2015 جىلعى 17 ناۋرىز, استانا قالاسى
مەملەكەتتىك م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا(جالعا الۋعا) بەرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» 2011 جىلعى 1 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 74-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان مەملەكەتتىك م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى باسقارۋ ساياساتى دەپارتامەنتى زاڭنامامەن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزiمدi ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرىلۋىن;
3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشiلiك ەتەتiن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن.
4. وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەن كۇننەن باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى جانە رەسمي جاريالانۋى ءتيىس.
مينيستر ە.دوساەۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ
2015 جىلعى 17 ناۋرىزداعى №212 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
مەملەكەتتىك م ۇلىكتى مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ
قاعيدالارى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى مەملەكەتتىك م ۇلىكتى مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدالار) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسiنە جانە «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» 2011 جىلعى 1 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس ازىرلەندى جانە مەملەكەتتىك م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى.
2. وسى قاعيدالاردا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) جالعا بەرۋشى – مەملەكەتتىك م ۇلىك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان (جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن اتقارۋشى ورگان) نە اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى;
2) جالداۋشى (جالعا الۋشى) – ەگەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا وزگەشە كوزدەلمەسە جەكە جانە مەملەكەتتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالار;
3) كەپىلدىك جارناسى – تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشىن جەكە نەمەسە مەملەكەتتىك ەمەس زاڭدى تۇلعا ەنگىزەتىن اقشالاي سوما;
4) قاتىسۋشىلار – تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشىن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تىركەلگەن جەكە نەمەسە مەملەكەتتىك ەمەس زاڭدى تۇلعا;
5) مۇلiكتiك جالداۋ (جالعا الۋ) وبەكتىسى (بۇدان ءارى – وبەكت) – سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىستارىن, جەر ۋچاسكەلەرىن, تۇرعىن ءۇي قورىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكiنە بەكىتىلگەن م ۇلىكتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ, باسقا دا اسكەرلەرى مەن اسكەري قۇرالىمدارىنىڭ اسكەري مۇلكىن جانە پايدالانىلمايتىن اسكەري مۇلكىن قوسپاعاندا, مەملەكەتتىك مەنشىكتەگى جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك (زاتتار).
اقشا, باعالى قاعازدار جانە مەملەكەتتىڭ م ۇلىكتىك قۇقىقتارى مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ شارتىنىڭ وبەكتىسى (نىساناسى) بولىپ تابىلمايدى;
6) تەندەر – بۇل جالعا بەرۋشى ءوزى ۇسىنعان باستاپقى شارتتار نەگىزىندە جالعا بەرۋشى ءۇشىن ەڭ جاقسى شارت تالاپتارىن ۇسىناتىن تەندەرگە قاتىسۋشىلاردىڭ بىرىمەن شارت جاساسۋعا مىندەتتەنەتىن ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىن پايدالانا وتىرىپ, ەلەكتروندىق فورماتتا وتكىزىلەتىن وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ جونىندەگى ساۋدا-ساتتىق نىسانى;
7) تەڭگەرىم ۇستاۋشى – وبەكت جەدەل باسقارۋ نەمەسە شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىندا بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعا;
8) ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالى – www.gosreestr.kz مەكەنجايى بويىنشا ينتەرنەت جەلىسىندە ورنالاستىرىلعان, مەملەكەتتىك م ۇلىكتى جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ شارتتارى بويىنشا ەلەكتروندىق دەرەكقورعا بىرىڭعاي قول جەتكىزۋ نۇكتەسىن ۇسىناتىن ينتەرنەت-رەسۋرس (بۇدان ءارى - ءتىزىلىم);
9) ۇلتتىق پوچتا وپەراتورى – جالعىز اكتسيونەرى ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگ بولىپ تابىلاتىن, پوچتا بايلانىسىنىڭ جالپىعا ورتاق قىزمەتتەرىن, ارنايى بايلانىس قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ جانە قارجىلىق قىزمەت پەن كورسەتىلەتىن قارجىلىق قىزمەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتتەرى جۇكتەلگەن ۇكىمەتتىڭ شەشىمى بويىنشا قۇرىلعان اكتسيونەرلىك قوعام;
10) شارت – مەملەكەتتىك م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ شارتى;
11) ەلەكتروندىق قۇجات – اقپارات ەلەكتروندىق-تسيفرلىق نىساندا بەرىلگەن جانە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا ارقىلى كۋالاندىرىلعان قۇجات;
12) ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا (بۇدان ءارى – ەتسق) – ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا قۇرالدارىمەن جاسالعان جانە ەلەكتروندىق قۇجاتتىڭ دۇرىستىعىن, ونىڭ تيەسىلىگىن جانە مازمۇنىنىڭ وزگەرمەيتىندىگىن راستايتىن ەلەكتروندىق تسيفرلىق سيمۆولدار تەرىمى;
3. «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 74-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكالىق م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) مەملەكەتتىك م ۇلىك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان بەرەدى.
كوممۋنالدىق م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان بەرەدى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 35-بابىنىڭ 1-3-تارماعىنا سايكەس اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنە باسقارۋعا بەرىلگەن اۋداندىق كوممۋنالدىق م ۇلىكتى م ۇلىكتى كەيىننەن ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جەكە تۇلعالارعا جانە مەملەكەتتىك ەمەس زاڭدى تۇلعالارعا مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرەدى.
4. بالانس ۇستاۋشى ارتىق جانە پايدالانىلمايتىن جىلجىمايتىن وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ ءۇشىن جالعا بەرۋشiگە وبەكتىلەردىڭ اتاۋى, سانى, ولشەم بىرلىگى, قىسقاشا سيپاتتاماسى, ورنالاسقان جەرى, م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ مەرزىمى, نىسانالى پايدالانىلۋى قامتىلعان اقپارات بەرەدى.
ارتىق جانە پايدالانىلمايتىن وزگە مۇلكى بولعان كەزدە, بالانس ۇستاۋشى ونىڭ اتاۋى, سانى, قىسقاشا سيپاتتتاماسى, قالدىق قۇنى, ورنالاسقان جەرى, م ۇلىكتىك جالعا الۋعا بەرۋ مەرزىمى, نىسانالى پايدالانىلۋى قامتىلعان اقپارات بەرەدى. ارتىق جانە پايدالانىلمايتىن وبەكتىلەر تۋرالى اقپارات بولجامدى جالعا الۋشى كورسەتىلمەي ۇسىنىلادى.
بالانس ۇستاۋشى وبەكت تۋرالى اقپاراتتىڭ شىنايىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى.
ۇسىنىلعان اقپاراتتى جالعا بەرۋشى كۇنتىزبەلىك ون كۇننەن اسىرماي قارايدى.
بالانس ۇستاۋشى ۇسىنعان ارتىق, پايدالانىلمايتىن وبەكتىلەر تۋرالى اقپاراتتى قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا, سونداي-اق مەملەكەتتىك م ۇلىك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار وتكىزەتىن مەملەكەتتىك م ۇلىكتىڭ ماقساتقا ساي پايدالانىلۋىن باقىلاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جالعا بەرۋشى:
1) وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى;
2) جالعا بەرۋشى وبەكتىنىڭ زاڭدى تاعدىرى بويىنشا وزگە شەشىم قابىلداعان جاعدايدا, وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋدەن باس تارتۋ تۋرالى شەشىمدەردىڭ ءبىرىن قابىلدايدى.
