ەۋروپا ساپارىنىڭ ەلەۋلى ساتتەرى

سودان ەكەۋمىز ۇشاقپەن ماسكەۋگە جەتىپ, «نا­تسيونال» قوناق­ۇيى­نە توقتاپ, كرەمل كورىنىپ تۇ­را­­تىن مەيرامحانادا وتىرىپ تاماقتاندىق. باسىنان وت­كەن قى­زىقتى شاقتارىن ايتىپ وتىرعان جازۋشى ەتەنە تانىسى, بەلگىلى قايراتكەر تايىر مانسۇروۆقا قوڭىراۋ شالىپ, حابارلاسۋدى ءوتىندى. ول قوناقۇيگە كەلىپ, سول كۇنى ابە-ءنىڭ وتىنىشىمەن قازاقستاننىڭ ەلشىلىك ءۇيىنىڭ ماڭىنداعى ابايعا قويىلعان ەسكەرتكىشكە بارىپ سۋرەتكە تۇستىك. ەلشىلىك ءۇيىنىڭ ىشكى قۇرىلىسىمەن تانىسىپ, ەلشى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ جاساعان وزگەرىستەرگە ريزا بولىستىق. سول كۇنى ءتۇس مەزگىلىندە كسرو جازۋشىلار وداعىنىڭ ۇيىنە بارىپ, جازۋشىلار مەيرامحاناسىنان تۇستەندىك. ابە وندا دا جازۋشىلار جيىندارىندا بولعان وقيعالاردى اڭگىمەلەدى. وداقتىڭ اۋلاسىنا ورنالاسقان لەۆ تولستوي ەسكەرتكىشىنىڭ الدىندا بۇرىن ماسكەۋدە جولداستارىمەن جۇرگەن كەزەڭدەرىن ەسكە ءتۇسىرىپ ايتتى.

ەرتەڭىنە ماسكەۋ-لوندون رەيسىمەن ۇشىپ لوندونعا جەت­تىك, اۋەجايدا ەلشىلىكتىڭ قىز­مەت­كەرلەرى كۇتىپ, قوناق­ۇيگە ورنالاستىردى. ءتۇس مەزگىلى جاقىنداعاندا لوندونداعى قازاق­ستان ەلشىسى ەرلان ىدىرىسوۆ ابەگە سالەم بەرىپ, لوردتار تۇس­تەنەتىن مەيرامحانادان تۇسكى اس بەردى. نەمەرەم التىنايدى ابە اتاسىمەن تانىستىردىم. بۇل كىسى ەلشى ەرلانعا «سوڭعى پارىز» كىتابىن اعىلشىن تىلىنە اۋداراتىن اۋدارماشى تاۋىپ بەرۋدى ءوتىندى, ول اۋدارماشى تاۋىپ, بىزبەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىردى.

ەرتەڭىنە لوندوندا تۇراتىن جولداسىم مەدعات قۇل­جانوۆ ءبىزدى تۇسكى اسقا مەيرام­حاناعا شاقىردى, ول وزىمەن بىرگە جۇبايى ايگۇلدى جانە قىزىن الا كەلىپ اعامەن تانىستىردى. بىزبەن بىرگە نەمەرەم, ماگيسترانت التىناي دا بولدى. كوڭىلدى وتىرىستا ابە ەندى پاريجگە بارعىسى كەلەتىنىن ايتتى. كەشكە جۇرەتىن پويىزبەن پاريجگە جەتتىك, الدىن الا حابارلاپ قويۋىما بايلانىس­تى ەلشىلىك قىزمەتكەرلەرى قارسى الدى. قالانىڭ ورتالىق كوشەسىنە ورنالاسقان 5 جۇلدىزدى قوناق­ۇيگە ورنالاستىق. ەرتەڭىنە ابەنىڭ ەرتەرەكتە بولعان جەرلەرىن ارالادىق. كەشىندە فرانتسياداعى ەلشى ابەگە سالەم بەرە كەلدى. ەرتەسىنە ەلشى جىبەرگەن اۋدارماشى مەن كولىگىنە وتىرىپ, پاريجدەن 250 شاقىرىم جەردەگى شارل دە گوللدىڭ زيراتىنا بارىپ سۋرەتكە ءتۇستى, مۇراجاي ۇيىنە سوعىپ, تاماشالاپ, ەستەلىك كىتابىنا قول­تاڭبا قالدىردى. سول كۇنى كەشكە سول جەردەگى «موتەل» قوناقۇيىنە قونىپ, ەرتەڭىنە پا­ريج­گە ورالدىق.

