ەكسپورتتا رەكوردتىق ءوسىم بار

«بيىلعى باستى مىن­دەتىمىز مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەكو­نومي­كا­نىڭ 6 پايىزدىق ءوسى­مىن قام­تا­ماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپ­سىر­ماسىن ورىنداۋ بولدى. قابىل­دانعان ءىس-شارالاردىڭ نا­تيجە­سىندە, وتكەن 11 ايداعى قىسقا مەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور 109,1%-دى قۇرادى, بارلىق نەگىزگى سالالاردا وڭ ديناميكا قامتاماسىز ەتىلدى», – دەگەن ءوڭىر باسشىسى ونەركاسىپ – 6,9%-عا, ساۋدا – 13,2%-عا, قۇرىلىس – 20,6%-عا, كولىك قىزمەتى – 21,0%-عا ارتقانىن اتاپ ءوتتى.

ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ قار­­­قىندى دامۋىنا ينۆەس­تي­تسيا­نىڭ كوپتەپ تارتىلۋى وڭ اسەر ەتكەن. بيىل وبلىسقا 22,5% وسىم­مەن (قر – 3,1%, 5-ورىن) 778 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىل­دى. ينۆەستيتسيالاردىڭ ۇل­عا­يۋى­­مەن قاتار كورشى ەلدەرمەن ىن­تىماقتاستىق تا جىل ساناپ نى­عا­يىپ كەلەدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان – امانگەلدى قياس, «EQ»

سوڭعى ءۇش جىلدا وبلىس ور­تا­لىعى – قوناەۆ قالاسىنىڭ ين­جەنەرلىك ينفراقۇرىلى­مىن جاقسارتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ماسەلەن, 48 كوپقا­بات­تى تۇرعىن ءۇيدىڭ شاتىر­لا­رى ­اۋىستىرىلىپ, قاس­بەت­تەرى جوندەلسە, 61 شاقى­رىم ين­جەنەرلىك-جول ينفرا­قۇ­رى­لى­مى جاڭارتىلىپ, 41 اۋلا, قو­عام­دىق باقتار مەن سپورت الاڭ­دارى اباتتاندىرىلدى. جال­پى الاڭى 133 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بە­رىلدى. ونىڭ ايتارلىقتاي كو­لەمىن جەكە قۇرىلىس كومپا­نيالارى جۇزەگە اسىرىپ (79,5 مىڭ شارشى مەتر, 859 پاتەرلى 19 ءۇي), قالانىڭ تارتىمدىلى­عىن ارت­تىراتىن «اريستوكرات», «SUN CITY», «NJ Towers» سىندى زاماناۋي تۇرعىن ءۇي كەشەن­دە­رى بوي كوتەرگەن. سونداي-اق 900 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى.

ورتالىق ساياباق پەن قاپ­شاعاي كولىنىڭ جاعاجاي ايماق­تارى جاڭعىرتىلىپ, «Qonaev International Balloon Fest» فەس­تيۆالى, «Oceanman» اشىق سۋ جارىسىنان ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارالاردىڭ وتكىزىلۋى تۋريس­تەر سانىنىڭ 6,5%-عا ارتۋىنا اسەر ەتكەن. كەلەسى جىلى الەم­دىك دەڭگەيدەگى 4, 5 جۇلدىزدى برەند­تىك ەكى قوناقۇيدىڭ قۇرىلىسى باس­تالماق. بۇل تۋريزم ينفرا­قۇرىلىمىن حالىقارالىق ستان­دارتتارعا ساي دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.

قوناەۆ قالاسىن دامىتۋ ۇكى­مەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن كە­شەندى جوسپاردىڭ اياسىندا جۇ­زە­گە اسىرىلىپ جاتىر. قۇجات­تا 187 ءىس-شارا قاراستىرىل­عان, ونىڭ 148-ءى بيۋدجەت قاراجا­تى, 39-ى جەكە ينۆەستيتسيا­لار ەسەبىنەن. 2023–2024 جىلدارى 124 نىساننىڭ جوبالاۋ-سمە­تالىق قۇجاتتامالارى ازىر­لەنگەن. مەملەكەتتىك ساراپتاما اياقتالعان سوڭ قۇرىلىس جۇمىس­تارى باستالاتىندىعىن باياندادى ءوڭىر باسشىسى.

