«سەنىڭ اكەڭ جاقسى ەدى جامباس جەگەن, جاقسىدان جامان تۋسا وڭباس دەگەن» بولىپ كەلەتىن شۋماق ەرتەرەكتە ەل ءىشىن قىدىرىپ جۇرەتىن. ويتەتىنى, قازاقتا تاباق تارتۋ, قاي مۇشەنى كىم ۇستاۋى ءتيىس سىندى جورالعىلار اياقاستى قالمايتىن ەدى عوي. ال ءتيىستى جىلىك, مۇشە يەسىن تاپپاي قالدى ەكەن نەمەسە ۇسىنۋشى دۇرىس ۇلەستىرمەسە, داستارقان باسىنداعى بىلەتىندەر الگىندەي شۋماقتاردى مىسالعا كەلتىرىپ, سوزبەن قويىپ قالاتىن. ايىپتى جان الاقانداي داستارقان باسىندا كىرەرگە تەسىك تاپپايدى ۇياتتان. جامباس سۇيەكتىڭ قادىرلى جاندارعا تارتىلاتىنى جوعارىداعى جولداردان بەلگىلى ەمەس پە؟
ال باس شە؟ اۋەلگى مۇشە باس ەمەس پە؟ ونىڭ جامباستان بۇرىن جۇرەتىنى بەلگىلى. ۇلكەندەر جاعى باس تارتپادى نەمەسە باس ۇستاتپادى دەپ رەنجىسىپ, ءتىپتى كەتىسكەنىن تالاي ەستىگەنبىز. بۇرىنىراقتا باس ءۇشىن باس كەتەتىن جاعدايلار ورىن العانىن بىلەمىز. اۋىل اقساقالدارىن دامگە شاقىرعاندا, ەلدىڭ جاسى مەن جولى ۇلكەنىنە باس ۇستاتادى. سونداي ءبىر قوناقتا بولسا كەرەك, ءبىر رۋدىڭ جاسى ءھام جولى ۇلكەنى «باستى ماعان ۇستاتپادىڭ» دەپ داستارقاننان تۇرىپ كەتىپتى. شىنىمەن جولى ۇلكەن بە, الدە ودان دا قادىرلى بىرەۋ بولدى ما, كىنا ەت تۋراۋشىدان كەتتى مە – ول جاعىن انىق بىلە بەرمەيمىن. ءۇي يەسى باستاعان قوناقتار ىڭعايسىزدانىپ, سوڭىنان شىعىپ قايتارماق بولسا, الگى اقساقال اتىنا ءمىنىپ كەتىپ بارادى ەكەن. «اقساقال توقتاڭىز» دەسە دە قايىرىلماي قويعان سوڭ, ءۇي يەسى اتىنا مىنە ساپ الىپ قالماق بولسا, انا كىسى جەتكىزبەي شابا جونەلىپتى. ءسويتىپ, شاۋىپ بارا جاتقانىندا, استىنداعى ات ءسۇرىنىپ كەتىپ, انا كىسى جازىم قۇشقانى تۋرالى اڭگىمە ەستىگەم. وتىرىك شىعار دەپ قايىرا سۇراپ, ناقتىلاپ سوڭىنا دا جەتكەنمىن. راس ەكەن.
بەرتىندە تويعا بارعان باس قۇدا «باس قايدا؟» دەپ الەككە سالعانىن بىلەمىن. باس تارتىلماي قالعان با, الدە جاڭىلىسىپ باسقا بىرەۋگە ۇستاتىپ قويدى ما, بىلمەيمىن. ايتەۋىر باس قۇداعا باس تيمەي, قىرعىن سالعان عوي. زورعا توقتاتىپتى تۋىسقاندارى. ەندى قازىر باس ۇستايتىن كىسى تاپپايسىز. قاريالار, بولماسا ورتا جاستان اسقاندار باستان شوشيدى. اكەتشى ءارى دەمەيدى, بىراق سوعان جاقىنداپ قالعانىن بايقاپ قالىپ ءجۇرمىز. ءتىپتى باس تارتىپ جاتىر ما, جوق پا, ونى دا ەلەمەيدى. نەگىزى باس تارتىلماسا, مال سويىپ, اسا قۇرمەت كورسەتپەگەنىن بىلدىرسە دە, مۇنى قويا بەرەيىك. سەبەبى, باياعىداي ەمەس, بىرەۋدە جاعداي بار, بىرەۋدە جوق بولۋى مۇمكىن. مالعا قاراعان زامان ەمەس, ۋاقىت تا تىعىز. ال ۇسىنعان باستى قايتارىپ, ۇياتتى قىلعانعا نە دەۋگە بولادى. بىرىنشىدەن, الپىستان اسسا دا, بەتى جىپ-جىلماعاي, كەلىپ قالعان قارتتىقتى مويىنداعىسى كەلمەيتىن سياقتى. ەڭ قاۋىپتىسى دە وسى. «قارتايمايتىن سايتان عوي دەپ پە ەڭ؟» دەپ وتىراتىن ۇلكەندەر. سايتان عانا قارتايمايدى. وسى تۇرعىدان قاراساق, سۇمدىق قورقىنىشتى.
ەكىنشىدەن, جاۋاپكەرشىلىگىنەن قاشۋ شىعار. باس ۇستاعان سوڭ, سوعان ساي پايىمى مەن تانىمى, اڭگىمەسى, قىلعان ءىسى, ورنى بولۋى كەرەك ەمەس پە؟ كارتا ويناپ ءجۇرىپ قالاي قارتايعانىن بىلمەي قالعاندار از با؟ باستى ۇستاعان سوڭ, ونىڭ كوز-قۇلاعىن, ءتىلى مەن تاڭدايىن, تاعىسىن-تاعىلارىن ايىرىپ, اركىمگە جولىنا قاراي ۇلەستىرۋ بار. ونان سوڭ ميى مەن جىلى-جۇمساعىنان ميپالاۋ جاساپ, داستارقانداعىلارعا از-ازدان اۋىز تيگىزۋى كەرەك. مۇنى بىلمەسە نە دەپ ۇستايدى ول باستى؟ باس ۇستاعان ەكەنسىڭ باتا بەرۋگە مىندەتتىسىڭ. وسىنىڭ بارىنەن قاشقان سوڭ امالسىز «اكەم ءتىرى» دەپ جىلمىرايىپ وتىرماي قايتسىن؟