5. جالعا بەرۋشى بالانس ۇستاۋشى وسى قاعيدالاردىڭ 4-تارماعىنا سايكەس ۇسىنعان اقپاراتتى قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا نەمەسە مەملەكەتتىك م ۇلىك جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار وتكىزەتىن مەملەكەتتىك م ۇلىكتىڭ ماقساتقا ساي پايدالانىلۋىن باقىلاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا وبەكتىنى مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇن ىشىندە مىناداي اقپاراتتىڭ:
1) وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىنىڭ 3) جانە 8) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن وبەكتىلەردى قوسپاعاندا وبەكتىنىڭ اتاۋىن, سانىن, ولشەم بىرلىگىن, قىسقاشا سيپاتتاماسىن, ورنالاسقان جەرىن, م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ مەرزىمىن, ماقساتتى پايدالانۋىن كورسەتە وتىرىپ مالىمەتتەردىڭ;
2) وبەكت يەسى مەن بالانس ۇستاۋشى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ (پوشتا مەكەنجايى, تەلەفون, فاكس, ە-mail);
3) وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردا وبەكتىنى تەندەر وتكىزۋ ارقىلى نەمەسە تەندەر وتكىزبەي م ۇلىكتىك جالعا بەرۋ تۋرالى مالىمەتتەردىڭ تىزىلىمدە ورنالاستىرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
6. مۇلiكتiك جالداۋ (جالعا الۋعا) شارتى (بۇدان ءارى – شارت) ءۇش جىلدان اسپايتىن مەرزiمگە جاسالادى.
شارتتا بەلگىلەنگەن مەرزىم وتكەننەن كەيىن شارت توقتاتىلدى دەپ سانالادى.
شارتتا جالداۋشىعا زاڭنىڭ 105, 106-باپتارىندا تىكەلەي كوزدەلگەن جاعدايلاردا, جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرىلگەن وبەكتىنى يەلىكتەن شىعارۋ تۋرالى تالاپتى كوزدەيدى.
2. وبەكتiلەردi تەندەر وتكىزبەي مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ
7. مىناداي جاعدايلاردى:
1) كۋرستىق ساباقتار, كونفەرەنتسيالار, سەمينارلار, كونتسەرتتەر, كورمەلەر مەن سپورتتىق ءىس-شارالار وتكىزۋ ءۇشىن ءبىر ايدان اسپايتىن مەرزىمگە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ, عىلىم, مادەنيەت جانە سپورتتىق ۇيىمداردىڭ ءۇي-جايلارىن بەرۋ;
2) كانديداتقا, ساياسي پارتياعا نە ولاردىڭ سەنiم بiلدiرگەن ادامدارىنا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكiزۋ جانە سايلاۋ الدىنداعى ۇگiتتەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ءۇي-جايلار بەرۋ;
3) تاۋارلاردى جەتكىزۋگە, جۇمىستاردى ورىنداۋعا جانە وبەكتىلەردىڭ بالانس ۇستاۋشىلارىنا قىزمەتتەر كورسەتۋگە بايلانىستى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى شارتتار جاساعان ءونىم بەرۋشىلەرگە ءۇي-جايلار (اۋدانىنا قاراماستان) مەن جابدىقتار بەرۋ;
4) اۋدانى ءجۇز شارشى مەترگە دەيىنگى ءۇي-جايلاردى, عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردى, قالدىق قۇنى 150 ەسەلىك ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اسپايتىن وزگە دە م ۇلىكتى (اۆتوكولىك قۇرالدارى, جابدىقتار, جيھاز, ۇيىمداستىرۋ تەحنيكاسى) بەرۋ;
5) بانكوماتتار مەن مۋلتيكاسسالار ورناتۋعا ارنالعان الاڭدار بەرۋ;
6) ۇلتتىق پوچتا وپەراتورىنىڭ اۋىلداردا, اۋىلدىق وكرۋگتەردە قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن;
7) اۋداندىق كوممۋنالدىق مەنشىككە جاتاتىن جانە اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ باسقارۋىنا بەرىلگەن وبەكتىلەردى بەرۋ;
8) ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم الۋشىلاردى تاماقتاندىرۋدى ۇيىمداستىرۋ بويىنشا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ تۋرالى شارتتار جاساعان ءونىم بەرۋشىلەرگە ءۇي-جايلار (ولاردىڭ الاڭىنا قاراماستان) مەن جابدىقتار (ولاردىڭ قۇنىنا قاراماستان) بەرۋدى قوسپاعاندا, وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تەندەر نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى.
8. وبەكتىنى جالداۋعا (جالعا الۋعا) ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ ەسەپ ايىرىسۋ-كاسسالىق بولىمدەرىنە, «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋگە وتىنىشتەر قابىلداۋ جانە ولاردىڭ ناتيجەلەرىن كورسەتىلەتىن قىزمەتتى الۋشىعا بەرۋ جونىندەگى جۇمىستى ۇيىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن, سونداي-اق اقپاراتتىق جۇيەلەردەن مالىمەتتەر الۋ ارقىلى ەلەكتروندىق نىساندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتەتىن زاڭدى تۇلعالارعا (حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى) بەرۋ بەرىلەتىن وبەكتىنىڭ اۋدانىنا, قالدىق قۇنىنىڭ مولشەرىنە قاراماستان تەندەر نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى.
9. وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىنىڭ 4) جانە 5) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋگە ەكى نەمەسە ودان دا كوپ ءوتىنىم بەرىلگەن جاعدايدا, ولاردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تەندەر وتكىزۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.
وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىنىڭ 4) جانە 5) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋگە ەكى نەمەسە ودان دا كوپ ءوتىنىم بەرىلگەن جاعدايدا جالعا بەرۋشى وسى وبەكتىلەردى تەندەر وتكىزۋ ارقلى م ۇلىكتى جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى اقپاراتتى وسىنداي شەشىم قابىلدانعاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك جەتى كۇن ىشىندە تىزىلىمگە ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
10. وبەكتىنى, تەندەر وتكىزبەي, مۇلiكتiك جالعا الۋعا (جالداۋعا) بەرۋ كەزىندە وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالعا الۋعا (جالداۋعا) بەرۋگە ارنالعان ءوتىنىم نەگىزىندە (بۇدان ءارى – ءوتىنىم) جۇزەگە اسىرىلادى.
ءوتىنىم مىناداي قۇجاتتاردى:
1) زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن: سالىستىرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسىن ۇسىنا وتىرىپ, جارعىنىڭ كوشىرمەسىن نە كورسەتىلگەن قۇجاتتىڭ نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان كوشىرمەسىن;
2) جەكە تۇلعالار ءۇشىن: سالىستىرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسىن ۇسىنا وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ جەكە كۋالىگىنىڭ نەمەسە ۋاقىتشا جەكە كۋالىك, جەكە كاسىپكەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى كۋالىك (جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن) كوشىرمەلەرىن نە كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان كوشىرمەلەرىن, تۇرعىلىقتى جەرىنەن مەكەنجاي انىقتامالارىن;
3) شەتەلدىك جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن – مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىنە نوتاريالدىق كۋالاندىرىلعان اۋدارماسى بار شەتەلدىك پاسپورت نەمەسە قۇرىلتاي قۇجاتتارىن ۇسىنا وتىرىپ, وبەكتىنىڭ اتاۋىن, ونىڭ بالانس ۇستاۋشىسىن, سونداي-اق وبەكتىگە قاجەتتىلىك نەگىزدەمەسىن كورسەتۋمەن ەركىن نىساندا رەسىمدەلەدى.
