىلاردىڭ جوعارى پىكىرىنە يە بولعان «ۇجدان» ءاپساناسى دا وسىنداي باعىتتا ساحنالانعان. تەاتر – ءتىرى اعزا, ۇجىم ۇنەمى وزگەدەگى جاڭالىقتى, جاڭا لەپتى وزىنە ءسىڭىرىپ, ۇردىستەرگە دەن قويىپ وتىرماسا, ءبىر ورىندا تۇرىپ قالادى – دەگەن ويىمەن ءبولىستى ءا.اقانوۆ.
ال ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىندا جەرگىلىكتى كورەرمەنگە وسەتين دراماتۋرگى گەورگي حۋگاەۆتىڭ ء«بىر دوسىڭ كەرەك ەكەن» كومەدياسى ۇسىنىلماقشى. بۇل پرەمەراعا قازىرگى ۋاقىتتا دايىندىق قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. قويۋشى رەجيسسەر جانگەلدى سادىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, كومەديالىق قويىلىم تاعدىر تاۋقىمەتى ارالارىنا سىنا قاققانمەن سىن ساعاتتا ءبىر-ءبىرىن ساتپاعان ەكى دوستىڭ قىزىقتى دا شىتىرمان وقيعاسى جايىندا ءوربيدى. اندرو مەن ساندرو ەسىمدى دوستار ءارى كورشىلەر ءبىرىن-ءبىرى كەيدە جەك كورسە دە, جاۋعا بەرمەس, قاتتى وكپەلەسە دە, ولىمگە قيماس جاندار رەتىندە بەينەلەنەدى.
«كورشىلەردىڭ ءبىر-بىرىمەن قارىم-قاتىناسى, سىي-قۇرمەتى بالا كەزىمىزدە ىستىق كورىنۋشى ەدى. وكىنىشكە قاراي, شاھارلاردا وسى ءبىر جىلى ءداستۇر ءۇزىلىپ بارادى. ءبىز وسى ءبىر ادامي قۇندىلىقتاردى قايتا جاڭعىرتۋعا شاقىرامىز» دەيدى رەجيسسەر. جانگەلدى سادىقوۆ ايماۋىتوۆ تەاترىندا بىرنەشە قويىلىم ساحنالاعان.
كومەدياداعى باستى ءرولدىڭ ءبىرى – اندرونى سومدايتىن اكتەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى داۋرەن ءادىل «قويىلىمنىڭ ايتار ويى – قيامەتكە دەيىن ادال دوس تابا ءبىلۋدىڭ ءوزى دە ونەر دەگەن فيلوسوفيا جاتىر» دەپ پايىمدايدى.
– ەرتەرەكتە وسى تەاتردا «تابالدىرىعىڭا تابىن» دەگەن قويىلىم قويدىق. سپەكتاكل كەش اياقتالىپ, اۆتوبۋس توقتاپ قالادى-اۋ دەپ ايالداماعا كوپپەن بىرگە اسىقتىم. قوس وكپەمدى قولىما الىپ جۇگىرىپ كەلە جاتسام, الدىمدا ەكى كەلىنشەك كەتىپ بارا جاتىر ەكەن. جاياۋ جول تار, امالسىزدان ەكپىنىمدى سايابىرسىتۋعا تۋرا كەلدى. الگىلەردى باسا-كوكتەپ وتۋگە ۇيالىپ, ارتتارىنان ەرە تۇسەيىن. سويتسەم كەلىنشەكتىڭ ءبىرى كوز جاسىن توگىپ, جانىنداعى قۇربىسىنا بىلاي دەپ كەلەدى ەكەن: «مىنا قويىلىمدى كۇيەۋىم كورمەسىن. ەگەر بۇگىن مەنىمەن تەاترعا كەلگەندە بار عوي, ەرتەڭ تۋرا اۋىلعا كوشەمىز دەپ قيعىلىق سالاتىنى انىق ەدى». سول كۇنگى سپەكتاكلدە اۋىلعا اتا-اناسىن قارا ءۇزدىرىپ تاستاپ كەتكەن, حابار سالمايتىن, اماندىعىن سۇراسپايتىن بەزبۇيرەك ادامنىڭ تاعدىرى سيپاتتالاتىن. سونداعى اۋىر قايعىنى كوكىرەگىنە تۇيگەن كەلىنشەكتىڭ سەزىمتالدىعىنا تاڭعالدىم. قويىلىمنىڭ كورەرمەن جۇرەگىنە جەتۋى دەگەن سونداي بولادى ەكەن», دەپ تولعاندى تەاتر مايتالمانى.
پاۆلودار وبلىسى