ەل بىرلىگىنىڭ ىرگەتاسىن نىعايتۋعا اتسالىسۋ بەلگىلى ءبىر ماماندىقتى قاجەت ەتپەيتىنى ءمالىم. ميكايل اۋشەۆ – ەرتىس-بايان وڭىرىندە كاسىپكەرلىگىمەن اتى شىققان ازامات بولا تۇرا, اسسامبلەيا ينستيتۋتىنا تامشىداي بولسا دا ۇلەسىمدى قوسسام دەيتىن ابزال جاننىڭ ءبىرى.
ميكايل اۋشەۆتىڭ اتا-اناسى دەپورتاتسيا جىلدارى وزگە ەتنوستارمەن قاپ تاۋىنان قازاقستانعا اۋىپ كەلگەن. قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىلىعى مەن قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا ارقا جەرىنىڭ ىستىق-سۋىعىنا ءتوزىپ, كۇردەلى كەزەڭدى باستان وتكەردى. ءميحايلدىڭ اكەسى 12 جاسىندا, اناسى ودان دا كىشى جەتكىنشەك شاعىندا ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ قاسيەتتى توپىراعىنا تابان تىرەگەن. ءستاليننىڭ پارمەنىمەن وكپەدەن وتكەن ىزعاردا سۋىق ۆاگونداردا قويشا ايدالعان باۋىرلاس حالىق الدا نە تاعدىر كۇتىپ تۇرعانىن بىلمەگەنى انىق.
«كۇشپەن كوشىرۋ تاقىرىبى بالا شاعىمىزدا ايتىلمايتىن. تەك ەسەيىپ, ومىرگە ارالاسا باستاعان شاقتا اتا-انامىز تام-تۇمداپ جەتكىزە باستادى. «جاراتقان ءبىزدى مۇسىلمان ەلگە تاپ كەلتىرمەگەندە تاعدىر-تالايىمىزدىڭ قالاي بولارىن كىم بىلگەن... ساقىرلاعان ايازدا جانىمىزعا جىلۋ بەرگەن قازاقتاردىڭ ارقاسىندا جان ساقتادىق», دەيتىن مارقۇم اكە-شەشەم. اكەم 91-گە, انام 85-كە كەلىپ ومىردەن وزدى. ولاردىڭ قازاق حالقىنا دەگەن ىقىلاس-قۇرمەتى ەرەكشە-تۇعىن. ءبىر ءتىلىم نان تابۋ باقىت بولعان زاماننىڭ تەپەرىشىن كورمەسەك تە, ۇلكەندەردىڭ ايتۋىمەن سەزىندىك. قوناقجايلىلىق – جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ۇلتتىق كولوريتى دەپ ويلايمىن. ءبىر مەزەتتە چەشەن, ينگۋش, نەمىس, كارىس, ت.ب. سانداعان ەتنوسقا پانا بولۋ قازاق حالقىنىڭ عانا قولىنان كەلگەن», دەپ باستادى اڭگىمەسىن ميكايل وسمان ۇلى.
ول بۇگىندە پاۆلودار وبلىستىق «حالكان بارت» («حالىق بىرلىگى») چەشەن-ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى بولىپ قىزمەت اتقارادى. ورتالىققا بيىل 30 جىل تولىپ وتىر. مۇندا اتالعان ۇلت وكىلدەرىنىڭ مادەنيەتى مەن انا ءتىلىن, سالت-ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن جاڭعىرتۋ, قازاقستان حالقىنىڭ تاريحى مەن مەملەكەتتىك ءتىلدى, مادەنيەتى مەن قۇندىلىقتارىن ۇيرەتۋ ماقسات ەتىلەدى.
بىلتىرعى سۋ تاسقىنى كەزەڭىندە اتالعان ورتالىق اتىنان زارداپ شەگۋشىلەرگە ايتارلىقتاي ماتەريالدىق جانە اقشالاي كومەك كورسەتىلدى. دەي تۇرعانمەن, ميحايل وسمان ۇلى مۇقتاجدارعا بىرلەستىكتىڭ جانە ءوز وتباسى اتىنان بەرگەن كومەكتى سانامالاپ ايتۋعا ىڭعايسىزداناتىنىن جەتكىزدى. «باستىسى, جاساپ جاتقان كومەگىم جاراتقانعا ايان», دەيدى. ءبىر جىلدارى ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىندەگى اسكەري قويمادا جارىلىس بولعاندا ونىڭ شارۋاشىلىعى 25 توننا كارتوپ جونەلتكەنىن بىلەمىز.
م.اۋشەۆتىڭ اسسامبلەياداعى قىزمەتىنەن بولەك, جۇرت ونى ءىرى شارۋاشىلىق باسشىسى رەتىندە جاقسى تانيدى. جەلەزين اۋدانىنداعى «پاحار» شق» جشس-ءىن ۇزاق جىلداردان بەرى باسقارىپ, تىڭ جەردەن اگروقالاشىق تۇرعىزدى. شاڭى شىعىپ جاتقان قۋ تاقىر جەردە قۇرىلىسى 2011 جىلى باستالعان اگروقالاشىق ارادا بەس جىل وتكەندە جالپى سانى 300-گە جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتيتىن ىرگەلى شارۋاشىلىققا اينالدى. بۇگىندە مۇندا شارۋاشىلىق عيماراتتارىنا قوسا, تۇرعىن ۇيلەر سالىنعان. جالپى سانى 48 پاتەر بار. باسپانالار ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ, سۋ, كارىز جۇيەلەرىنە قوسىلعان. جايلى پاتەرلەردى پانالاعان وتباسىلار پاتەر اقىسى مەن كوممۋنالدىق تولەمدەردەن بوساتىلعان. باستىسى, شارۋاشىلىقتىڭ جۇمىسىنا ادالدىق تانىتىپ, ورتاق م ۇلىككە ۇقىپتى بولسا, جەتىپ جاتىر. شارۋاشىلىقتا 9,2 مىڭ گەكتارعا ەگىن سالىنىپ, اسىل تۇقىمدى مال ۇستالادى. زامانعا ساي تۇرعىزىلعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىندا مىڭداعان سيىر بار. مالدىڭ جەم-شوبىنە ارنالعان ارنايى بازا, كوكونىس قويمالارى, ماشينا-تراكتور پاركى, ت.ب. اۋقىمدىلىعىمەن كورگەن جاندى تامسانتادى.
«پاحار» شق سۋارمالى ەگىنشىلىك بويىنشا ەلىمىزدى قويىپ, تمد-داعى ەڭ ءىرى شارۋاشىلىقتاردىڭ ءبىرى سانالادى. 9,2 مىڭ گەكتاردىڭ شامامەن 60 پايىزى قولدان جاسالعان سۋ جيناعىشتان اعىپ شىعاتىن كانالدان سۋارىلادى. بۇل كانالدىڭ جالپى ۇزىندىعى – 92 شاقىرىم.
«وبلىستىق تۇراقتاندىرۋ قورىنا جىل سايىن كارتوپ بەرەمىز. بيىلعى قىسقا كيلوگرامىن 100 تەڭگەدەن 680 توننا ءونىم تاپسىردىق. بۇل جەردەگى نەگىزگى ماسەلە ءال-اۋقاتى تومەن وتباسىلاردى باعاسى ارزان ازىق تۇرىمەن قامتاماسىز ەتۋ بولعاندىقتان, ۇيلەستىرۋ ورگاندارى قانشا ءونىم سۇراسا دا بەرۋگە دايىنبىز. سەبەبى جەرگىلىكتى استىقتىڭ ىرىزدىعىن ەڭ اۋەلى ءوزىمىزدىڭ تۇرعىندار كورىپ, سەزىنۋى كەرەك. حالىق الدىندا بەلگىلى ءبىر مىندەتتەمەلەرىمىز بار ەكەنىن ءاردايىم ۇمىتپايمىز. شارۋاشىلىعىمىز 2023 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 143 ملن, بىلتىر 102 ملن تەڭگە سالىق تولەدى», دەيدى ول.
ءسوز سوڭىندا ميكايل وسمان ۇلى جاس ۇرپاققا وتانشىلدىق رۋحىنىڭ ءدانىن ەگۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جالعاستىرا بەرەتىنىن ايتىپ ءوتتى.
«بالالارىما ۇنەمى قازاقستاننىڭ پاتريوتى بولىڭدار, قاجەت بولسا, وتانىمىزدى قورعاۋعا دايىن تۇرىڭدار دەپ ايتىپ وتىرامىن. سەبەبى ءبىزدىڭ وتانىمىز بىرەۋ, ول – قازاق ەلى! قاسيەتتى قازاق جەرىنىڭ توپىراعىن مەكەندەپ, كاسىپ ەتىپ, نان تاۋىپ وتىرعان ءار سانالى ازامات وسىلاي ويلايتىنىنا داۋىم جوق», دەپ كەيىپكەرىمىز ءسوزىن تۇيىندەدى.
پاۆلودار وبلىسى