11. كانديداتقا, ساياسي پارتياعا نە ولاردىڭ سەنiم بiلدiرگەن ادامدارىنا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكiزۋ جانە سايلاۋ الدىنداعى ۇگiتتەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ءۇي-جايلار بەرۋ جالداۋعا بەرۋشىنىڭ اتىنا ەرىكتى نىسانداعى جازباشا ءوتىنىشى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
جالعا بەرۋشى ءوتىنىش تۇسكەن ساتتەن باستاپ ەكى جۇمىس كۇنى ىشىندە كانديداتتى, ساياسي پارتيانى نەمەسە ولاردىڭ سەنiم بiلدiرگەن ادامدارىن جىلجىمايتىن م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ شارتىن جاساسۋعا دايىندىعى تۋرالى حابارلاندىرادى.
وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىنىڭ ەكىنشى بولىگىنىڭ تالاپتارى كانديداتقا, ساياسي پارتياعا نەمەسە ولاردىڭ سەنiم بiلدiرگەن ادامدارىنا سايلاۋشىلارمەن كەزدەسۋلەر وتكiزۋ جانە سايلاۋ الدىنداعى ۇگiتتەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ءۇي-جاي بەرۋ جاعدايلارىنا قولدانىلمايدى.
12. جالعا بەرۋشى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىنىڭ 4) جانە 5) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن وبەكتىلەردى قوسپاعاندا وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ ءوتىنىمىن جانە وعان قوسا بەرىلگەن قۇجاتتاردى كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇنى ىشىندە قارايدى.
جالعا بەرۋشى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىنىڭ 3) جانە 4) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن وبەكتىلەردى جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى ءوتىنىمدى جانە وعان قوسا بەرىلگەن قۇجاتتاردى ءبىرىنشى ءوتىنىم تۇسكەن كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇنى ىشىندە قارايدى.
جالعا بەرۋشى وبەكتىلەردى جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى ءوتىنىمدى (وتىنىمدەردى) جانە وعان قوسا بەرىلگەن قۇجاتتاردى قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا مىناداي شەشىمدەردىڭ ءبىرىن قابىلدايدى:
1) وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى;
2) وسى قاعيدالاردىڭ 4-بولىمىنە سايكەس وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىنىڭ 3) جانە 4) تارماقشالارىندا كورسەتىلگەن وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋگە ەكى جانە ودان استام ءوتىنىم بەرىلگەن جاعدايدا, تەندەر وتكىزۋ تۋرالى;
3) وبەكتىنىڭ زاڭدى تاعدىرى بويىنشا, وسى قاعيدالاردىڭ 7-تارماعىندا كورسەتىلگەن تالاپتارعا وتىنىمدە كورسەتىلگەن وبەكتىنىڭ سايكەس كەلمەۋى, وسى قاعيدالاردىڭ 10-تارماعىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتارىنىڭ بولماۋى, جالعا بەرۋشى وزگە شەشىم قابىلداعان جاعدايدا, وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋدەن باس تارتۋ تۋرالى شەشىمدەردىڭ بىرەۋىن قابىلدايدى.
13. جالعا بەرۋشىنىڭ باسشىسى نەمەسە ونىڭ مىندەتىن اتقارۋشى تۇلعا «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 74-بابىنىڭ 5-تارماعىنا سايكەس بەكىتىلگەن ۇلگىلىك شارتقا سايكەس وبەكتىنى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇننەن كەشىكتىرمەي جالعا الۋشىمەن شارت جاساسادى جانە ول تىزىلىمدە تىركەلۋگە جاتادى.
وسى تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگىنىڭ تالاپتارى جالعا بەرۋشى مەن كانديدات نەمەسە ساياسي پارتيا نە ولاردىڭ سەنiم بiلدiرگەن ادامدارى اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتىق كودەكسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جاساسقان جىلجىمايتىن م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ شارتتارىنا قولدانىلمايدى.
3. تەندەر وتكىزۋگە دايىندىق
14. جالعا بەرۋشi تەندەرگە دايىندالۋ جانە ونى وتكiزۋ كەزiندە:
1) تەندەر كوميسسياسىن قالىپتاستىرادى;
2) تەندەر وتكiزۋ مەرزىمىن جانە ونىڭ شارتتارىن ايقىندايدى;
3) تەندەر قۇجاتتاماسىن دايىندايدى;
4) تىزىلىمدە تەندەر وتكىزۋ تۋرالى حابارلامانى جاريالايدى;
5) شارت جوباسىن دايىنداۋدى جۇزگە اسىرادى;
6) كەپiلدiك جارنالار قابىلدايدى;
7) تەندەر جەڭىمپازىمەن شارت جاساسادى جانە ونىڭ شارتتارىنىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرادى;
8) تەندەرلىك كوميسسيا وتىرىس حاتتامالارىنا قول قويادى;
9) تەندەر جەڭىمپازىمەن جارت جاساسۋدى قامتاماسىز ەتەدى;
10) وسى قاعيدالاردىڭ 31 جانە 46-تارماقتارىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, تەندەر اياقتالعاننان كەيىن تەندەرگە قاتىسۋشىلارعا كەپىلدىك جارنالاردى قايتارادى;
11) وسى قاعيدالاردا كوزدەلگەن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرادى.
15. تەندەرلىك قۇجاتتاما مىناداي نەگىزگى بولىمدەردى:
1) تەندەر وبەكتiسiنىڭ نىسانالى ماقساتىن كورسەتە وتىرىپ, ول تۋرالى مالiمەتتەردى;
2) ءوتiنiمنىڭ جانە ونىمەن بiرگە ۇسىنىلاتىن قۇجاتتاردىڭ مازمۇنى بويىنشا تالاپتاردى;
3) تەندەر شارتتارىن;
4) تەندەر وتكiزۋدiڭ ءتارتiبiن;
5) شارتتىڭ جوباسىن قامتۋى ءتيىس.
16. تەندەردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى رەتىندە جالعا بەرۋشى ارەكەت ەتەدى.
17. تەندەر كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا جالعا بەرۋشiنiڭ, بالانس ۇستاۋشىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جانە وزگە ۇيىمداردىڭ وكiلدەرi ەنگiزiلەدى. تەندەر كوميسسياسى مۇشەلەرىنىڭ سانى كەمىندە بەس ادامدى قۇرايدى. جالعا بەرۋشiنiڭ وكiلi كوميسسيا توراعاسى بولىپ تابىلادى.
كوميسسيانىڭ قۇرامىن جالعا بەرۋشi بەكiتەدi.
تەندەر كوميسسياسىنىڭ حاتشىسى جالعا بەرۋشiنiڭ وكiلi بولىپ تابىلادى جانە كوميسسيا مۇشەسى بولىپ تابىلمايدى. تەندەر كوميسسياسىنىڭ حاتشىسى تەندەردى ۇيىمداستىرۋ جانە ونى وتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى دايىندايدى جانە تەندەر كوميسسياسىنىڭ حاتتاماسىن رەسىمدەيدى.
