الماتىداعى عىلىم ورداسىندا حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى قارساڭىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ عالىم-ايەلدەرگە ارنالعان اكادەميك ن.بازانوۆا اتىنداعى ماراپاتى تابىس ەتىلدى.
اكادەميك نايليا بازانوۆا – قازاقستان مەن ورتالىق ازيا كولەمىندە ايەلدەر اراسىنان شىققان تۇڭعىش اكادەميك. سونداي-اق ول قازاق ايەلدەرى اراسىنان شىققان العاشقى بيولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاق كسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم قايراتكەرى.
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇعا پرەزيدەنتى, اكادەميك اقىلبەك كۇرىشباەۆ عالىم ارۋلاردى 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ولاردىڭ ەل عىلىمىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋدى الدىمىزعا ماقسات ەتىپ قويىپ وتىرمىز. وسى كەشەندى جوسپاردىڭ ىشىندە ايەلدەردىڭ عىلىم سالاسىن دامىتۋداعى الار ورنى ەرەكشە بولماق. الدىمىزدا قانشاما جاۋاپتى مىندەت تۇر. پرەزيدەنت «ايەل – ءومىر تىرەگى عانا ەمەس, ءومىردىڭ ءوزى» دەي وتىرىپ, ايەلدەر ەڭبەگىن لايىقتى باعالاۋ, انا مەن وتباسىن قورعاۋ, رۋحاني قولداۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ التىن ارقاۋى ەكەنىن ارقاشان اتاپ ايتىپ كەلەدى. وتكەن ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قانشاما جاس عالىم قىزدارىمىز مەملەكەت باسشىنىڭ تاپسىرىسىمەن پاتەر الدى. سونىمەن بىرگە ستيپەنديا, گرانت يەگەرى اتاندى. بۇل ءۇردىس ءالى دە جالعاسادى دەپ سەنەمىز. كوكتەم مەرەكەسى – بارشا نازىك جاندىلارعا دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىكتىڭ بەلگىسىنە اينالدى. حالقىمىزدا «اتا ۇلدى, انا ۇلتتى تاربيەلەيدى» دەگەن قاناتتى ءسوز بەكەر ايتىلماعان. قوعامدا ايەلدەر كەڭىنەن ارالاسقان سالادا جەڭىس تە, جەمىس تە قاتار جۇرەدى, – دەدى ۇعا پرەزيدەنتى.
مازمۇندى شاراعا عىلىمدى دامىتۋعا ايرىقشا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن 400-گە جۋىق جەتەكشى ايەل-عالىمدار, عىلىمي قىزمەتكەرلەر, وقىتۋشىلار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, عىلىمي ۇيىمداردىڭ باسشىلارى قاتىستى. عالىم ايەلدەرگە ارنالعان اكادەميك ن.بازانوۆا اتىنداعى ماراپات وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا ايرىقشا ۇلەس قوسىپ, عىلىمنىڭ ءارتۇرلى باعىتتارىندا ۇزدىك ناتيجە كورسەتىپ جۇرگەن 48 عالىمعا تابىس ەتىلدى. ماراپاتقا لايىقتى ۇمىتكەرلەر ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى ۇجىمدارىنىڭ ۇسىنىستارى بويىنشا انىقتالعان. ولاردىڭ قاتارىندا «قازاقستاندىق عالىم ايەلدەر قوعامى» بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تانات اياپوۆا, س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ ءبىرىنشى پرورەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ديليارا قايداروۆا, ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازۇتزۋ پروفەسسورى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى مارجان نۇرپەيىسوۆا, احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جامال مانكەەۆا, سەمەي مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ليۋدميلا كاراجانوۆا, ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سوفيا ساعىندىقوۆا جانە باسقالار بار.
بۇگىندە ەلىمىزدە عىلىممەن اينالىسىپ جۇرگەن ايەلدەر اراسىنداعى زەرتتەۋشى ماماندار 12 مىڭعا جۋىقتادى. بۇل جالپى عالىمدار سانىنىڭ 55,6 پايىزىن قۇرايدى. عىلىمي دارەجە قورعاعان نازىك جاندىلار قاتارى جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. بيىلعى كورسەتكىش بويىنشا ايەلدەر اراسىنداعى عىلىم دوكتورلارى – 848, عىلىم كانديداتتارى – 2 872, PhD – 1 806-عا جەتتى.
ۇعا دەرەكتەرى بويىنشا, بىلتىر وتاندىق عالىم ايەلدەر «Web of Science» جانە «Scopus» جۋرنالدارىندا ءۇش مىڭنان استام ماقالا جاريالاعان, بۇل كورسەتكىش 2023 جىلمەن سالىستىرعاندا 15 پايىزعا ارتقان. وتكەن جىلى «Web of Science» ءبىرىنشى كۆارتيلىندەگى ەڭ بەدەلدى جۋرنالداردا جاريالاعان ماقالالار سانى 500-دەن استى.
الماتى