بەكەم بىرلىك پەن تاتۋ تىرلىك – تاۋەلسىزدىك تۇعىرىن بيىكتەتەتىن قۋاتتى قۇندىلىق. ەركىن ەلدىڭ ەرتەڭى ەڭسەلى بولۋ ءۇشىن باۋىرمالدىق پەن جاراسىم, ءوزارا تۇسىنىستىك پەن سىيلاستىق سالتانات قۇرۋى كەرەك. ەلىمىز زايىرلى مەملەكەت رەتىندە قازاق جەرىندەگى ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ ەركىن ءومىر ءسۇرىپ, ءداستۇرى مەن مادەنيەتىن, ءتىلى مەن ءدىلىن ساقتاۋعا ەش شەكتەۋ قويعان ەمەس.
ەلىمىزدىڭ ۇلكەن قالالارىنداعى دوستىق ۇيلەرى رۋحاني بايلانىستاردىڭ ورتاق الاڭى رەتىندە ازاماتتار ۇدايى باس قوساتىن, تاعىلىمدى ءىس-شارالار وتكىزەتىن ورتالىققا اينالعان. ماسەلەن, الماتىداعى دوستىق ۇيىندە كۇنى بۇگىن 19 ەتنومادەني بىرلەستىك جۇمىس ىستەپ وتىر. كەلۋشىلەر مۇندا ءتىل ۇيرەنىپ, ءتۇرلى ءىس-شارا ۇيىمداستىرادى, ارناۋلى ۇيىرمەلەر ارقىلى ونەرلەرىن شىڭداپ, ەتنوستاردى ءوزارا ىنتىماققا ۇيىستىراتىن ماڭىزدى جوبالاردا باس قوسادى. ورتالىقتىڭ بەلسەندى وكىلى ءارى «ۇيدە سويلە» جوباسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى الەكساندرا مىسكينا – مەملەكەتتىك ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن ءبىلىمدى ازاماتتىڭ ءبىرى.
«بارشا وتانداستارىمىزدى تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىمەن قۇتتىقتايمىن! قازاقستان – ىنتىماق پەن ىرىس مەكەنى. ەلدىڭ بولاشاعىنا بالاناتىن جاسوسپىرىمدەرىمىز قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرىن, ءتىلىن مەڭگەرۋگە ىنتا تانىتاتىنى بايقالادى. قحا باستاماسىمەن قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدە ناتيجەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. بەيبىتشىلىك, بىرلىك, ەتنوستاردىڭ ءوزارا سىيلاستىعى مەن دوستىعى – تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقان قازاقستاننىڭ نەگىزگى تىرەكتەرىنىڭ ءبىرى. ونى ساقتاۋعا بار كۇش-جىگەرىمىزدى بىرىكتىرۋ – بارىمىزگە ورتاق مىندەت. مەنىڭشە, ادامعا ەڭ كەرەگى – نيەت. نيەت پەن ىنتا بولسا, ءتۇرلى ءتىلدى مەڭگەرىپ, وزىق مادەنيەتتەردى يگەرىپ الۋعا بولادى. الەمدە قانشا حالىق بولسا, ولاردىڭ تاعدىرى مەن تاريحى دا سان قيلى. ءار ەلدىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىكتەرى, ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن مادەني داستۇرلەرى, ءومىر ءسۇرۋ داعدىسى بار. قازاقستان تاريحتاعى ءتۇرلى كەزەڭدەرگە تاپ بولعان حالىقتارعا قۇشاق اشتى, ولاردىڭ ءوسىپ-جەتىلۋىنە, ءبىلىم الىپ, قوعامنىڭ مۇشەسى بولىپ قالىپتاسۋىنا جاعداي جاسادى. ءبىزدىڭ جوبادا قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە نيەت تانىتاتىندار وسىنى ۇنەمى ايتىپ, شىنايى ىقىلاسىمەن, پاتريوتتىق سەزىممەن ءبىلىم الادى», دەيدى ا.مىسكينا.
