شىعىسپەن شەكارالاس جاتقان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزىلگەلى الىس-بەرىس ارتىپ, بارىس-كەلىس جيىلەگەن. ساۋدا-ساتتىقپەن اينالىسىپ جۇرگەن قانداستار, تۋريستىك وپەراتورلار ىنتىماقتاستىق بايلانىستا بىرقاتار جۇمىس جۇرگىزىپ تە جاتىر. جاقىندا شىڭجاڭ- ۇيعىر اۆتونومياسىنان تۋروپەراتورلار مەن رەسمي وكىلدەردەن قۇرالعان دەلەگاتسيا كەلىپ, شىعىس قازاقستان وڭىرىندە ساياحات سالاسىن دامىتۋدى تالقىلادى.
رەسمي جيىندا قىتايدان كەلگەن دەلەگاتسيانى وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسى ءتۋريزمدى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ارداق ماديەۆ شىعىستاعى تۋريزم الەۋەتىمەن تانىستىردى.
«مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ىنتىماقتاستىعى, ىقپالداستىعى كوپكە ۇلگى. ءبىز دە كورشىلەس اۋماقتا تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, تۋريزم سالاسىن دامىتۋىمىز كەرەك. وسكەمەنگە جەتكەنشە ءوڭىردىڭ اسەم تابيعاتىنا ءتانتى بولعان شىعارسىزدار. تاۋلى, سۋلى ءوڭىردىڭ كوپ بولىگى – شىعىس قازاقستاندا. قىتايدا تۋريزم جاقسى دامىعانىن بىلەمىز. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە سەنسەك, جىلىنا 150 ميلليوننان استام قىتاي ساياحاتشىسى الەمدى ارالايدى ەكەن. سولاردىڭ ءبىر بولىگىن ەلىمىزگە تارتساق دەگەن ويىمىز بار. وسى ماقساتتا ەكسكليۋزيۆتى تۋرلار, توپتىق ءتۋريزمدى جۇيەلى ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جالپى, شىعىس ءوڭىرى جاز ماۋسىمىندا ءبىر مەزگىلدە 20 مىڭ ءتۋريستى قابىلداي الادى», دەدى ا.ماديەۆ.
وبلىستا سالىنىپ جاتقان جولدار, كۇرشىمنىڭ كوپىرى ساياحاتشىلاردىڭ ءارى-بەرى قاتىناۋىنا قولايلى. ءوڭىر باسشىلىعى الماتىنىڭ تۋريستىك كومپانيالارىمەن دە جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. شىعىسقا كەلگەن تۋريستەر التايدى ارالاپ شىعىپ, الاتاۋ اسىپ جاتسا, قانداي عانيبەت. سول جاقتان قىتايعا ۇشىپ كەتۋ دە وڭاي. جيىن بارىسىندا كەلەر جىل قىتايدا «قازاقستان جىلى» بولىپ جاريالاناتىنى دا ءسوز بولدى. ول دا – ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ تاعى ءبىر جارقىن دالەلى.
كۇزدىڭ قۇلپىرىپ تۇرعان شاعىندا ارعى بەتتەن ات ارىتىپ جەتكەن قىتايلىق تۋروپەراتورلار التايدى ءتورت كۇن ارالاعاندا تامىلجىعان تابيعاتقا تامسانۋمەن, تاڭدانۋمەن بولدى. شىندىعىندا, شىعىستىڭ تۋريست تارتۋعا الەۋەتى زور. تەك قانا قىزمەت كورسەتۋ سەرۆيسىن جانداندىرۋ قاجەت. سوندا تابيعات اياسىنا سەرۋەندەۋدەن باستاپ, تانىمدىق تۋريزمگە دەيىن كوپتەپ ۇيىمداستىرۋعا بولادى.