18. تەندەر كوميسسياسى مىناداي فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرادى:
1) جالعا بەرۋشى بەلگىلەگەن مەرزىمدە جانە وبەكتى تۋرالى وعان ۇسىنعان دەرەكتەردىڭ نەگىزىندە وسى قاعيدالاردىڭ 53-تارماعىنا سايكەس ەسەپتەلگەن جالداۋ مولشەرلەمەسىنەن تومەن بولمايتىن, جالداۋ تولەمىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرلەمەسى نەگىزگىسى بولىپ تابىلاتىن تەندەردىڭ شارتتارىن ازىرلەيدى;
2) تەندەر وتكiزەدi;
3) تەندەر جەڭiمپازىن حابارلايدى.
19. جالعا بەرۋشى ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىندا تەندەر وتكىزۋ تۋرالى حابارلامانىڭ, تەندەر وتكىزىلگەنگە دەيىن كەمىندە كۇنتىزبەلىك ون بەس كۇن بۇرىن مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتەدى.
20. تەندەر وتكiزۋ تۋرالى حابارلاما مىناداي مالىمەتتەردى:
1) جالعا بەرۋشىنىڭ اتاۋىن;
2) تەندەر وتكىزۋ شارتتارىن;
3) تەندەر وبەكتiسiنiڭ قىسقاشا سيپاتتاماسىن;
4) تەندەر وتكiزىلەتىن كۇنىن, ۋاقىتىن;
5) تەندەرگە قاتىسۋعا ءوتىنىمدi قابىلداۋ مەرزiمدەرiن;
6) مۇلiكتiك جالداۋ (جالعا الۋ) مەرزiمiن جانە جالداۋ تولەمىنىڭ باستاپقى
مولشەرلەمەسىنىڭ مولشەرىن;
7) كەپiلدiك جارنانىڭ مولشەرiن, مەرزiمi مەن ونى ەنگiزۋ ءۇشىن بانك
دەرەكتەمەلەرىن;
8) تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشiن قاجەتتi قۇجاتتار تiزبەسiن;
9) شارتتى جاساسۋ مەرزىمىن;
10) تەندەر وبەكتىسىمەن تانىسۋ مەكەنجايىن, مەرزىمدەرىن جانە شارتتارىن قامتيدى.
4.تەندەردى وتكىزۋ
21. قاتىسۋشىلاردى تiركەۋ تەندەر وتكiزۋ تۋرالى حابارلاما جاريالانعان كۇننەن باستاپ جۇرگىزىلەدى جانە تەندەر وتكiزiلگەنگە دەيىن جيىرما ءتورت ساعات بۇرىن اياقتالادى.
22. تەندەر وتكiزۋ تۋرالى حابارلاما جاريالانعاننان كەيiن جالعا بەرۋشi تەندەرگە قاتىسۋعا نيەت بiلدiرۋشiلەردىڭ وبەكت تۋرالى اقپاراتقا قول جەتكiزۋiن قامتاماسىز ەتەدى, ال بالانس ۇستاۋشى وبەكتىنى قاراۋعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەدى.
23. تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشىن قاتىسۋشى مىنالاردى:
1) جەكە تۇلعالار مەن جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن: جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرىن (بۇدان ءارى – جسن), تەگىن, اتىن جانە اكەسىنىڭ اتىن (بولعان جاعدايدا);
2) زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن: بيزنەس سايكەستەندىرۋ ءنومىرىن (بۇدان ءارى – بسن), تولىق اتاۋىن, ءبىرىنشى باسشىنىڭ تەگىن, اتىن جانە اكەسىنىڭ اتىن (بار بولسا);
3) كەپىلدىك جارنانى قايتارۋ ءۇشىن ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەگى ەسەپ ايىرىسۋ شوتىنىڭ دەرەكتەمەلەرىن;
4) بايلانىس دەرەكتەرىن (پوچتالىق مەكەنجايىن, تەلەفونىن, فاكس, ە-mail) كورسەتە وتىرىپ, ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىندا الدىن الا تىركەلۋ قاجەت.
جوعارىدا كورسەتىلگەن دەرەكتەر وزگەرگەن كەزدە قاتىسۋشى ءبىر جۇمىس كۇنى ىشىندە تىزىلىمگە ەنگىزىلگەن دەرەكتەردى وزگەرتەدى.
24. قاتىسۋشى رەتىندە تىركەلۋ ءۇشىن قاتىسۋشىنىڭ ەتسق-مەن قول قويىلعان وسى قاعيداعا 1-قوسىمشاعا سايكەس بەرىلگەن نىسان بويىنشا مەملەكەتتىك م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) ۇسىنۋ بويىنشا تەندەرگە قاتىسۋعا ءوتىنىمدى تىزىلىمگە تىركەۋ قاجەت.
25. قاتىسۋشىلار ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىندا ارنايى بولىنگەن ەلەكتروندىق كونۆەرتكە جۇكتەلەتىن تەندەرلىك جانە باعالىق ۇسىنىستى قامتيتىن تەندەرگە قاتىسۋعا ءوتىنىمدى تومەندە كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ, ونىڭ ىشىندە تەندەردى وتكىزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتىلگەن قاتىسۋشىعا (جالعا الۋشىعا) قويىلاتىن تالاپتارعا سايكەستىگىن راستايتىن قۇجاتتاردىڭ:
1) جەكە تۇلعالار ءۇشىن: قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ جەكە كۋالىگى نە ۋاقىتشا جەكە كۋالىكتىڭ, جەكە كاسىپكەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى كۋالىكتىڭ (جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن), تۇرعىلىقتى جەرiنەن مەكەنجاي انىقتاماسىنىڭ;
2) زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن: جارعىنىڭ;
3) كەپىلدىك جارنانىڭ جالعا بەرۋشىنىڭ دەپوزيتتىك شوتىنا اۋدارىلعانىن راستايتىن تولەم تاپسىرماسىنىڭ كوشىرمەسىنىڭ ەلەكتروندىق (سكانەرلەنگەن), نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان كوشىرمەلەرىن قوسا وتىرىپ تىركەيدى.
شەتەلدىك جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعالار قازاق جانە/نەمەسە ورىس تىلدەرىندە نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان اۋدارماسى بار شەتەلدىك پاسپورتىنىڭ نەمەسە قۇرىلتاي قۇجاتتارىنىڭ نوتاريالدى راستالعان كوشىرمەلەرىن ۇسىنادى.
26. قاتىسۋشىلاردىڭ تەندەرگە قاتىسۋعا ارنالعان وتىنىمدەرى مەن ولارعا قوسا بەرىلەتىن ەلەكتروندىق (سكانەرلەنگەن) قۇجاتتاردىڭ كوشىرمەلەرى ءتىزىلىمنىڭ دەرەكقورىندا ساقتالادى جانە تەندەر وتكىزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتىلگەن كۇن مەن ۋاقىتقا دەيىن جۇكتەۋ جانە قاراۋ ءۇشىن قولجەتىمسىز بولادى.
27. قاتىسۋشىنىڭ وسى قاعيدالاردىڭ 23 جانە 25-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن تالاپتاردى ساقتاماۋى, سونداي-اق جالعا بەرۋشىنىڭ دەپوزيتتىك شوتىنا تەندەردى وتكىزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتىلگەن كەپىلدى جارنانىڭ تۇسپەۋى ءتىزىلىم ۆەب-پورتالىنىڭ ءوتىنىمدى قابىلداۋدان باس تارتۋى ءۇشىن نەگىز بولىپ تابىلادى.