«بيىل 9 قاڭتاردا پرە­زي­دەنتتىڭ جارلىعىمەن وبلىستا الاتاۋ قالاسى قۇرىلىپ, مامىر ايىندا قالانىڭ باس جوس­پارى, قازان ايىندا شەكاراسى بەكىتىلدى. ونىڭ جان-جاقتى دامۋىنا ىقپال ەتۋ ماقساتىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەت جانىنان جوبالىق كەڭسە قۇرىلىپ, ەكى اي كولەمىندە ءوز قىزمەتىن ات­قارىپ كەلەدى. قالا اۋماعىندا قۇرىلعان ارنايى «الاتاۋ» ەكو­نوميكالىق ايماعى كولەمى جا­عىنان (96 مىڭ گا) الەمدە العاشقى ۇشتىكتىڭ قاتارىنا كىرەدى. الاتاۋدى زاماناۋي قالا رەتىندە دامىتۋ ماقساتىن­دا سينگاپۋر, قىتاي ەلدەرىنەن كەڭەسشىلەردى تارتا وتىرىپ, حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيە­نىپ وتىرمىز. بۇل ەلدەر قالا قۇرى­لىسى, ينفراقۇرىلىم, كو­لىك جۇيەسى, «اقىلدى» تەحنولوگيا­لار ارقىلى قالانى باسقارۋ سالا­سىنداعى جەتىستىكتەرىمەن تانىمال», دەدى م.سۇلتانعازيەۆ.

وبلىس ورتالىعى مەن الاتاۋ قالاسىن كەشەندى دامىتۋ الماتى اگلومەراتسياسىنىڭ كوپتەگەن ماسە­لەسىن شەشىپ, الەۋەتىن ۇتىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىنگى تاڭدا اينالما جولدىڭ بويىنا جالپى ينۆەس­تيتسيا كولەمى 775 ملن دوللار­عا جۋىق بولاتىن بەس حالىقارا­لىق كومپانيا تارتىلدى. ولار ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋعا زور ىقپال ەتىپ وتىر.

وبلىس اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىن وندىرۋدە 8,0% ۇلەسىمەن ەلىمىزدەگى كوشباسشى وڭىر­لەر­دىڭ بەستىگىنە كىرەدى. ەت, كوكو­نىس­­تەر مەن جەمىستەر, كارتوپ, جۇگە­رى, سويا, كۇرىش وندىرۋدە رەسپۋب­لي­كا­دا­عى جەتەكشى ورىندار­دىڭ بىرى­نە يە. بيىل 4 مىڭعا جۋىق (3963) اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار­ ون­دىرۋشىلەرىنە 29 ملرد تەڭگە سۋب­سيديا بولىنگەن. پرەزيدەنت­تىڭ تاپ­سىرماسىنا سايكەس سالادا سۋار­مالى ەگىستىكتى ۇلعايتۋعا با­سىمدىق بەرىلىپ وتىر. بۇگىن­گى تاڭ­دا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيا­لارىن قولدانۋ كولەمى 20 مىڭ گەكتاردان 43,6 مىڭعا دەيىن ۇل­عاي­عان. ءوز كەزەگىندە جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋى (60-70%) سۋ شىعىنىڭ ارتۋىنا اكەلىپ وتىر. سوندىقتان سوڭ­عى ءۇش جىلدا 89,5 شاقىرىم سۋارۋ جەلىلەرىن جاڭعىرتۋعا 12,0 ملرد تەڭگە بولىنگەن.

اۋىل تۇرعىندارىنا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى ارقىلى ايتارلىقتاي قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. 2023–2024 جىلدارى 8,3 ملرد تەڭگەگە 1094 جەڭىلدەتىلگەن نە­سيە بەرىلدى. بۇل 46 اۋىل شا­رۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىن قۇ­رۋعا, 130 شاعىن جانە ورتا بيز­نەس نىسانىن اشۋعا, سول ارقىلى ­اۋىل حالقىنىڭ ورتاشا تابى­سىن ­258,4 مىڭ تەڭگەدەن (2023 جىلى 3-توق­سان) 293,4 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ­(2024 جىلى 3-توقسان) ارتتىرۋ­­عا ­مۇم­كىندىك بەرىپ وتىر. بۇگىن­دە وبلىستا كاسىپكەرلىك قارقىن­­دى دامىپ جاتىر. جالپى, وڭىر­لىك ونىمدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى ءۇش مەگاپوليس­تەن كەيىن (استانا, الماتى, شىمكەنت) 45% كورسەتكىشپەن ەلى­­مىزدە 4-ورىندى يەلەنەدى.

