اگرارلى ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءونىمى بىلتىرمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە وسكەن. ونىڭ ىشىندە قانت قىزىلشاسى 630 مىڭ توننادان استى. وبلىس قۇرىلعالى 43 ءوندىرىس ورنى ىسكە قوسىلىپ, 9 ءوندىرىس ورنى كەڭەيتىلدى. قىسقا مەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور 112,3% قۇرادى. جىل باسىنان بەرى 396 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان, ونىڭ 291 ملرد-ى جەكە ينۆەستيتسيا سانالادى.
جەتىسۋ وبلىسى قۇرىلعالى بەرگى ەكى جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق باعىتتا قولعا العان جوبالاردىڭ باسىم بولىگى ورىندالدى. الىس اۋىلدارعا جاڭا نىساندار سالىنىپ, حالىقتىڭ يگىلىگىنە بەرىلدى. بۇرىن وبلىس بيۋدجەتى 400 ملرد-قا جۋىق بولسا, بۇگىندە 600 ملرد-قا جاقىندادى. ونىڭ باسىم بولىگى الەۋمەتتىك سالالارعا بولىنگەن. بيىل 2708 پاتەر سالىنىپ, ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتۋ دەڭگەيى 91,3%-عا جەتتى. ەلدى مەكەندەردە بلوكتى مەديتسينالىق نىساندار اشىلىپ, سىرتتان بىلىكتى ماماندار تارتىلىپ جاتىر. حالىقتىڭ جارتىسى كوگىلدىر وتىنعا قوسىلدى. ەڭ باستىسى 40-تان استام كاسىپورىن اشىلىپ, ودان بولەك 9 ءوندىرىس ورنى جاڭعىرتىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ءبىر مىڭنان استام ادام جاڭا جۇمىسپەن قامتىلدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي, ءبىز ەلىمىزدىڭ ونەركاسىپ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ ءۇشىن جان-جاقتى شارالار قابىلداۋىمىز قاجەت. بۇل رەتتە قازىر وبلىستا تسەمەنت, اككۋمۋلياتور باتارەيالارى, كەراميكا پليتكالارىن شىعارۋ جولعا قويىلىپ, قۇراما جەم, كۇن پانەلدەرىنىڭ ءوندىرىسى دامىپ كەلەدى. وڭىردە 549 ونەركاسىپ ورنى تىركەلگەن, وندا 30 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەيدى. وعان قوسا جەتىسۋدا بالامالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋدىڭ زور الەۋەتى بار. جاقىندا تالدىقورعاندا ونەركاسىپ اككۋمۋلياتورلارىن وندىرەتىن «Asma Industrial» زاماناۋي زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. سول سياقتى تاۋ-كەن سەكتورىن دامىتۋ اياسىندا قۇنى 1,3 ترلن تەڭگە بولاتىن, 2 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇراتىن, قۋاتتىلىعى جىلىنا 860 مىڭ توننالىق مىس كونتسەنتراتىن قۇرايتىن مەتاللۋرگيا كومبيناتىن سالۋ بويىنشا ءىرى جوبانى ىسكە اسىرۋ باستالدى», دەدى وبلىس اكىمى بەيبىت يساباەۆ.
اكىمنىڭ ايتۋىنشا, كۇنباعىس مايىن وڭدەيتىن, كەيىنگى كەزدە توقتاپ تۇرعان «اگروكومپلەكس جەتىسۋ ماجيكو» زاۋىتى جۇمىسىن قايتا باستادى. ونىڭ جىلدىق قۋاتى – 500 توننا. جالپى, وبلىستىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىندە 2,6 ترلن تەڭگەگە 189 جوبا بار. وندا ون ءبىر مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلگەن, ونىڭ ىشىندە 121 جوبا ىسكە اسىرۋ ساتىسىندا تۇر.