«ەلىمىزدە مەديتسينالىق تۋريزم دە بار. اتاپ ايتساق, وسكەمەندەگى ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ بىلىكتى دە تاجىريبەلى ماماندارى سان سالالى قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار جازدىڭ اپتاپ ىستىعىندا جاعاجايلاردا دەمالۋ مۇمكىندىگى دە جان-جاقتى قاراستىرىلعان. كۇرە جولدار جوندەلىپ جاتىر, جول بويىنداعى ينفراقۇرىلىمعا دا باسا نازار اۋدارىپ وتىرمىز», دەپ ءسوزىن تولىقتىردى ا.ماديەۆ.
ەرەكشە ايتا كەتەرلىگى, شىعىس قازاقستان وڭىرىندە قىسقى تۋريزم, ونىڭ ىشىندە تاۋ شاڭعىسى جاقسى دامىعان. ەگەر قىتاي ساياحاتشىسى قىس مەزگىلىن, قارلى ماۋسىمنىڭ قىزىقتارىن تاماشالاعىسى كەلسە, الىستان ىزدەپ كەرەك ەمەس, ىرگەدەگى, وسكەمەندە, ريددەردە شاڭعى تەۋىپ, سەرۋەندەپ قايتۋىنا ابدەن بولادى. دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا قىتاي تارابى بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە ءازىر ەكەندىكتەرىن جەتكىزدى.
«ۆيزاسىز رەجىمنىڭ مۇمكىندىگىن بارىنشا پايدالانىپ جاتىرمىز. ناتيجەسى دە كورىنە باستادى. بۇل جولعى اقپاراتتىق تۋردىڭ ماقساتى – شىعىس قازاقستانداعى تۋريزم سالاسىنا سەرپىن بەرۋ. دەلەگاتسيا قۇرامىندا تۋريستىك وپەراتورلار بار. ولار سىزدەرمەن جۇمىس ىستەۋگە نيەتتى. ماسەلەن, قىتايدىڭ قاناسىنا باراتىن تۋريستەردى شىعىسقا تارتۋعا بولادى. وسكەمەن – تاريحي قالا. ول دا بىزگە ۇنايدى», دەدى شىڭجاڭ-التاي تۋريستىك كومپانياسىنىڭ وكىلى گو شاوتسزيان.
قاناس دەمەكشى, شىعىس قازاقستاندا قاناستاي كولدىڭ بىرنەشەۋى بار: راحمان, بۇقتىرما, مارقاكول, قاراكول سىندى تاۋ باسىنا مولدىرەي بىتكەن ايدىندار از ەمەس. الايدا ءتۋريزمدى دامىتامىز دەپ ءجۇرىپ, تابيعاتقا زيان تيگىزىپ الماۋدى دا باستى نازاردا ۇستاۋ قاجەت.
«شىعىستا شاعىن ءتۋريزمدى عانا ەمەس, قاناس كولىندەگىدەي كەڭ اۋقىمدى ءتۋريزمدى دە قولعا الۋىمىز كەرەك. ماسەلەن, مارقاكول كولەمى جاعىنان قاناستان الدەقايدا ۇلكەن. تابيعاتى دا كوركەم. سوندىقتان قاناس پەن كاتونقاراعاي, مارقاكول جونىندە بولەك, ارنايى جوسپار جاسالۋى كەرەك. قاناستان مارقاكولگە قاراي تۋريستىك قاقپا اشۋىمىز كەرەك. ەگەر وسى مارشرۋتتى جولعا قويساق, قاناسقا قىزىعۋشىلىق ەسەلەنە تۇسەدى», دەيدى تۋريزم سالاسىنىڭ ارداگەرى مىرزاحان شاكەنوۆ.
بىلىكتى مامان سونداي-اق ۇلان اۋدانىنىڭ اۋماعىندا جاتقان سىبە كولدەرىنىڭ ماڭىنداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ كەرەكتىگىن ايتتى. تابيعاتتى ساقتاي وتىرىپ ءتۋريزمدى دوڭگەلەتسەك, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ دا تۇرمىس دەڭگەيى كوتەرىلىپ, الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى الدەقايدا ارتار ەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى