1996 جىلدىڭ 30 قاراشاسىندا قورعانىس مينيسترلىگى قۇرىلىمىندا زاڭ قىزمەتى قۇرىلعان ەدى. سول كەزدەن بەرى بۇل كۇن جىل سايىن اسكەري زاڭگەرلەر كۇنى رەتىندە اتاپ وتىلەدى.
كەيىن كەلە ۋاقىت تالابىنا ساي ءارى قارۋلى كۇشتەردىڭ دامۋىنا وراي اسكەري زاڭ قىزمەتى دە وزگەرىسكە ۇشىراپ وتىردى. ال 2004 جىلى زاڭ دەپارتامەنتى قۇرىلىپ, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ دەربەس بولىنىسىنە اينالدى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتى – قارۋلى كۇشتەردەگى زاڭ قىزمەتتەرى جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ.
دەپارتامەنت زاڭگەرى, ادىلەت مايورى المات سماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەز كەلگەن زاڭ قىزمەتى سەكىلدى اسكەري سالانىڭ زاڭ دەپارتامەنتى دە ءوز جۇمىسىندا ەڭ الدىمەن, اتا زاڭدى باسشىلىققا الادى. سونىمەن قاتار زاڭدار, پرەزيدەنت پەن ۇكىمەت اكتىلەرى, وزگە دە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە سۇيەنىپ قىزمەتىن جۇرگىزەدى.
«اسكەري زاڭ قىزمەتى قارۋلى كۇشتەردەگى ۇلتتىق زاڭنامانىڭ ساقتالۋىنا, سونداي-اق مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋدى قۇقىقتىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. قازىرگى تاڭدا ول قارۋلى كۇشتەردەگى وزىندىك ىشكى قۇرىلىمى بار ءبىرتۇتاس دەربەس ورگان رەتىندە جۇمىس ىستەيدى, ۇيلەستىرۋ مەن ەسەپ بەرۋ قاعيدالارىنا نەگىزدەلگەن», دەيدى ول.
اسكەري زاڭگەرلەر قورعانىس جانە اسكەري قىزمەت سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قالىپتاستىرۋعا, زاڭنامالىق جانە زاڭعا باعىنىشتى اكتىلەر جوباسىن دايىنداۋعا بەلسەندى اتسالىسادى. سونىمەن قاتار اسكەري قىزمەت وتكەرۋ مەن اسكەري قىزمەتشىلەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەيدى.
«جالپى ايتقاندا, ءبىز, زاڭگەرلەر, اسكەري سالاداعى قۇقىقتىق قاتىناستاردىڭ پايدا بولۋىنان باستاپ ولاردىڭ ساقتالۋى مەن ورىندالۋىنا دەيىنگى قۇقىق نورمالارىن قالىپتاسىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭىنە تىكەلەي ارالاسامىز. قارۋلى كۇشتەر قىزمەتىنىڭ ءار باعىتىندا ءارى باسقارۋ دەڭگەيلەرىنىڭ بارلىعىندا اسكەري زاڭ قىزمەتى ماماندارىنىڭ ءىس-ارەكەتىن ۇيلەستىرەمىز», دەيدى المات ەرمەك ۇلى.
تارقاتىپ ايتار بولساق, قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتى سالاداعى زاڭنامانىڭ ساقتالۋىن, ازىرلەنىپ جاتقان قۇقىقتىق اكتى جوبالارىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەستىگىن قامتاماسىز ەتۋ, ەلىمىزدىڭ زاڭدارىنداعى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرەتىنە كىرەتىن ماسەلەلەردى ءتۇسىندىرۋ, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى, كەلىسىمشارتتاردى, پروتسەسسۋالدىق قۇجاتتار مەن باسقا دا زاڭدىق كۇشى بار قۇجاتتاردى دايىنداۋ جۇمىسىمەن اينالىسادى.
سونىمەن قاتار سوت ورگاندارىندا سالا مۇددەسىن قورعاۋ دا – اسكەري زاڭگەردىڭ باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى. كۇن سايىن ولار قورعانىس مينيسترلىگى مەن قارۋلى كۇشتەر اتىنان سوت وتىرىستارىنا قاتىسىپ, داۋلاردى سوتقا دەيىن رەتتەۋگە, قم مەكەمەلەرى مەن اسكەري بولىمدەرى اتىنان تالاپ-ارىزداردى ەنگىزۋگە, ءتيىستى نەگىز بولعان جاعدايدا قورعانىس سالاسى پايداسىنا شەشىلمەگەن سوت اكتىلەرىنە شاعىم تۇسىرۋگە مۇرىندىق بولادى.
ادىلەت مايورى ا.سماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2015 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان وسى قىزمەتكە كىرىسكەلى بەرى 9 جىلدىڭ ىشىندە ءتۇرلى جاعدايدى باستان وتكەرگەن. اسىرەسە سوت وتىرىستارىندا قارۋلى كۇشتەردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ بارىسىندا ءارتۇرلى جايتتار ورىن الاتىنىن ايتادى.
«كەيدە سونداي ساتتەردە قارسى تاراپتىڭ ۋاجىنە قارسى دالەل ايتىپ, پىكىر تالاستىرۋدان بولەك, ءوزىڭنىڭ ىشكى ەموتسياڭمەن دە كۇرەسۋگە تۋرا كەلەدى. كەيبىر وتىرىستار وتە تارتىستى دا قىزۋ وتەدى. مۇندايدا ارتىق اۋىز ءسوز بەن مىنەزدى جيىستىرىپ, بارىنشا دالەلدى ءارى سالماقتى سويلەۋگە تىرىسامىز», دەيدى ول.