جەتىسۋ وبلىسىندا بيىلعى جىلدىڭ ون ءبىر ايىندا نەگىزگى ينديكاتورلار بويىنشا جوسپار ورىندالعان. قىسقامەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور 112,3% قۇراپ وتىر. ءوڭىر اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, سالالار بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءوسىم – 405,3 ملرد تەڭگەنى, ونەركاسىپتە – 310,5 ملرد تەڭگەنى, تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ 4,4%-دى قۇرايدى. سونداي-اق قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 1,4 ەسەگە, ساۋدا كولەمى 1,3 ەسە ۇلعايعان.
«جىل باسىنان بەرى وبلىس ەكونوميكاسىنا 38% وسىممەن 396 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, ونىڭ ىشىندە جەكە ينۆەستيتسيالار – 291 ملرد تەڭگە. مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 286 ملرد تەڭگە ءتۇستى, ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەت 1,6 ەسە ءوسىپ, 106 ملرد تەڭگەگە جەتتى. جەتىسۋ وبلىسى اگرارلى ايماق بولعاندىقتان, ءبىرىنشى كەزەكتە اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ مەن وڭدەۋ سالاسىنا ايرىقشا نازار اۋدارىلىپ وتىر. بيىل وبلىستىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋعا 35 ملرد تەڭگە باعىتتالدى, ونىڭ 23,3 ملرد تەڭگەسى – سۋبسيديالار», دەدى ب.يساباەۆ.
بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەگىس القاپتارى 510 مىڭ گا قۇرايدى. 872 مىڭ توننا ءداندى داقىلدار, 195 مىڭ توننا مايلى داقىلدار, 266 مىڭ توننا كوكونىس-باقشا داقىلدارى, 132 مىڭ توننا كارتوپ وندىرىلگەن. وڭىردەگى قانت زاۋىتتارى 94 مىڭ توننا قانت ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ىشىندە قانت قىزىلشاسىنان 64 مىڭ توننا, قامىس قۇراعىنان 30 مىڭ توننا قانت شىعارادى.
«قانت سالاسىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. اقسۋ قانت زاۋىتى تولىق جوندەۋدەن ءوتىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. وبلىستىڭ 5 اۋدانىندا 8 جاڭا سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعى قۇرىلىپ, 30 شارۋا قوجالىعىنا قۇنى 2,5 ملرد تەڭگەگە قانت قىزىلشاسى وندىرىسىنە قاجەتتى 62 بىرلىك تەحنيكا ساتىپ الىندى. بيىل قانت قىزىلشاسىنىڭ ەگىس القابى 1,7 ەسەگە ۇلعايىپ, 13,7 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلدى, ودان رەكوردتىق ءونىم – 635 مىڭ توننا ءتاتتى ءتۇبىر جينالدى. ءونىم مول بولعاندىقتان, بيىل كەزەك ماسەلەسىنە تاپ بولدىق. وسى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا, الداعى ۋاقىتتا كوكسۋ قانت زاۋىتى ءونىم كولەمىن 400 مىڭ تونناعا جەتكىزەدى. ودان بولەك, تەكەلىدە شاعىن قانت زاۋىتىن اشۋ ويلاستىرىلىپ جاتىر. ۇشارالداعى ەسكى قانت زاۋىتىن دا قايتا ىسكە قوسۋدى قاراستىرىپ كورەمىز», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
جەتىسۋدا ءتورت ت ۇلىكتىڭ سانى 2,5 ملن باسقا جەتتى. سول سياقتى ەت پەن ءسۇت ءوندىرىسى ارتتى. 2024–2026 جىلدارى جالپى قۇنى 33,2 ملرد تەڭگە بولاتىن 31 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان, سونىڭ 13-ءى وسى جىلى ىسكە قوسىلدى. اتاپ ايتقاندا, 4 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى, 1 بورداقىلاۋ الاڭى, 1 ءسۇت تسەحى, 7 سۋارۋ جوباسى. جاڭا سۋارمالى جەرلەردى كوبەيتۋ ءۇشىن يرريگاتسيالىق جەلىلەردى قايتا جاڭارتۋ ماقساتىندا بيىل 35,6 ملرد تەڭگەگە سۋ شارۋاشىلىعىنىڭ 11 نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«قورعاس – شىعىس قاقپاسى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا, «قورعاس» شىحو-دا قۇنى 63,3 ملرد تەڭگە بولاتىن, ەكى مىڭ جۇمىس ورنى بار 27 جوبا ىسكە اسىرىلعان.