الماتى وبلىسى ءۇشىن تاعى ءبىر ورنى ەرەكشە باعىت – تۋريزم. ايماق شەت ەلدەردەن كە­لە­تىن تۋريستىك اعىن بويىنشا الماتى جانە استانا سياقتى ءىرى قالالاردان كەيىن 3-ورىندا تۇر. سوڭعى ەكى جىلدا تابيعاتى عاجايىپ وڭىرگە كەلۋشىلەر سانى ەكى ەسە وسكەن. بيىل تۋريستەر سانى 1 809,9 مىڭ ادامعا جەتكەن. ونىڭ ىشىندە 128 مىڭ تۋريست – شە­تەلدىك قوناقتار, بۇل 2022 جىلعى كورسەتكىشتەن 12 ەسە ارتىق.

«بيىل جالپى سوماسى 20 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن بىرقا­تار نى­ساندار ىسكە قوسىلدى. ولار­­دىڭ ىشىندە ساۋمال تەراپياسىنا باسا نازار اۋدارىلاتىن تاۋلى شات­قالدارداعى ساۋىقتىرۋ كە­شەندەرى بار. سونداي-اق «قارا شات­قالدا» ينۆەستيتسيا قۇنى 1,5 ملرد تەڭگە بولاتىن شىنى كوپىر سالۋ, 58 ملرد تەڭگەگە «وي-قاراعاي» كۋرورتىن كەڭەيتۋ سياق­تى اۋقىمدى باستامالار بار. قوناەۆ قالاسىندا اكۆاپارك ­سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. مۇن­داي جوبالار ايماقتىڭ تۋريس­تىك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ­­عا, مادەني, ىسكەرلىك ارىپتەستىك­تى كە­ڭەيتۋگە ىقپال ەتەدى», دەدى م.ەلەۋسىز ۇلى.

جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ­­دىڭ وڭىرلىك كارتاسى اياسىندا جىل ­باسىنان بەرى 57 مىڭ جۇمىس ور­نى قۇرىلىپ, 34 مىڭ ادام تۇراق­تى جۇمىسقا ورنالاستىرىل­­عان. بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسى­­رۋ ماقساتىندا الەۋمەتتىك وسال سا­ناتتاعى 259 ادام 400 ايلىق ەسەپ­تىك كورسەتكىشكە دەيىن گرانت الىپ, ءوز ءىسىن اشقان.

«جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جو­باسى اياسىندا بيىل 24,9 مىڭ ورىن­دىق 26 مەكتەپتىڭ قۇرىلى­سى باستالدى. جىل باسىنان بەرى 9 مىڭ ورىندىق 9 مەكتەپ, ونىڭ ىشىن­دە 2 مەكتەپ بولات وتە­مۇ­را­توۆ قورىنىڭ ەسەبىنەن, 1,5 مىڭ ورىن­دىق «Altyn adam» جەكە ين­نوۆاتسيالىق مەكتەبى اشىل­دى. جىل سوڭىنا دەيىن 6,3 مىڭ ورىن­دىق تاعى 5 مەكتەپتى قولدانىسقا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

سونىمەن قاتار ساپالى مە­دي­تسينالىق كومەك كورسەتۋ دە با­سىمدىقتاردىڭ ءبىرى. بۇگىندە 47 مەديتسينالىق نىسان سالىنىپ جاتىر, ونىڭ 38-ءى «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.

مادەنيەت جانە سپورت سالا­لا­رىندا دا تىڭ سەرپىن بار. را­يىمبەك, كەگەن اۋداندارىن­­دا مادەنيەت ۇيلەرى سالىندى. ء­باس­­پا­سوز جيىنىنىڭ سوڭىندا ­قا­­­زاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى بەردى­بەك سوقپاقباەۆتىڭ 100 جىلدى­عىن يۋنەسكو دەڭگەيىندە اتاپ ءوتۋ اياسىندا ۇيىمداستىرىل­­عان ءىس-شارالار تىزبەگىمەن تا­نىس­تى­را كەلە, ءوڭىر باسشىسى باق وكىلدەرىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.