• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 10 جەلتوقسان, 2024

جاقسىلىعى ەل جادىنان وشپەيدى

230 رەت
كورسەتىلدى

«جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن» دەمەكشى, ارامىزدا ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ حالقى ءۇشىن تەر توككەن ۇلتجاندى ازاماتتار كوپ. ولاردىڭ جاساعان جاقسىلىقتارى ءاردايىم ەل جادىندا.  «جاقسىنىڭ اتى, عالىمنىڭ حاتى ولمەيدى» دەپ قازاق اتام بەكەر ايتپاعان.  ومىردە ادام ساليقالى ءىس جاساپ ارتىندا وشپەس ءىز قالدىرسا شاراپاتى وزىنە دە حالىققا دا تيەدى دەپ جاتادى.

وسىنداي ونەگەلى ىسىمەن كوپكە ۇلگى بولعان ازاماتتىڭ ءبىرى جامبىل بايعونوۆ. مەملەكەتتىك قىزمەتتە ءجۇرىپ وڭتۇستىك جۇرتىنا ءوزىنىڭ ىسكەرلىك قابىلەتىمەن, ۇلتجاندى قاسيەتىمەن تانىلعان تۇلعا. وڭتۇستىكتىڭ كيەلى توپىراعى سانالاتىن بايدىبەك اۋدانى شايان اۋىلىنىڭ تۋماسى. اسىل تەكتى بابامىزدىڭ اتىن يەلەنگەن بۇل ايماقتا ەسىمدەرى رەسپۋبليكاعا تاراعان قانشاما مىقتى كىسىلەر دۇنيەگە كەلگەن. سولاردىڭ اراسىنان جامبىل بايعونوۆتاي جامپوز جاندى ءبولىپ اتاساق بولادى.

مەملەكەتتىك قىزمەت ىسىندە شىڭدالعان ازامات ءبىر كەزدەرى بايدىبەك, ورداباسى, سارىاعاش اۋداندارىندا اكىم بولىپ قىزمەت اتقاردى. ودان بولەك قازىرگى تۇركىستان وبلىسىنىڭ ەكونوميكا سالاسىنا جاۋاپتى باسقارماسىندا باسشى بولدى. ەرەكشە ايتا كەتەر ءجايت, 1998-2002 جىلدارى ءوزى تۋىپ-وسكەن بايدىبەك اۋدانىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. توقسانىنشى جىلداردىڭ اياعى تۇتاس ەلىمىز ءۇشىن قيىن كەزەڭدەر بولعانى جاسىرىن ەمەس. اسىرەسە اۋىلدىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىكتەر كەلمەي جاتتى. سونداي كەزدە ج.بايعونوۆ قيىندىقتان شىعار جولدار تاۋىپ, اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق مادەني تىرشىلىگىن تۇزەۋگە بار كۇش-جىگەرىن سالدى. سونىڭ ءبىر مىسالىن ايتساق, اۋىلداردىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ۇلكەن كۇش جۇمسادى. ول كەزدە كەڭەس وداعىنان جوندەۋ كورمەگەن جولدار توزىپ كەتكەن ەدى. ادامدار جۇرەتىن تروتۋاردى جوندەۋ ءۇشىن اسفالت تاپشىلىعىنا قاراماي تاۋدىڭ تەپ-تەگىس جىلتىر تاستارىن اياقجولدارعا توسەتتى.  تەك شايان ەمەس, بۇكىل قازاقستاننىڭ تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشى بولىپ تابىلاتىن اپپاق يشان مەشىتىنىڭ قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن قولعا الدى. سول تۇستا تاريحي نىسان جوندەۋدى قاتتى قاجەتسىنىپ تۇرعان. قۇرىلىسىنا ءتيىستى قارجى قاراستىرىپ, مەشىتتىڭ بۇزىلعان جەرلەرىن جوندەپ, ەل يىگىلىنە قايتا تاپسىردى. بۇل شىن مانىندە اۋدان تاريحى ءۇشىن ەستە قالارلىق وقيعا بولدى. ءبىر كەزدەرى حالقىمىزدىڭ رۋحانياتىنا قىزمەت ىستەگەن مەشىتتىڭ قايتا جاڭعىرىپ تۇلەۋى ەلدىڭ مادەني-رۋحاني ومىرىندەگى ەلەۋلى جاڭالىققا اينالدى. شاياندىقتاردىڭ, كيەلى وڭتۇستىك حالقىنىڭ ماقتانىشى بولعان تاريحي نىساننىڭ اشىلعانىنا بارشا جۇرت بالاشا قۋاندى. مەشىتتىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىنە سول كەزدەگى وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ءوزى كەلىپ قاتىسقان ەدى. وسى كۇندە ەلىمىزدەن, شەتەلدەن تۋريستەر اعىلىپ كەلەتىن بايدىبەك اتا, دومالاق انا كەسەنەلەرىنىڭ جوندەۋ كورىپ, قالپىنا كەلۋى جامبىل بايعونوۆتىڭ ەڭبەگىنىڭ ارقاسى.

ۇلتىن سۇيگەن ازامات مەملەكەتتىك قىزمەتتە شارۋادان قولى بوساماي جۇرسە دە ونەردى جانىنان ەشقاشان تاستاماعان. قازاق ايتپاقشى, «ونەر دەسە, ىشكەن اسىن جەرگە قويادى».  سوندىقتان بولار, ونىڭ ۇيىنە قوناق بولىپ تۇسكەن ادام ءبىرىنشى بولىپ الۋان ءتۇرلى مۋزىكالىق اسپاپتارعا نازارى اۋادى. سول ءۇشىن دە اۋداننىڭ ونەر سالاسىندا تەر توگىپ جۇرگەن بارشا ازامات ول كىسىنى قۇرمەتتەپ قادىر تۇتادى.

بۇگىندە پايعامبار جاستان اسقان ەل اعاسى زەينەتكەرلىك دەمالىستا. بالا-شاعاسى مەن نەمەرەلەرىنىڭ ورتاسىندا سولاردىڭ راحاتىن كورىپ وتىر. «بەينەت ءتۇبى – زەينەت» دەگەن وسى دا. قاريالىق جاسقا جەتكەن ارداقتى ازاماتقا تەك دەنساۋلىق پەن باقىتتى عۇمىر تىلەيمىز.

زاينيدين ابدۋايتوۆ,

ەڭبەك ارداگەرى,

بايدىبەك اۋدانى, شايان اۋىلى    

سوڭعى جاڭالىقتار