«وبلىستاعى ەكونوميكالىق ءوسۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ نۇكتەلەرى – قورعاس جەلىسى مەن «دوستىق» ستانساسى. قىتايمەن شەكارالاس بۇل ايماقتاردىڭ كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتى زور. وسى ورايدا ينۆەستيتسيا تارتۋ, جۇك لەگى مەن ءترانزيتتى ۇلعايتۋ, وتكىزۋ پۋنكتتەرىن جاڭعىرتۋ باعىتىندا تۇراقتى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. 2027 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 1,1 ترلن-عا 79 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر, ولاردا 9 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى. سونىڭ ىشىندە «قورعاس – شىعىس قاقپاسى» اەا-دا جۇك جانە جولاۋشىلار اۋەجايىن سالۋ جونىندەگى قازاقستان-گەرمانيا بىرلەسكەن جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر», دەدى ب.يساباەۆ.
ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «دوستىق» ستانساسىندا قۋاتتىلىعى جىلىنا 350 مىڭ كونتەينەر بولاتىن «Dostyk Trans Terminal» كوپفۋنكتسيونالدى جۇك تاسىمالداۋ تەرمينالىنىڭ 3-, 4-كەزەڭىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونداي-اق «ەۆروترانس گرۋپپ» جشس-نىڭ قولدانىستاعى لوگيستيكالىق جۇك تاسىمالداۋ تەرمينالى اۋدانى 40 گەكتار, قۇنى 50 ملن اقش دوللارى بولاتىن ۋاقىتشا ساقتاۋ قويماسىن سالۋعا دايىندىق جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. كەدەن سالاسىن ودان ءارى دامىتۋ ماقساتىندا وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ستانساسىندا تاۋلىگىنە 200 اۆتوموبيل وتكىزۋگە قابىلەتتى «Dostyk Customs Service» ۋاقىتشا ساقتاۋ جاڭا تەرمينالى اشىلعان.
ء«ۇشارال-دوستىق» جولىن رەكونسترۋكتسيالاۋدىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى حالىقارالىق جۇك اينالىمىنىڭ لەگى ۇلعايدى, سودان كەلىپ كەدەن پۋنكتتەرىن كەڭەيتۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. ماسەلەن, «الاكول» اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكتىنىڭ قوزعالىس جولاعىن 2-دەن 6-عا دەيىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى اياقتالىپ كەلەدى, سونىڭ ارقاسىندا كولىك قۇرالدارىن وتكىزۋ قابىلەتى تاۋلىگىنە 200-دەن 1600-گە دەيىن ارتپاق. بۇدان بولەك, «دوستىق-مويىنتى» تەمىر جولىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جوبا «دوستىق» ستانساسىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن 5 ەسەگە, ياعني 12-دەن 60 پويىزعا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ايتا كەتەيىك, بيىل وبلىسقا 2 ملن-نان استام تۋريست كەلگەن. بۇل تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جول اشادى. بۇگىندە كارىز تازارتۋ جۇيەسىنىڭ, «بەسكول-اقشي» ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. بۇگىندە ءۇشارال قالاسى اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى, «تالدىقورعان-ءۇشارال» اۆتوجولى قايتا جاڭارتىلىپ, «تالگو» جۇردەك پويىزى ىسكە قوسىلدى. ءۇشارال اۋەجايىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ساعاتىنا 50-دەن 125 جولاۋشىعا دەيىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا قوسىمشا تەرمينال سالۋدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. بارشانى تولعاندىرعان بالقاشقا دەيىنگى 132 شاقىرىم جولدىڭ 122 شاقىرىمىندا قۇرىلىس اياقتالدى.
جەتىسۋ وبلىسى