قامباعا استىق تولادى

بيىل 900 مىڭ گەكتاردان اسا القاپتان ەگىن قامباعا تۇسەدى. اۋا رايى قولايلى بولسا, جيىن-تەرىن قىركۇيەكتىڭ سوڭى­نا دەيىن اياقتالماق. جاقىندا ايماق باسشىسى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ اباي اۋدانىنا بارىپ, ەكى شارۋاشىلىقتىڭ دالا جۇمىسىن كورىپ قايتتى. ەلىمىز عانا ەمەس, رەسەي مەن تاجىكستاندى دا رەپرودۋكتسيالى تۇقىمدىق كارتوپپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «استرا-اگرو LTD» سەرىكتەستىگى جىل سا­يىن 5 مىڭ توننادان اسا كارتوپ وتكىزەدى. سونىمەن قاتار كاسىپورىن قىزىلوردا وبلىسىنداعى كارتوپ ءفريىن جاسايتىن زاۋىتتى جوعارى ساپالى كارتوپپەن قامتاماسىز ەتەدى. ءداندى داقىلدارىنىڭ ءوندىرىس كولەمىن جىل سايىن ەسەلەپ وتىر.

«شانس» شارۋا قوجالىعى كارتوپ جيناۋدى وڭىردە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اياقتادى. شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى يگور جابياك بيىلعى ءونىم مول دەيدى. 

– ءار گەكتاردان ورتا ەسەپپەن 300 تسەنتنەردەن كوكونىس جيناپ جاتىرمىز. بۇل سوڭعى ناتيجە ەمەس. استىق جيناۋ جالعاسىپ جاتىر. بيىلعى كورسەتكىش جاقسى بولاتىنىنا سەنىمىمىز مول, – دەيدى كاسىپكەر.

وڭىردەگى ءداندى داقىلداردىڭ جالپى اۋدانى – 766 مىڭ گەكتار. اۋىل شارۋاشىلىعى باسقار­ماسىنىڭ باسشىسى سايات مۋسين 60 پايىزدان استام استىق جينالدى دەيدى. ونىڭ ورتاشا ونىم­دىلىگى – گەكتارىنا 11,5 تسەنتنەر. كارتوپتىڭ بيىلعى ءتۇسىمى دە كوڭىل قۋانتادى. 11,5 مىڭ گەكتار القاپقا سالعان تۇقىمنان شامامەن 600 مىڭ توننا ءونىم الىنادى دەگەن بولجام بار.

ماماندار بۇل ايماق قاجەتتى­لىگىنەن اسىپ تۇسەتىنىن ايتىپ وتىر. القابىمىزدان وسكەن ساپالى ءونىم استانامەن قاتار, ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە دە جەتكىزىلەدى.

ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن اگرارشىلار ار­زان­داتىلعان ديزەل وتىنىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. سونىمەن قاتار استىق كەپتىرگىشتەر ءۇشىن قولجەتىمدى باعامەن ەكى مىڭ تون­نادان استام سۇيىتىلعان گاز بو­لىنگەن. بۇل ىلعالدىلىعى جوعارى استىقتى كەپتىرۋ ءۇشىن قاجەت.

– بيىل جاقسى ءونىم الامىز. بۇل كارتوپقا عانا ەمەس, ءداندى دا­قىلدارعا دا قاتىستى. بۇگىن 20 جىل قاتارىنان كومباين جۇر­گىز­­گەن اداممەن سويلەستىم. ول ءدال وسىنداي ونىمدىلىك 12 جىل بۇرىن بول­عانىن ايتىپ وتىر. ەگىن جيناۋ ناۋقانى اياقتالۋعا از قالدى. تەحنيكا جەتكىلىكتى, ديزەل وتىنى بار, جۇمىس كۇشىنەن تاپشىلىق جوق. ەڭ باستىسى – اۋا رايىنىڭ قولايلى بولعانى, – دەدى ەگىن باسىندا ەر­ماعانبەت بولەكپاەۆ.

ديقانداردىڭ ايتۋىنشا, بيىل وڭىردە ەگىنگە وراق ەرتە سالىندى. ويتكەنى جەر ىرىسىن مول بەردى.