پاريج-ماسكەۋ-الماتى رەي­سى­مەن ەلگە جەتىپ, اسىل اعانى ۇيىندەگى نەمەرەلەرىنە تابىستادىم. ءبىر اپتالىق ساپاردا ابەنىڭ مىنەز-قۇلقىن, ءىشىم-جەمىن, كوڭىل-كۇيىن, ءدارى-دارمەگىنە دەيىن تانىپ-ءبىلدىم. قوناقۇيلەردە جەكە جاتپاي, مەنى جانىنا الىپ جاتاتىن. ءتۇن اۋعان­شا باسىنان وتكەن قىزىق پەن قيىندىقتى, بالالىق شاعىنان اتالىق, ابىزدىق جاسقا جەتكەنگە دەيىنگى ومىرىنەن اڭگىمە ايتاتىن. ومىرىندە مەرەيتوي وتكىزبەگەنىن, وندايدى ۇناتپايتىنىن جەتكىزدى. مەن «الداعى 95 جا­سىڭىز­دا ۇكىمەت تاراپىنان مەرەي­تويىڭىزدى وتكىزەيىك» دەپ ۇسىنىس جاسادىم. كەلىسىم بەرگەندەي ىڭ­عاي تانىتتى. سودان كەيىن سول كەزدەگى مادەنيەت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆاعا قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى, كسرو مەملەكەت­تىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى ءابدىجامىل نۇرپەيىستىڭ 95 جاسقا تولۋىنا بايلانىستى مەرەيتويىن وتكىزىپ, كوپتومدىق شىعارمالارىن شى­عا­رۋ تۋرالى حات جازدىم. ما­­دەنيەت مينيسترىمەن كەزد­ەسىپ, مەرەيتويدى بىرلەسىپ وت­كىزۋگە كەلىستىك, كوپتومدىق ەڭ­بەك­تەرىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس­پەن­ شىعارۋعا مينيستر حانىم ۋادە بەردى. الماتىنىڭ جو­عا­رى وقۋ ورىندارىنا كەزدەسۋلەر­گە باردىق. ەل باسشىسىمەن كەزدەسۋىندە كوپتومدىق شىعارمالارىن باسىپ شىعارۋعا نۇسقاۋ بەرگەنىنە ريزالىق ءبىل­دىر­دى. 7 تومدىعىن سىي رەتىندە ۇسى­نۋعا ىقپال ەتىپ, حات جازۋى­نا كومەكتەستىم. مادەنيەت مينيستر­لىگى جانە سول كەزدەگى مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ­تىڭ قولداۋىمەن اباي اتىنداعى وپە­­را جانە بالەت تەاترىندا ابە­نىڭ 95 جاس مەرەيتويى اتالىپ ءوتىلدى. جيىن­عا الماتىنىڭ زيالى قاۋى­مى, مەملەكەت جانە قوعام قاي­راتكەرلەرى, ابەنىڭ الىس-جا­قىن­دارى, ماسكەۋلىك دوستارى, الەم­­گە تانىمال عالىم, جازۋشى ني­كولاي اناستاسەۆ, اناتولي كيم, باسپاگەر گەورگي پريا­حين قاتىستى. ساحنادا ابەنى مىر­زاتاي جولداسبەكوۆ پەن تو­لەن ابدىك قولتىقتاپ وتىردى. جيىن سوڭىندا قابىلداۋ ۇيىن­دە 300-دەي قوناققا اس بەرى­لىپ, جا­زۋشىنىڭ كوپتومدىق ەڭ­بەگى قوناقتارعا سىي رەتىندە تاراتىلدى.

ماسكەۋدەن كەلگەن قۇرمەتتى قوناقتار نيكولاي اناستاسەۆ, گەورگي پرياحين جانە اناتولي كيمدى جۇبايىمەن الماتىنى ارالاتىپ, «سالتانات» قوناقۇيى­نىڭ مەيرامحاناسىندا ابە, جازۋشى سماعۇل ەلۋباي ۇشەۋمىز قوناق ەتىپ, شاپان جاۋىپ شىعارىپ سالدىق. ابەنىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. «ومىرىمدە وتكىزگەن تاماشا كۇندەرىمنىڭ ەڭ بيىگى وسى بولدى» دەپ, سماعۇل ەكەۋمىزدى قۇشاقتاپ سۇيە بەردى. تويدان سوڭ ءۇش كۇن وتكەندە پرەزيدەنتتىڭ ابەنى قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك ەرى اتاعىمەن مارا­پاتتاعان جارلىعى شىقتى. 30 قازان كۇنى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتىعا ارنايى كەلىپ, ءوز رەزيدەنتسياسىندا ەڭبەك ەرى جۇلدىزىن تاقتى. قۇتتىقتاۋ سوزىندە پرەزيدەنت جازۋشىعا ريزاشىلىعىن ءبىلدى­رىپ, تىلەك ايتتى. ەستەلىك رەتىندە سۋرەتكە تۇستىك.

جانىندا ءجۇرىپ, ابىروي-اتاعىن الۋىنا ىنىلىك ىزەت كورسەتىپ, ىقپال ەتكەنىمە شىن جۇرەكتەن العىسىن بىلدىرگەن ابە ماعان شاپانىن جاۋىپ, تاياعىن ەستەلىككە ۇستاتتى. سول ءبىر كۇندەر ءومىرىمنىڭ جارقىن بەتتەرى رەتىندە جادىمدا ماڭگىگە جاتتالىپ قالدى.

بەكەت تۇرعاراەۆ,

قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى