الماتى قالاسى اكىمدىگىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «زاڭدى تۇلعالار جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك قۇقىقتارىن تىركەۋ راسىمدەرىنىڭ قىسقارتىلۋى» دەگەن تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى بولىپ ءوتتى.
بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ءوز كۇشىنە ەنگەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كاسىپكەرلىك قىزمەتكە قولايلى جاعداي تۋدىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭ اكتىلەرىنە وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى اياسىندا ەلىمىزدەگى كاسىپكەرلىك قىزمەتتىڭ جەكەلەگەن سالالارىنا قاتىستى بىرقاتار ءتيىمدى وزگەرىستەر قابىلدانعان. قالا اكىمدىگىندە وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدى وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ زاڭدى ماسەلەلەرىن وڭتايلى شەشۋگە باعىتتالعان زاڭنىڭ جەكەلەگەن باپتارى مەن وڭتايلى تارماقتارى جونىندە جان-جاقتى تالقىلاۋ بولىپ, ءتۇرلى مەملەكەتتىك قىزمەت پەن بيزنەستىك ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى ءوز پىكىرلەرى مەن ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
– ءبىز وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىن ەداۋىر جاقسارتۋ ماقساتىندا مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان قولداۋدى تالقىلاۋ جانە تۇسىنىك بەرۋ شاراسىن الماتى قالاسىندا وتكىزۋدى كەزدەيسوق تاڭداعان جوقپىز. ويتكەنى, بۇل قالادا كاسىپكەرلىكتىڭ ەڭ جوعارى كورسەتكىشى مەن قارجىلىق اينالىمنىڭ تۇراقتى بيىك مەجەسى قالىپتاسقان. مەملەكەت ءىجو-ءسىنىڭ 20 پايىزىن قۇراپ وتىرعان الماتى ەلىمىزدىڭ بيزنەس ورتالىعى رەتىندە شەتەلدەرگە دە كەڭىنەن تانىس. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بىلتىرعى جىلدىڭ سوڭىندا قابىلدانعان وتاندىق كاسىپكەرلىكتى قولداۋ تۋرالى زاڭ پارلامەنت قابىرعاسىندا جان-جاقتى قىزۋ تالقىمەن قابىلدانعانىن بىلەسىزدەر. الەمدە دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ جولىندا ءبىز وتاندىق كاسىپكەرلىككە قاتىستى زاڭ اكتىلەرىنە كوپتەگەن جەڭىلدىكتەردى ەنگىزگەن ەدىك. بۇگىن سونى كاسىپكەرلەرىمىز بەن ءتۇرلى بيزنەس وكىلدەرىنە تانىستىرۋ شاراسىنا كەلىپ وتىرمىز, – دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ كىرىسپە سوزىندە.
القالى جيىندا قالا باسشىسى احمەتجان ەسىموۆ وتكەن جىلدا ەل قازانىنا قوسقان قالا ۇلەسىنىڭ كورسەتكىشتەرىمەن تانىستىرا كەلىپ, قالا اۋماعىنداعى ەكونوميكالىق سالالاردىڭ جاي-كۇيىن, قارجى سەكتورىنداعى وزگەرىستەر مەن الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىسقا بايلانىستى ورىن العان شەكتەۋلەر جونىندە, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ مۇمكىنشىلىكتەرى جايىندا ايتىپ ءوتتى.
– الماتى قالاسىندا كاسىپكەرلىك وداقتاردىڭ ۇلكەن توبى شوعىرلانعاندىقتان جانە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ, مەملەكەت قازانىنا سالىق تۇرلەرى بويىنشا ەسەلەپ ۇلەس قوسۋ جونىندە ەلىمىزدىڭ جالپى كورسەتكىشىنىڭ تورتتەن ءبىرىن قۇراپ وتىرعانى ايان.
مۇنىڭ بارلىعى قالا اكىمدىگىنىڭ جەكەلەگەن بانكتەرمەن جانە بيزنەسپەن ءوزارا تىعىز قاتىناس ورناتىپ, جان-جاقتى مەموراندۋمدار قابىلداعانىنىڭ ناتيجەسى. بىلتىرعى كورسەتكىش بويىنشا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى نەسيەلەندىرۋدە, جالپى قارجى سالاسىندا كوپتەگەن جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. قازىرگى الەمدىك ەكونوميكاداعى داعدارىس جاعدايىنا بايلانىستى قالانىڭ ستراتەگيالىق باعدارلاماسىن قابىلداپ, الداعى ۋاقىتتا بۇعان دەيىنگى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىزدىڭ دەڭگەيىن بيىك دارەجەدە ۇستاپ تۇرۋعا شەشىم قابىلدادىق, – دەپ اتاپ ءوتتى قالا باسشىسى.
دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك ۇيىمدار مەن بيزنەس توپتاردىڭ وكىلدەرىنە بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەنگەن زاڭ اكتىسى بويىنشا «ەلەكتروندى ۇكىمەت» ۆەب-پورتالى ارقىلى ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىكتى تىركەۋ مەرزىمى, ورتا جانە شاعىن كاسىپ يەلەرىنە مەملەكەتتىك تىركەۋ بارىسىندا زاڭدى تۇلعا رەتىندە سالىناتىن الىمنىڭ قىسقارتىلعانى, كاسىپكەرلەردىڭ جارعى كاپيتالىنىڭ مولشەرلەمەسى, زاڭدى تۇلعالاردى تىركەۋدە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرگە حابارلاما جاساۋ, تىركەۋ كەزىندە جارعىنى تالاپ ەتۋ مىندەتتەمەسى, تىركەۋ مەرزىمدەرى جانە نوتاريالدىق كۋالاندىرۋ شاراسىنىڭ الىنىپ تاستالۋى, «ەلەكتروندى ۇكىمەت» ۆەب-پورتالى ارقىلى زاڭدى تۇلعا ستاتۋسى انىقتاماسىن الۋ جولدارى, سونىمەن قاتار جىلجىمايتىن م ۇلىككە قۇقىقتاردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى زاڭنىڭ 21-بابىنا سايكەس قۇجاتتاردى قابىلداۋ نورماسىنىڭ جاڭارتىلعان نۇسقاسى ءتۇسىندىرىلدى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى, ادىلەت مينيسترلىگى جانە قارجى مينيسترلىگىنىڭ, سونداي-اق «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ, ۇلتتىق بانكتىڭ وكىلدەرى شاعىن جانە ورتا كاسىپ يەلەرىنە اتالمىش زاڭعا ەنگىزىلگەن تولىقتىرۋلار مەن جاڭالىقتاردى تانىستىرىپ, قۇجاتتاندىرۋدىڭ جاڭا ۇلگىسى تۋرالى تۇسىنىكتەمە بەردى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.