ادامزاتتىق دەڭگەيدەگى اقىل-وي الىپتارى ۇلت شەكاراسىنا سىيمايدى. ولار قارا ءتۇننىڭ شىمىلدىعىن دار ايىرىپ, شولپاندى جىققان كۇن سەكىلدى ارايىن الىسقا دا, جاقىنعا دا شاشادى. الاقانداي بورىلىدە دۇنيەگە كەلىپ, ەۋرازيا كەڭىستىگىنىڭ ەرەن تۇلعاسىنا اينالعان جان – مۇحتار اۋەزوۆ.
بۇل تۋرالى زاڭعار جازۋشىنىڭ رۋحاني شاكىرتى شىڭعىس ايتماتوۆ بىلاي دەپ تولعانادى:
«مەنىڭ پايىمداۋىمشا, ءبىر كەزدە ورىس مادەنيەتىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە پۋشكين اسەرى قانداي بولعان بولسا, بۇگىنگى ورتا ازياداعى كوركەم ويدىڭ, ىرگەلەس حالىقتارىمىزدىڭ كۇللى رۋحاني ءومىرىنىڭ قالىپتاسۋىنا اۋەزوۆ اسەرى دە ءدال سولاي بولدى».
وسى تۇعىرعا اۋەزوۆ ۇلكەن دايىندىقپەن كوتەرىلدى. 1929 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ, تاشكەنتتەگى ورتالىق ازيا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ بولىمىندەگى تۇركولوگيا كافەدراسىنىڭ اسپيرانتۋراسىنا قابىلدانادى. سول كەزدەن باستاپ تۇركى دۇنيەسىنىڭ جاۋھار جادىگەرلەرىن زەرتتەپ, زەردەلەيدى. ەڭ اۋەلى تۋىستاس ەلدەردىڭ فولكلورلىق مۇراسىن تەرەڭ تالدايدى. سودان كەيىن عىلىمي جەتەكشىسى م.ف.گاۆريلوۆتىڭ تىكەلەي ۇسىنىسىمەن سوپىلىق ادەبيەتتىڭ ءىرى وكىلى قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ «ديۋاني حيكمەتىن», الىشەر ناۋايدىڭ «حامساسىن», ابىلعازى ءباھادۇردىڭ «تۇرىكمەن شەجىرەسى» مەن فەرداۋسيدىڭ «شاھناماسىن» جادىنا توقيدى.
كەيىن ءوزى دە ورتا ازيا حالىقتارىنىڭ اۋىزشا جانە جازبا ادەبيەتىنىڭ بايلانىسىن ءجىتى زەرتتەپ, ىرگەلى ەڭبەكتەر قالدىرادى. ونىڭ وسى جولداعى ىزدەنىس ىزدەرىن تۋىسقان قازاق پەن وزبەك حالىقتارىنىڭ ادەبي-مادەني بايلانىسىن زەرتتەپ جۇرگەن عالىم قالدىبەك سەيدانوۆتىڭ «اۋەزوۆ جانە ورتا ازيا ادەبيەتى» مونوگرافياسىنان وقىپ-تانۋعا بولادى.
قازاق جانە وزبەك تىلىندە 2022, 2023 جىلدارى تاشكەنتتە جارىق كورگەن ەڭبەكتە زاڭعار جازۋشىنىڭ ءار جىلدارى جازىلعان ورتا ازيا حالىقتارى ادەبيەتىنە قاتىستى ەڭبەكتەرى تالدانىپ, ارقايسىسىنا عىلىمي تۇسىنىكتەمە بەرىلەدى. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ شىعارماشىلىق ەۆوليۋتسياسىنا تۇركى ادەبيەتىنىڭ ىقپالىنان باستاپ, جازۋشىنىڭ ءوزى تۇركى دۇنيەسىنىڭ رۋحاني كەلبەتىنە قالاي اسەر ەتكەنى حاقىندا باياندالادى.