ماماندار دوستىق ءۇيىنىڭ قابىرعاسىندا قازاقتىڭ ايتۋلى قالامگەرلەرىنىڭ مەرەيلى داتالارىنا وراي ادەبي-سازدى كەشتەر, ولاردىڭ شىعارماشىلىق تىنىسىنان سىر شەرتەتىن تاعىلىمدى بايقاۋلار وتكىزۋ داستۇرگە اينالعانىن ايتادى. اتاپ ايتار بولساق, قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى ب.سوقپاقباەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان «بالالار ادەبيەتىنىڭ بايتەرەگى» اتتى تانىمدىق ءىس-شارا, گ.بەلگەردىڭ 90 جىلدىعى, ءا.كەكىلباەۆ پەن ف.وڭعارسىنوۆانىڭ 85 جىلدىعىنا بايلانىستى مادەني ءىس-شارا جازۋشىلار وداعىمەن بىرلەسە ۇيىمداستىرىلعان. مازمۇندى جوبادا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى اراسىندا اقىن-جازۋشىلار شىعارمالارى ناسيحاتتالىپ, قاتىسۋشىلار ولاردىڭ ومىرىنە قاتىستى قىزىقتى دەرەكتەرمەن تانىسقان.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا قاراستى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەملەكەت ومىرىندەگى كەز كەلگەن ىرگەلى ىستە بوي كورسەتىپ ءجۇر. ايتالىق, ەلدەگى سۋ تاسقىنى كەزىندە قيىندىقتا قالعان وڭىرلەرگە ولار دا ءوز الىنشە قولۇشىن سوزدى. الماتىداعى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر اپات ايماعىنا 40 توننادان اسا گۋمانيتارلىق كومەك جولداعان. ەتنومادەني بىرلەستىكتەرگە قاراستى جاستار ۇيىمدارى ۆولونتەرلىك باستامالاردا ۇدايى بوي كورسەتەدى. «تازا قازاقستان» اكتسياسىندا ولار مىڭنان اسا كوشەت وتىرعىزىپ, ساياباقتار مەن الاڭداردا تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.
ء«بارىمىزدى توعىستىراتىن ءبىر تىلەك – ەلىمىزدىڭ باياندى بولاشاعى. وسى ەلدە ۇل-قىزىمىز ءوسىپ, وركەن جايىپ كەلەمىز. سوندىقتان وتاننىڭ مەرەيى – ءبارىمىزدىڭ مەرەيىمىز. جىل باسىندا بىرقاتار ايماقتى سۋ الىپ, سىن ساعات تۋعانى ءمالىم. ەلدىگىمىز قيىن كەزەڭدە سىنالادى. باتىستاعى, سولتۇستىكتەگى وتانداستارىمىز باسپاناسىنان ايىرىلىپ, توسىن اپاتقا تاپ بولعاندا قاراپ وتىرا المادىق. اۋقاتتى ازاماتتارىمىز باستاپ, ەل اعالارى قوستاپ, كومەك كورسەتۋگە اسىقتى. اقساقالدارىمىز, زيالىلارىمىز وسى ىسكە باستاماشى بولدى. بىرلىگىمىزدى وسىنداي قىسىلتاياڭ ساتتە كورسەتپەسەك, قاشان كورسەتەمىز. پرەزيدەنتىمىز العا قويىپ وتىرعان ء«بىر حالىق, ءبىر ەل», «ادال ازامات» تۇجىرىمداماسىنداعى باستامالار – ءبىزدىڭ بىرلىگىمىزدى ارتتىراتىن ۇستانىمدار. جاستارىمىزدى ەڭبەكسۇيگىشتىككە, وتانسۇيگىشتىككە باۋلۋعا, ولاردىڭ رۋحاني تاربيەسىن ورىستەتۋگە باعىتتالعان جۇمىستارعا كوڭىل ءبولۋ ماڭىزدى. تاۋەلسىزدىك كۇنى وتكەنگە كوز جىبەرىپ, تاريحتان ساباق الاتىن, ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتى ىزگىلىككە باعىتتاۋعا سەرپىن بەرەتىن بىرەگەي كۇن», دەيدى قازاقستان ۇيعىرلارى ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ابدۋلحاليل دولكۋنتاي.
«باربانگ» كۇردتەر قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى مۋراد سمايلوۆ تاۋەلسىزدىك كۇنى بارشا ەتنوس وكىلدەرى اسىعا كۇتەتىن مەرەكە ەكەنىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەلىمىزدەگى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر قوعامدىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن دامىتۋ, ەتنوسارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل ارنالارى مەن الاڭدارىن كەڭەيتۋ, قازاق حالقىنىڭ قازاقستان حالقى بىرلىگىنىڭ تاريحي, ساياسي جانە مادەني وزەگى رەتىندەگى ينتەگراتسيالىق ءرولىن نىعايتۋدا ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ وتىر.
الماتى