28. جالعا بەرۋشىنىڭ شوتىنا كەپىلدى جارنانىڭ تۇسكەنى تۋرالى مالىمەتتەر بولعان جاعدايدا, ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالى ءوتىنىمدى قابىلداۋدى جانە قاتىسۋشىنى تەندەرگە جىبەرۋدى جۇزەگە اسىرادى. جالعا بەرۋشىنىڭ شوتىنا كەپىلدى جارنانىڭ تۇسكەنى تۋرالى مالىمەت بولماعان جاعدايدا, ءتىزىلىم ۆەب-پورتالى قاتىسۋشىنىڭ ءوتىنىمىن كەرى قايتارادى.
ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالى ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىندا كورسەتىلگەن قاتىسۋشىنىڭ ەلەكتروندىق مەكەنجايىنا ءوتىنىمدى قابىلداۋ نە ءوتىنىمدى قابىلداۋدان باس تارتۋ سەبەپتەرى تۋرالى ەلەكتروندىق حابارلاما جىبەرەدى.
29. قاتىسۋشىلار تەندەر وتكiزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتiلگەن مولشەردە, مەرزiمدەردە جانە تارتiپپەن, جالعا بەرۋشiنiڭ دەپوزيتتiك شوتىنا كەپiلدiك جارنا ەنگiزەدi.
كەپiلدiك جارنانىڭ مولشەرi حابارلاما جاريالانعاننان كەيiن وزگەرتiلمەيدi.
جىلجىمايتىن م ۇلىك وبەكتىسى بەرىلگەن كەزدە, تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشiن كەپiلدiك جارنانى تەندەر كوميسسياسى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرىلەتىن وبەكت ءۇشىن جالعا الۋشىنىڭ قىزمەت ءتۇرى مەن جالعا الۋشىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق-قۇقىقتىق نىسانى ەسكەرىلەتىن كوەففيتسيەنتتەردى ەسكەرمەي ەسەپتەلگەن ايلىق جالداۋ تولەمى مولشەرىندە بەلگىلەيدى. وزگە م ۇلىك بەرىلگەن كەزدە, كەپىلدىك جارنا ايلىق جالداۋ اقىسى مولشەرىندە بەلگىلەنەدى.
30. كەپىلدىك جارنا تەندەر جەڭىمپازىنىڭ مىناداي:
1) تەندەردە جەڭiسكە جەتكەن جاعدايدا, تەندەردiڭ ناتيجەلەرi تۋرالى حاتتاماعا قول قويۋ;
2) تەندەر ناتيجەلەرi تۋرالى حاتتاماعا سايكەس شارت جاساسۋ مiندەتتەمەلەرiن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.
31. جالعا بەرۋشi كەپiلدiك جارنانى:
1) تەندەر وتكiزىلگەنگە دەيىن كۇنتىزبەلىك ءۇش كۇننەن از ۋاقىت قالعاندا وعان قاتىسۋدان جازباشا باس تارتقان جاعدايدا, تەندەرگە قاتىسۋشىعا;
2) جەڭىمپاز تەندەر جەڭiمپازىنىڭ ۇسىنىستارىنا ساي كەلەتىن تالاپتاردا شارت جاساسۋدان باس تارتقان جاعدايدا, وعان قايتارمايدى.
وسى قاعيدالاردىڭ 46-تارماعىن قوسپاعاندا, قالعان بارلىق جاعدايلاردا كەپىلدىك جارنالار وسى قاتىسۋشىنىڭ دەرەكتەمەلەرىن كورسەتە وتىرىپ, تەندەرگە قاتىسۋشى بەرگەن كەپىلدىك جارنانى قايتارۋ تۋرالى ءوتىنىم بەرىلگەن كۇننەن باستاپ ون جۇمىس كۇننەن كەشiكتiرىلمەيتىن مەرزiمدە قايتارىلادى. قاتىسۋشىلاردىڭ كەپىلدىك جارنالاردى قايتارۋ تۋرالى وتىنىمدەرى جالعا بەرۋشىنىڭ شوتىنا سالىمدار تۇسكەننەن كەيىن قابىلدانادى.
32. تەندەر كوميسسياسى تەندەردىڭ شارتتارىن وزگەرتكەن جاعدايدا, بارلىق وزگەرىستەر تۋرالى حابارلاما تەندەردى وتكىزگەنگە دەيىن كەمىندە كۇنتىزبەلىك بەس كۇن بۇرىن ءتىزىلىم ۆەب-پورتالىندا مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانادى.
تەندەر شارتتارىنىڭ وزگەرتىلگەنى تۋرالى حابارلاما جاريالانعانعا دەيىن تەندەرگە قاتىسۋعا ءوتىنىم بەرگەن جانە وسىعان بايلانىستى تەندەرگە قاتىسۋدان باس تارتقان ادامدارعا جازباشا ءوتىنىم نەگىزىندە كەپىلدىك جارناسى قايتارىلادى.
33. ءبىر كەپىلدىك جارنا ءبىر وبەكتىنىڭ تەندەرىنە قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
34. قاتىسۋشىلار:
1) تەندەرگە ءوزi نەمەسە تيiستi تۇردە رەسiمدەلگەن سەنiمحاتتىڭ نەگىزiندە ءوزiنiڭ وكiلدەرi ارقىلى قاتىسادى;
2) تەندەرگە شىعارىلاتىن وبەكتى بويىنشا قوسىمشا مالiمەتتەردi, ناقتىلاۋلاردى الادى;
3) وبەكتiنi الدىن الا تەكسەرىپ قارايدى;
4) ءوزىنىڭ قۇقىقتارى بۇزىلعان كەزدە سوتقا جۇگiنەدى;
5) تەندەر باستالعانعا دەيىن كەمىندە ءۇش كۇن بۇرىن بۇل تۋرالى جالعا بەرۋشىگە جازباشا حابارلاپ, قاتىسۋعا بەرگەن ءوزىنىڭ ءوتىنىمىن قايتارىپ الادى.
35. ەگەر وتىنىمدەردى قابىلداۋ مەرزiمi اياقتالعان ساتتە بiر عانا ءوتiنiم تىركەلگەن بولسا (ەكiنشi جانە كەلەسi تەندەرلەردi قوسپاعاندا), تەندەر كوميسسياسى تەندەردى وتپەدi دەپ تانيدى. وتكىزىلمەگەن تەندەر تۋرالى شەشىم حاتتامامەن رەسىمدەلەدى.
وتىنىمدەردى قابىلداۋ مەرزiمi اياقتالعان ساتتە كەمىندە بiر ءوتiنiم تىركەلگەن بولسا, ەكىنشى جانە كەيىنگى تەندەرلەر ءوتتى دەپ تانىلادى.
ەگەر تەندەر وتپەدى دەپ تانىلعان جاعدايدا تەندەرگە قاتىسۋعا ارنالعان وتىنىمدەردى اشۋ جۇرگىزىلمەيدى جانە تەندەر وتكىزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتىلگەن كۇن مەن ۋاقىتتان كەيىن جيىرما ءتورت ساعات ىشىندە جالعا بەرۋشى ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىمەن قالىپتاستىرىلاتىن وتپەگەن تەندەر تۋرالى اكتىگە قول قويادى جانە تىزىلىمگە ورنالاستىرادى.
36. تەندەرگە قاتىسۋعا وتىنىمدەردى اشۋ تەندەر وتكىزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتىلگەن كۇن مەن ۋاقىتتىڭ باستالۋى بويىنشا ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالى ارقىلى اۆتوماتتى تۇردە جۇرگىزىلەدى.
37. تەندەرگە قاتىسۋعا وتىنىمدەردى تەندەر كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى تەندەردى وتكىزۋ تۋرالى حابارلامادا كورسەتىلگەن قاتىسۋشىلارعا (جالعا الۋشىلاردىڭ) قويىلاتىن تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن قاتىسۋشىلاردى انىقتاۋ ماقساتىندا ءتىزىلىم ۆەب-پورتالىندا قارالادى.
38. تەندەردi وتكiزۋ كەزىندە كوميسسيا ۇسىنىسى وبەكت ءۇشىن جالداۋ تولەمىنىڭ ەڭ جوعارى سوماسىن ۇسىنعان جانە تەندەرلiك قۇجاتتامادا قامتىلعان بارلىق تالاپتارعا ساي كەلەتىن تەندەرگە قاتىسۋشىنى تەندەر جەڭiمپازى دەپ جاريالايدى.
قاتىسۋشىلار ۇسىنعان جالداۋ تولەماقىسىنىڭ سوماسى سايكەس (تەڭ) بولعان جاعدايدا تەندەر كوميسسياسىنىڭ شەشىمى بويىنشا بۇعان دەيىن تەندەرگە قاتىسۋ تۋرالى ءوتىنىمدى العاش بولىپ تىركەگەن قاتىسۋشى جەڭىمپاز بولىپ تانىلادى.
5. تەندەر ناتيجەلەرىن رەسىمدەۋ
39. حاتتامادا مىناداي دەرەكتەر:
1) تەندەرلىك كوميسسيانىڭ قۇرامى;
2) تەندەردiڭ شارتتارى;
3) وبەكت تۋرالى مالىمەتتەر;
4) قاتىسۋشىلار مەن ولاردىڭ ۇسىنىستارى تۋرالى مالiمەتتەر;
5) تەندەر جەڭىمپازى تۋرالى دەرەكتەر;
6) شارتقا قول قويۋ بويىنشا تاراپتاردىڭ مىندەتتەمەلەرى قامتىلادى.
40. تەندەر ناتيجەلەرى تۋرالى حاتتاما ءتىزىلىمنىڭ ۆەب-پورتالىندا قالىپتاستىرىلادى, ول وتكىزىلگەن كۇنى تەندەر كوميسسياسىنىڭ بارلىق مۇشەلەرى مەن جەڭىمپازى ەتسق-نى پايدالانا وتىرىپ قول قويادى.
41. تەندەر ناتيجەلەرى تۋرالى حاتتاما تەندەردىڭ ناتيجەسى بولىپ تابىلاتىن تەندەر ناتيجەلەرىن جانە جەڭىمپاز بەن جالعا بەرۋشىنىڭ شارتقا قول قويۋ مىندەتتەمەلەرىن بەلگىلەيتىن قۇجات بولىپ تابىلادى.
42. جەڭىمپاز جالعا بەرۋشىگە شارتقا قول قويۋ بارىسىندا تومەندە كورسەتىلگەن قۇجاتتاردىڭ, ونىڭ ىشىندە تەندەرگە قاتىسۋ وتىنىمىنە تىركەلگەن قۇجاتتاردىڭ تۇپنۇسقاسىن:
1) زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن: زاڭدى تۇلعانى مەملەكەتتىك تىركەۋ (قايتا تىركەۋ) تۋرالى انىقتامانى نەمەسە كۋالىكتى, جارعىنى;
2) جەكە تۇلعالار ءۇشىن: قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ جەكە كۋالىگىن نە ۋاقىتشا جەكە كۋالىكتى, جەكە كاسىپكەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى كۋالىكتى (جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن);
3) زاڭدى تۇلعانىڭ وكىلى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتىنىڭ جەكە كۋالىگى جانە زاڭدى تۇلعا وكىلىنىڭ وكىلەتتىلىگىن راستايتىن قۇجاتتى تەكسەرۋ ءۇشىن ۇسىنادى.
43. تەندەردiڭ ناتيجەلەرi تۋرالى حاتتامانىڭ نەگiزiندە جەڭiمپازدىڭ ۇسىنىستارىنا ساي كەلەتىن تالاپتاردا مەملەكەتىك م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋدىڭ (جالعا بەرۋدىڭ) ۇلگىلىك شارتىنا سايكەس جەڭىمپازبەن شارت جاسالادى.
جالعا بەرۋشىنىڭ باسشىسى نە ونىڭ مىندەتىن اتقارۋشى تۇلعا تەندەر ناتيجەلەرى تۋرالى حاتتاماعا قول قويىلعان كۇننەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇننەن كەشىكتىرمەي جەڭىمپازبەن شارت جاسايدى جانە تىزىلىمدە تىركەلۋگە جاتادى.
44. تەندەر جەڭiمپازى جازباشا باس تارتقان جاعدايدا نەمەسە ەگەر شارتقا بەلگىلەنگەن مەرزىمدە قول قويىلماسا, جالعا بەرۋشi ءبىر كۇن مەرزىمدە تەندەرگە قالعان قاتىسۋشىلاردىڭ iشiنەن (ەگەر قالعاندارىنىڭ سانى كەمiندە ەكەۋ بولسا) قاعيدالاردىڭ 38-تارماعىنىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن جەڭىمپازدى ايقىندايدى نەمەسە جاڭادان تەندەر وتكiزۋ تۋرالى شەشiم قابىلدايدى.
45. كەمىندە ءبىر جىل مەرزىمگە جاسالعان جىلجىمايتىن م ۇلىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ شارتى مەملەكەتتىك تىركەۋگە جاتادى.
شارتتاردى مەملەكەتتىك تىركەۋ جالعا الۋشىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.
46. تەندەردىڭ جەڭىمپازى ەنگىزىلگەن كەپىلدىك جارنانىڭ سوماسى جاسالعان شارت بويىنشا تەندەر وبەكتىسىن پايدالانعانى ءۇشىن تولەم ەسەبىنە جاتقىزىلادى.
47. جالعا الىناتىن وبەكتىلەردى قوسالقى جالداۋعا تاپسىرۋ بالانس ۇستاۋشىنىڭ جانە جالعا بەرۋشىنىڭ جازباشا رۇقساتىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
جالعا الىناتىن وبەكتىلەردى قوسالقى جالداۋعا تاپسىرۋعا رۇقساتتاردى الۋ ءۇشىن جالعا الۋشى بالانس ۇستاۋشى مەن جالعا بەرۋشىگە قوسالقى جالداۋ شارتتارى مەن مەرزىمدەرىن كورسەتە وتىرىپ, جازباشا تۇردە ءتيىستى ءوتىنىش بەرىلەدى.
