ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى – ەلەكتروندىق ساۋدا

ساۋدا نارىعىندا سۇراق كوپ

ەلدەگى ەلەكتروندىق ساۋدا نا­رىعىنىڭ كولەمى 3,2 ترلن تەڭگەگە جەتتى. ۇكىمەتتە وسى سالاداعى تۇتى­نۋشىلار مەن وندىرۋشىلەر قۇقىعىن قورعاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ شارالارىنا قاتىستى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ارمان شاققاليەۆ بايانداما جاسادى. «قازپوشتا» كومپانياسى باسقارما توراعاسى اسەل جاناسوۆا, «حالىق بانكى» توراعاسى ءۇمىت شاياحمەتوۆا, «تسيفرلىق قازاقستان» قاۋىمداس­تىعى كەڭەسىنىڭ توراعاسى دەنيس ستەپانتسەۆتار دا ءسوز كەزەگىن ال­دى. بىلتىر ەلەكتروندىق ساۋدا نارىعىنىڭ كولەمى 3,2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, ال بولشەك ساۋدانىڭ جالپى كولەمىندەگى ۇلەسى 14,5%-عا جەتتى. وتىرىستا ەلەكتروندىق ساۋدانىڭ ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى رەتىندەگى ماڭىزى ايتىلدى. سالا 300 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ال ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ءوسۋى دۇكەن مەن نارىقتىق ساتىلىمعا قاراعاندا 30%-دان اسىپ كەتتى.

پرەمەر-مينيستر ەلەكترون­دىق ساۋدا نارىعىنىڭ دامۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ساپاسىز تاۋار ساتىپ العان تۇتىنۋشىلارمەن قا­تار, باسەكەنىڭ زاڭسىز تاسىلدەرىنە تاپ بولعان وندىرۋشىلەر ءۇشىن دە قاۋىپتى ازايتۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى.

«بىزدەگى نارىقتىڭ اۋقىمدى بولىگىن شەتەلدىك ينتەرنەت-الاڭدار الىپ جاتىر. ولاردى وتاندىق تا­ۋار ەكسپورتىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتيىمدى پايدالانۋعا بولادى. ەكىنشى جا­عىنان, تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعى مەن زياتكەرلىك مەنشىكتى جانە ازا­ماتتاردىڭ دەربەس دەرەگىن قور­­عاۋ­­عا بايلانىستى ماسەلە تۋىن­­دايدى. ماركەتپلەيستەردەگى تاۋار­­لار ساپاسىنا قاتىستى دا سۇراق­تار بار. شەتەلدىك الاڭدار تۇگىلى, وتاندىق ماركەتپلەيستەر دە ساپا­عا كەپىلدىك بەرە المايدى. ءونىمنىڭ تۇپنۇسقالىعى تۋرالى اقپا­رات كو­بىنە كورسەتىلمەيدى», دەدى و.بەكتەنوۆ. وسىعان بايلانىس­تى ساۋ­دا جانە ينتەگراتسيا مينيستر­لىگىنە بىرقاتار تاپسىرما بەردى.

ۇكىمەت باسشىسى ەلدەگى بۇكىل ساۋدا قىزمەتىن, ونىڭ قاتارىندا بازار مەن ءۇي ماڭىنداعى شاعىن دۇكەندەر قىزمەتىن تسيفرلاندى­رۋ بويىنشا ناقتى شارالار ازىر­لەۋ مىندەتىن قويدى. ادىلەت جانە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا­لار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مي­نيسترلىكتەرى ەلەكتروندىق ساۋداداعى تۇتىنۋشى قۇقىعىن قورعاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ بويىنشا ناقتى شارالار ازىرلەۋ قاجەت. و.بەكتەنوۆ اقپان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ءتيىستى ۇسىنىستار ەنگىزۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن «تسيفرلىق قازاقستان» قاۋىمداستىعىنا ەلەكتروندىق كوممەر­تسيانى دامىتۋدى مەملە­كەت­تىك قولداۋدىڭ قوسىمشا شارالارىن ازىرلەۋ جونىندە تاپسىرما جۇكتەدى. ەلەكتروندىق ساۋدانى دامىتۋدىڭ 2027 جىلعا دەيىنگى بۇرىن قابىلدانعان جوسپارىن, وتاندىق بيزنەس-قوعامداستىقتىڭ ۇسىنىستارىن جانە ماركەتپلەيس­تەرمەن جۇمىس تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, قۇجاتتىڭ ەرەجەلەرىن بيىلعى ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن وزەكتەندىرۋ ءلازىم.

مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندار جانە بيزنەس-قوعامداستىقپەن بىرگە, ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ەل ىشىندە دە, حالىقارالىق دەڭگەيدە دە تاۋار جەتكىزۋدىڭ ءتيىمدى تىزبەگىن قالىپتاستىرۋ مىندەتىن العا شىعاردى. سونداي-اق «قازپوشتانىڭ» قازىرگى الەۋەتىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى. تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەرو­عارىش ونەركاسىبى, ساۋدا جانە ين­تەگ­راتسيا مينيسترلىكتەرىنە ۇلت­تىق پوشتا وپەراتورىنىڭ دامۋ جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.

كۇش-جىگەردى جۇمىلدىرۋ كەرەك

ۇكىمەت وتىرىسىندا قىسقى IX ازيا ويىندارىنا دايىندىق بارىسى تالقىلاندى. تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەربول مىر­­زا­بوسىنوۆ بايانداما جاسا­دى. قىسقى IX ازيا ويىندارى 2025 جىلدىڭ 7-14 اقپانى ارالىعىندا قىتايدىڭ حاربين قالاسىندا وتەدى. ەل قۇراماسى 10 باعدارلاما بويىنشا 6 سپورت تۇرىنەن باق سىنايدى. بۇگىندە سپورتشىلار سانى بەكىتىلىپ, 138 سپورتشى قاتىساتىنى بەلگىلى بولدى. الداعى قىسقى ازيا ويىندارى 2026 جىلى ميلاندا وتەتىن وليمپيادا ويىندارىنا ساپالى دايىندىق جۇمىستارىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءىرى سپورتتىق ءىس-شارالار وتكىزۋ حالىقتىڭ قىسقى سپورت تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسەتىنى, سونداي-اق تۋريزمگە تىڭ سەرپىن بەرەتىنى ءمالىم. بۇل رەتتە ەلدەگى ازاماتتار ءۇشىن سپورت ينفراقۇرىلىمىنىڭ قول­جەتىمدىلىگى ماڭىزدى ەكەنى باسا ايتىلدى.

«بارلىق سپورت نىسانى قالىڭ كوپشىلىككە قولجەتىمدى بولىپ قالۋعا ءتيىس. بۇل سپورتپەن شۇعىل­دانۋشىلار سانىن ارتتىرىپ, وسى نىساندار اينالاسىندا بيزنەستىڭ دامۋىنا جول اشادى. اكىمدىكتەر مەن كاسىپكەرلەر اتالعان باعىتتا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋى كەرەك. تەك سوندا عانا حالىق­تى قىسقى سپورتقا كوپتەپ تارتۋعا مۇمكىندىك تۋادى. بۇل بيزنەس پەن سپورت-تۋريستىك نىساندار اينا­لاسىنداعى ەلدى مەكەندەرگە مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر بەرەدى», دەدى و.بەكتەنوۆ.

پرەمەر-مينيستر تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنە اكىم­دىكتەرمەن بىرگە ينۆەستور تارتىپ, سپورت ينفراقۇرىلىمىن سالۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساپ, ونىڭ قاتا­رىندا الماتى مەن الماتى وبلىسىندا, شىعىس قازاقستاندا جانە باسقا ايماقتاردا جاڭادان تاۋ شاڭعىسى تراسسالارىن جاساۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋدى تاپسىردى. بۇگىندە ەڭ تانىمال قىسقى دەمالىس ورىندارىنىڭ ءبىرى – شىمبۇلاقتىڭ تاۋلىكتىك جۇك­تەمەسى جوبالىق قۋاتىنان اسىپ ءتۇستى. وتكەن جىلى كەلۋشىلەر سانى 1,5 ملن-نان استى.

مەملەكەت باسشىسى تاپسىرماسىمەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىن دا­مىتىپ, حالىقتى دەنە شىنىق­تىرۋمەن اينالىسۋعا تارتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالار قابىلدانىپ جاتىر. رەسپۋبليكا بويىنشا 5 جىل ىشىندە 215 دەنە شىنىقتىرۋ كەشەنى, 17 ءجۇزۋ باسسەينى, 57 سپورت مانەجى جانە 1,5 مىڭنان استام سپورت الاڭى سالىندى. جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن 92 جوبا ىسكە اسىرىلدى. پرەمەر-مينيستر وليمپيادالىق ستاندارتتارعا باعدارلانعان ءتيىمدى دايىندىق باعدارلامالارىن قۇرۋ بويىن­شا قارقىندى جۇمىس قاجەت ەكە­نىن ايتتى. بۇگىندە سپورتشىلار دايارلاۋدىڭ ناقتى جۇيەسىنىڭ جوق­تىعى, جاتتىقتىرۋشى قۇ­رام­نىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, سپورت تۇر­لەرى بويىنشا وڭىرلەر اراسىن­داعى با­سەكەلەستىكتىڭ تومەندىگى بايقالادى.

«سپورت تۇرلەرىن تاڭداۋ عىلى­مي تۇرعىدا نەگىزدەلىپ, ەلىمىزگە ءتان ەرەكشەلىكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ جاسالۋى كەرەك. اتالعان ماسەلەنىڭ شەشىمى سپورت فەدەراتسيالارىنىڭ قىزمەتىن, ولاردىڭ حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيلەردەگى جۇمىسىن دا رەتتەۋ­گە ءتيىس. سونداي-اق تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورتىن دامىتۋ, سپورت مەكتەپتەرى مەن سەكتسيالارىن قۇرۋ جانە قولداۋ جونىندە شارالار قابىلداۋى قاجەت. سپورتتىق مەديتسينانى دامىتۋ جۇمىسىن جانداندىرۋ كەرەك. ءبارىمىز قازاق سپورتىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمىلدىرۋعا ءتيىسپىز», دەدى و.بەكتەنوۆ.

تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى مەن اكىمدىكتەرگە, بارلىق مۇددە­لى ۇيىم مەن كومپانيالارعا – قازاقستان قۇراماسىنىڭ قىتايدا ءساتتى ناتيجە كورسەتۋى ءۇشىن سپورت­شىلارعا بارلىق جاعدايدى جاساۋدى تاپسىردى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە ۇلتتىق قۇراماعا ديپلوماتيالىق جەلى بويىنشا ءتيىستى قولداۋ كورسەتۋ مىندەتى جۇكتەلدى. مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنە سپورتشىلارىمىز قاتىساتىن ازيا ويىندارىنىڭ ۇزدىكسىز ءارى ساپالى كورسەتىلىمىن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. سونىمەن قاتار تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنە, اكىمدىكتەر جانە ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەت­تەرى, سونداي-اق فەدەراتسيالارمەن بىرگە 2026 جىلعى قىسقى وليمپيادا ويىندارىنا ساپالى دايىندىق جۇمىستارىن بارىنشا كۇشەيتۋگە قاتىستى تاپسىرما بەردى. وتىرىس سوڭىندا پرەمەر-مينيستر ايگىلى سپورتشىلار – وليمپيادا جەڭىمپازدارى ۆلا­دي­مير سميرنوۆ, ليۋدميلا پروكاشەۆا, ەلەنا حرۋستالەۆا, دەنيس تەن, يۋليا گالىشەۆانىڭ قازاق سپورتىنداعى ەڭبەگى مەن جەتىستىكتەرىن اتاپ ءوتتى. ءسويتىپ, سپورتشىلارعا حاربيندە وتەتىن قىسقى IX ازيا ويىندارىندا ءساتتى ونەر كورسەتۋلەرىنە تىلەكتەستىك ءبىلدىردى.