– بىتىك شىققان ەگىننىڭ بيىلعى ءونىمى كوڭىل قۋانتادى. كەشەگى كۇنگە دەيىن 31 400 گەكتار (80 پايىزى) ءداندى داقىلدار (بيداي, ارپا, س ۇلى) ەگىستىگى ورىلدى. 39 360,5 گەك­تار استىق جينالىپ, باستىرىل­دى. اۋدان بويىنشا ورتاشا ەسەپپەن ءونىم ءتۇسىمى گەكتارىنا 19,6 تسەنت­نەردەن اينالىپ جاتىر. ءتىپتى, كوكسۋ اۋىلدىق وكرۋگىندە 22 تسەنتنەردى قۇرادى. قازىر ەگىن باسىندا جۇرگەن 124 كومباين وراق ناۋقانىن از-ماز كۇندە اياقتايدى, – دەيدى اباي اۋدانى اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانار سۇراۋحانوۆا.

اۋدانداعى توپار, يۋجنىي كەنتتىك جانە قاراباس اۋىلدىق وكرۋگىنەن باسقا 11 اۋىلداعى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ 131-ءى جاۋاپتى ناۋقانعا جاپپاي قاتىسىپ وتىر.

كوكتەمگى ەگىس كەزىندە شارۋالار 39 360,5 گەكتار جەرگە ءداندى دا­قىل, 3 157 گەكتارعا مايلى داقىل تۇ­قى­­مىن سەۋىپ, 6 572 گەكتارعا كار­­توپ, 754 گەكتارعا كوكونىس, 12 328 گەكتارعا جەمازىق تاستاعان. دي­قان­دار بولجامى بويىنشا, بيىل كارتوپ پەن كوكونىستەن دە مول ءونىم جينالادى. ويتكەنى بۇگىنگە دەيىن جينالعان 760 گەكتار (12 پايىز) كارتوپ القابىنان 158 000 توننا ءونىم الىنىپ, ول دا گەكتار باسىنا 200 تسەنتنەردەن اينالعان. مۇنىمەن قوسا, 35 مىڭ توننا كوكونىس تە بىلتىرعىدان دا بىتىك شىققان. شارۋالار ءار گەكتاردان 250 تسەنتنەردەن ءونىم ءتۇسىپ وتىر دەيدى.

كۇزگى دالا جۇمىستارى ءۇشىن ءتيىستى 1 490 تون­نا ديزەل وتىنىن جەتكىزۋدىڭ وپەراتورى «مۇ­ناي Company» جشس ونىڭ ءار ءليترىن 245 تەڭ­گەدەن ۋاقىتىلى بەرىپ جاتىر. شارۋانىڭ وڭعا باسۋى­نا قىرداعى تەحنيكالاردىڭ تۇگەل­دىگىنىڭ دە اسەرى بار. استىق جيناي­تىن 122 كومباين, 89 جۇك كولىگى, 446 تراكتور تىركەمەسىمەن, 21 كار­توپ جينايتىن كومباين, 25 كارتوپ قازاتىن تەحنيكا قىر باسىنداعى قىزۋ تىرشىلىكتىڭ قا­مىندا.

كارتوپتى 1 قازانعا دەيىن, كوكونىستەردى 10 قاراشاعا دەيىن جينايمىز دەيدى ديقاندار. ول ءۇشىن ارينە, اۋا رايى قولايلى بولىپ, قول بايلاماسا يگى.

سونىمەن بىرگە, ايماقتا قىسقى مال ازىعىن قامداۋ جۇمىستارى دا قاتار ءجۇرىپ جاتىر. العاشقى قار تۇسكەنشە 90 مىڭعا جۋىق توننا جەمشوپ ازىرلەۋ جوسپارلانعان. ابايلىق فەرمەرلەر وسى قارقى­نى­نان تانباسا, ەل ازىعىن دا, مال ازىعىن دا قارا سۋىققا ۇرىنباي, قامداپ الادى.

قاراعاندى وبلىسى,

اباي اۋدانى