جالعا بەرۋشى مەن بالانس ۇستاۋشى جالعا الۋشىنىڭ جالعا الىناتىن وبەكتىلەردى قوسالقى جالداۋعا تاپسىرۋ تۋرالى ءوتىنىشىن ون بەس جۇمىس كۇنى ىشىندە قارايدى جانە مىناداي:
1) جالعا الىناتىن وبەكتىلەردى قوسالقى جالداۋعا بەرۋگە كەلىسۋ تۋرالى;
2) قوسالقى جالداۋ شارتتارى مەن مەرزىمدەرى جالداۋ شارتىمەن سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا, جالعا الىناتىن وبەكتىلەردى قوسالقى جالداۋعا بەرۋدەن باس تارتۋ تۋرالى شەشىمدەردىڭ بىرەۋىن قابىلدايدى.
48. جالعا الىنعان وبەكتى ءۇشىن زالال كەلتىرمەي اجىراتىلمايتىن وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جالعا الۋشىنىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزۋى بالانس ۇستاۋشى مەن جالعا بەرۋشىنىڭ جازباشا رۇقساتتارىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
جالعا الۋشى جۇرگىزگەن وبەكتىلەردىڭ اجىراتۋعا كەلەتىن جاقسارتۋلارى, ەگەر شارتتا وزگەشە كوزدەلمەسە, ونىڭ مەنشىگى بولىپ تابىلادى.
جالعا الۋشى جۇرگىزگەن وبەكتىلەردىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىنىڭ قۇنى جالعا بەرۋشىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا ءتيىستى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن وتەلەدى.
اجىراماس جاقسارتۋلاردى جۇزەگە اسىرۋعا رۇقسات الۋ ءۇشىن جالعا الۋشى بالانس ۇستاۋشى مەن جالعا بەرۋشىگە وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جۇرگىزۋگە ءتيىستى ءوتىنىشتى مىناداي قۇجاتتارمەن قوسا بەرەدى:
1) جالعا الۋشىنىڭ ءوتىنىمى;
2) ەنگىزىلەتىن اجىراماس جاقسارتۋلاردىڭ قىسقاشا سيپاتتاماسى, ولاردى جۇرگىزۋ قاجەتتىگىنىڭ نەگىزدەمەسى, ولاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جوسپارلانعان مەرزىمى كورسەتىلگەن جالپى تۇسىندىرمە جازبانىڭ قۇرامىنداعى جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما, سونداي-اق قۇنىنىڭ جيىنتىق سمەتالىق ەسەبى;
3) جاڭادان سالىناتىن وبەكتىلەر ءۇشىن ەسەپتەۋلەردى, كولەمدىك-جوسپارلانعان, كونسترۋكتيۆتى جانە ينجەنەرلىك جوبالىق شەشىمدەردىڭ سىزبالارى.
جالعا بەرۋشى مەن بالانس ۇستاۋشى كۇنتىزبەلىك وتىز كۇننىڭ ىشىندە جالعا الۋشىنىڭ وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇسىنعان ءوتىنىمىن, وعان قوسا بەرىلگەن قۇجاتتاردى قارايدى جانە مىناداي:
1) جالعا الۋشىنىڭ وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جۇزەگە اسىرۋعا كەلىسۋ تۋرالى;
2) ەكونوميكالىق تۇرعىدان ورىنسىز بولعان, بولجانعان قۇنمەن جانە ولاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جوسپارلانعان مەرزىمىمەن كەلىسپەگەن جاعدايلاردا, سونداي-اق وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارى قۇنىنىڭ وتەماقىسىنا بالانس ۇستاۋشىدا قاراجات بولماعان كەزدە, جالعا الۋشىنىڭ وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جۇزەگە اسىرۋىنان باس تارتۋ تۋرالى شەشىمدەردىڭ بىرەۋىن قابىلدايدى.
جالعا بەرۋشىنىڭ رۇقساتىن العاننان كەيىن جالعا الۋشى وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جۇرگىزۋگە كىرىسەدى.
جالعا الۋشى جۇرگىزگەن وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىنىڭ قۇنىن وتەۋ ءۇشىن جالعا الۋشى ورىندالعان جۇمىستار كۇنىنەن باستاپ وتىز جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرمەي جالعا بەرۋشىگە مىناداي قۇجاتتاردى:
1) جالعا الۋشىنىڭ وتەماقى الۋ ءوتىنىمىن;
2) جالعا بەرۋشىنىڭ وبەكتىنىڭ اجىراماس جاقسارتۋلارىن جۇرگىزۋگە جازباشا رۇقساتىن;
3) وبەكتىلەردى رەكونسترۋكتسيالاۋدان جانە تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋدان كەيىن وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋگە رۇقسات ەتەتىن قۇجاتتامانى (مەملەكەتتىك كوميسسيا اكتىلەرى, وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋ جونىندەگى جۇمىس كوميسسياسىنىڭ اكتىلەرى جانە باسقالارى);
4) ورىندالعان جۇمىستاردىڭ اكتىلەرىن قوسا بەرە وتىرىپ ءتيىستى ءوتىنىش بەرەدى.
ۇسىنىلعان قۇجاتتاردى قاراۋ قورىتىندىلارى بويىنشا جالعا بەرۋشى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءتيىستى شەشىم قابىلدايدى, ول تۋرالى اقپارات تىزىلىمگە ەنگىزىلەدى.
6. قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىسى بويىنشا وبەكتىنى بەرۋ
49. شارتقا قول قويىلعاننان كەيىن ون جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرمەي, بالانس ۇستاۋشى وبەكتىنى جالداۋعا بەرۋشى بەكىتەتىن قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىسى بويىنشا جالعا الۋشىعا بەرەدى جانە ول تىزىلىمدە تىركەلەدى.
50. قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىسىندە مىنالار:
1) اكت جاسالعان ورنى مەن كۇنى;
2) وكiلدەرى ولارعا سايكەس تاراپتاردىڭ مۇددەلەرiن بiلدiرۋگە ۋاكiلەتتi قۇجاتتاردىڭ اتاۋى مەن دەرەكتەمەلەرى;
3) وبەكتىنى بەرۋ جۇرگىزىلەتىن شارتتىڭ ءنومiرi مەن قول قويىلعان كۇنi;
4) بەرiلەتiن وبەكتiنiڭ اتاۋى, ورنالاسقان ورنى, انىقتالعان اقاۋلاردىڭ تiزبەسىمەن بىرگە, ونىڭ تەحنيكالىق سيپاتتاماسى مەن جاي-كۇيى كورسەتىلەدى.
51. قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىسىنە تاراپتاردىڭ وكىلدەرى قول قويادى جانە مورمەن بەكىتىلەدى.
52. قابىلداۋ-تاپسىرۋ اكتىسى مەملەكەتتىك جانە ورىس تiلدەرiندە ءۇش دانادا جاسالادى, ونىڭ بىرەۋى جالعا بەرۋشiدە, بىرەۋى بالانس ۇستاۋشىدا ساقتالادى جانە بىرەۋى جالعا الۋشىعا بەرىلەدى.
7. جالداۋ تولەماقىسى
53. مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ بالانسىندا تۇرعان مەملەكەتتىك تۇرعىن ەمەس قوردىڭ وبەكتىلەرىن م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ كەزىندە جىلدىق جالداۋ اقىسىن ەسەپتەۋ وسى قاعيدالاردىڭ 2-قوسىمشاسىنا سايكەس تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايدىڭ سالىنۋ ۇلگىسى, ءتۇرى, قولايلىلىق دارەجەسى, اۋماقتىق ورنالاسۋى, جالداۋشىنىڭ قىزمەت ءتۇرى, جالداۋشىنىڭ ۇيىمدىق-قۇقىقتىق نىسانى ەسكەرىلەتىن كوەففيتسيەنتتەردىڭ قولدانىلاتىن بازالىق مولشەرلەمەسى مەن مولشەرلەرى نەگىزىندە انىقتالىپ, مىنا فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
اپ = ربس ح S ح كت ح كك ح كسك ح كر ح كۆد ح كوپف,
مۇندا:
اپ – جىلىنا مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ بالانسىندا تۇرعان مەملەكەتتىك تۇرعىن ەمەس قوردىڭ وبەكتىلەرىن جالداۋ اقىسىنىڭ مولشەرلەمەسى;
ربس - 1 شارشى مەترگە جىلىنا تەڭگە جالداۋ اقىسىنىڭ بازالىق مولشەرلەمەسى;
S - جالعا الىناتىن الاڭ, شارشى مەتر;
كت - قۇرىلىس ۇلگىسىن ەسكەرەتىن كوەففيتسيەنت;
كك - تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايدىڭ ءتۇرىن ەسكەرەتىن كوەففيتسيەنت;
كسك - قولايلىلىق دارەجەسىن ەسكەرەتىن كوەففيتسيەنت;
كر - اۋماقتىق ورنالاسۋىن ەسكەرەتىن كوەففيتسيەنت;
كۆد - جالداۋشىنىڭ قىزمەت ءتۇرىن ەسكەرەتىن كوەففيتسيەنت;
كوپف - جالداۋشىنىڭ ۇيىمداستىرۋ-قۇقىقتىق نىسانىن ەسكەرەتىن كوەففيتسيەنت;
جابدىقتاردى, اۆتوكولىك قۇرالدارى مەن باسقا دا تۇتىنىلمايتىن زاتتاردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ كەزىندە جالداۋ اقىسىنىڭ ەسەپ ايىرىسۋى مىنا فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
اپ = س ح Nam/100 ح كپ
مۇندا:
اپ - جىلىنا جابدىقتار, كولىك قۇرالدارى مەن باسقا دا تۇتىنىلمايتىن زاتتار ءۇشىن جالداۋ اقىسىنىڭ مولشەرلەمەسى;
س - بۋحگالتەرلىك ەسەپ دەرەكتەرى بويىنشا جابدىقتاردىڭ قالدىق قۇنى;
100 پايىز توزۋى ەسەپتەلگەن جابدىقتاردى, كولىك قۇرالدارى مەن باسقا دا تۇتىنىلمايتىن زاتتاردى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ كەزىندە قالدىق قۇنى باستاپقى (قالپىنا كەلتىرۋ) قۇنىنان 10 پايىز مولشەرىندە قابىلدانادى;
Nam - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2008 جىلعى 10 جەلتوقسانداعى «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» كودەكسىنىڭ (سالىق كودەكسى) 120-بابىنا سايكەس امورتيزاتسيانىڭ شەكتى نورمالارى;
كپ - تومەندەتۋ كوەففيتسيەنتى (جابدىقتار مەن كولىك قۇرالدارى الپىس پايىزدان اسا توزۋ كەزىندە قولدانىلادى - 0,8 مولشەرىندە, ساۋدا-ساتىپ الۋ (دەلدالدىق) قىزمەتتى قوسپاعاندا, وندىرىستىك قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋ جانە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنە بەرۋ كەزىندە - 0,5 مولشەرىندە).
مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ بالانسىنداعى مەملەكەتتىك تۇرعىن ەمەس قوردىڭ وبەكتىلەرىن, سونداي-اق جابدىقتاردى, كولىك قۇرالدارىن جانە باسقا دا تۇتىنىلمايتىن زاتتاردى ساعات بويىنشا م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋ) ۇسىنۋ كەزىندە جالداۋ اقىسى ەسەپتەۋ مىناداي فورمۋلا بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى:
اچ=اپ/12/د/24,
مۇندا:
اچ – ساعاتىنا مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ بالانسىنداعى مەملەكەتتىك تۇرعىن ەمەس قوردىڭ وبەكتىلەرى, جابدىق, كولىك قۇرالدارى جانە باسقا دا تۇتىنىلمايتىن زاتتار ءۇشىن جالداۋ اقىسىنىڭ مولشەرلەمەسى;
اپ – جىلىنا مەملەكەتتىك زاڭدى تۇلعالاردىڭ بالانسىنداعى مەملەكەتتىك تۇرعىن ەمەس قوردىڭ وبەكتىلەرى, جابدىق, كولىك قۇرالدارى جانە باسقا دا تۇتىنىلمايتىن زاتتار ءۇشىن جالداۋ اقىسىنىڭ مولشەرلەمەسى;
د – وبەكتىلەردى م ۇلىكتىك جالداۋعا بەرۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن ايداعى كۇندەردىڭ سانى.
عيماراتتاعى ءۇي-جايلاردىڭ ءبىر بولىگىن جالداعانى ءۇشىن تولەنەتىن اقىنى ەسەپتەۋ كەزىندە م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋ) بەرىلگەن اۋداننىڭ 25 % مولشەرىندە وسى اۋدانداردى جالعا الۋشىنىڭ جالپى پايدالانىمداعى ورىندارعا قولجەتىمدىلىگى ەسكەرىلۋى قاجەت.
54. تولەم جالعا الىنعان بارلىق م ۇلىك ءۇشىن تۇتاستاي نەمەسە ونىڭ بارلىق قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ ارقايسىسى بويىنشا جەكە كەزەڭ-كەزەڭمەن نەمەسە ءبىر جولعى ەنگىزىلەتىن تولەمدەردىڭ شارتتا كوزدەلەتىن تىركەلگەن سوماسىمەن بەلگىلەنەدى.
55. م ۇلىكتىك جالداۋ (جالعا الۋ) تولەمىنە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءۇشىن تولەمدەر, اعىمدى جانە كۇردەلى جوندەۋگە اۋدارىمدار, وبەكتىگە قىزمەت كورسەتكەنى ءۇشىن تولەمدەر قوسىلمايدى. بۇل تولەمدەردى جالعا الۋشى تىكەلەي ۆەدومستۆولىق كۇزەتكە, پايدالانۋ, كوممۋنالدىق, سانيتاريالىق جانە باسقا دا قىزمەتتەرگە اقى تولەيدى.
56. ەگەر شارتتا وزگەشە كوزدەلمەسە, م ۇلىكتى پايدالانعانى ءۇشىن جالداۋ اقىسىنىڭ مولشەرلەمەلەرىن جىلىنا ءبىر رەتتەن ءجيى وزگەرتۋگە بولمايدى.
57. رەسپۋبليكالىق مەنشىكتى م ۇلىكتىك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋدەن تۇسەتىن جالداۋ اقىسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە, كوممۋنالدىق مەنشىكتەن تۇسەتىن جالداۋ تولەماقىسى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ باسقارۋىنا بەرىلگەن اۋداندىق كوممۋنالدىق م ۇلىكتەن تۇسەتىن جالداۋ تولەماقىسى جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگانىنىڭ قولما-قول اقشاسىنىڭ باقىلاۋ شوتىنا اۋدارىلادى.
مەملەكەتتىك م ۇلىكتى مۇلiكتiك جالداۋعا (جالعا الۋعا) بەرۋ قاعيدالارىنا