ەلىمىزدىڭ زاڭىنا سايكەس مەملەكەتكە قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ مىندەتىن قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى كومپانيا (جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىكتى ساتىپ, جالعا بەرەدى) جانە ارناۋلى مەملەكەتتىك قور (قارجى مينيسترلىگىندە اشىلعان قولما-قول اقشانى باقىلاۋ شوتى) جۇزەگە اسىرادى.
قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى كومپانيا بىلتىر قىركۇيەكتە قۇرىلىپ, قارجى مينيسترلىگىنىڭ 2023 جىلعى 5 قازانداعى №1061 بۇيرىعىمەن اتالعان ۇيىمعا بەرىلگەن اكتيۆتەردى باسقارۋ قاعيدالارى بەكىتىلدى.
سونىمەن قاتار «زاڭسىز يەمدەنىلگەن اكتيۆتەردى مەملەكەتكە قايتارۋ تۋرالى» زاڭدى ىسكە اسىرۋعا قاجەتتى زاڭنامالىق بازا قابىلدانىپ, ارناۋلى مەملەكەتتىك قور (ارنايى شوت) اشىلدى. ارناۋلى مەملەكەتتىك قور – بيۋدجەت كودەكسىنە سايكەس, قارجى مينيسترلىگىندە قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جوبالارىن, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىندا ايقىندالعان تارتىپپەن اكتيۆتەردى قايتارۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ شىعىستارىن قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا اقشانىڭ تۇسىمدەرى مەن شىعىستارىن ەسەپتەۋ ءۇشىن اشىلعان قولما-قول اقشانى باقىلاۋ شوتى.
اتالعان قورداعى قاراجاتتىڭ تۇسىمدەرى مەن جۇمسالۋى تۋرالى اقپاراتتى قارجى مينيسترلىگى جىل سايىن جاريالاۋعا ءتيىس. ارناۋلى مەملەكەتتىك قوردىڭ تۇسىمدەرى رەتىندە ءتيىستى زاڭدا جانە ەلىمىزدىڭ باسقا دا زاڭدارىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قايتارىلعان م ۇلىكتى وتكىزۋدەن, سونداي-اق باسقارۋشى كومپانيانىڭ مەنشىگىنە نەمەسە زاڭناماعا سايكەس اكتيۆتەردى باسقارۋ جونىندەگى قىزمەتتىڭ ناتيجەسىندە ءارى وزگە دە م ۇلىكتى ساتۋدان تۇسكەن اقشانى ايتۋعا بولادى.
2024 جىلدىڭ 20 قىركۇيەگىندەگى جاعداي بويىنشا بۇل قورداعى قاراجات سوماسى 176,5 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, باسقارۋشى كومپانيادان (اكتيۆتەردى ساتۋدىن جانە اكتيۆتەردى باسقارۋدان (جالعا بەرۋ) 5,9 ملرد تەڭگە تۇسكەن.
ارناۋلى مەملەكەتتىك قوردىڭ قاراجاتىن ءبولۋ ماسەلەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىندا مىندەتتى تۇردە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇسىنىسىمەن بيۋدجەت كودەكسىنە سايكەس قاراستىرىلادى. قورداعى اقشا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جوبالارىن قارجىلاندىرۋعا جۇمسالماق. ءتيىستى قارجىلاندىرۋدى الۋ ءتارتىبى الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق جوبالاردى ىرىكتەۋ جانە ولشەمشارتتارىن ايقىنداۋ قاعيدالارىندا (ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2023 جىلعى 20 قىركۇيەكتەگى №165 بۇيرىعىمەن) بەلگىلەنگەن. قاعيدالاردىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, مەملەكەتتىك ورگاندار ازىرلەگەن جوبالار ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ەكونوميكالىق ساراپتاماسىنان وتەدى. ءارى قاراي جوبالاردى ارناۋلى مەملەكەتتىك قوردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن قارجى مينيسترلىگى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنا قاراۋعا شىعارادى.
قور قاراجاتىن پايدالانۋ جانە مونيتورينگىلەۋ ءتارتىبى ارناۋلى مەملەكەتتىك قور قاراجاتىن پايدالانۋ جانە مونيتورينگىلەۋ قاعيدالارىندا ايقىندالعان (قارجى ءمينيسترى مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2023 جىلعى 29 قىركۇيەكتەگى №1033 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن).
وسى رەتتە قارجى مينيسترلىگى اي سايىن اتالعان قوردىڭ ەسەپشوتىنداعى قاراجات مولشەرىنە مونيتورينگ جۇرگىزەدى. بۇل ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شوتتارىنا تۇسكەن قاراجاتتىڭ ۋاقتىلى پايدالانىلۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى (6 اي ىشىندە قاراجات پايدالانىلماعان جاعدايدا اقشا قوردىڭ شوتىنا قايتارىلادى).
«قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس قولدانىستاعى زاڭ شەڭبەرىندە مەملەكەتكە قايتارىلعان, وتەۋسىز نەگىزدەگى كەلىسىمشارتتار شەڭبەرىندە بەرىلەتىن اكتيۆتەردى, ولاردىڭ ىشىندە قازاقستاندا ءارى ودان تىس جەرلەردەگى جىلجىمالى جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك نىساندارىن قابىلداۋ بويىنشا جۇمىستى جۇرگىزىپ كەلەدى.
(ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»)
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترىنىڭ 2023 جىلعى 5 قازانداعى №1061 «باسقارۋشى كومپانياعا بەرىلگەن اكتيۆتەردى باسقارۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» بۇيرىعىمەن قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ ءتارتىبى بەكىتىلدى. كورسەتىلگەن قاعيدالار بويىنشا اكتيۆتەردى ساتۋ ارناۋلى مەملەكەتتىك قوردى تولىقتىرۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلادى جانە باسقارۋشى كومپانيا مۇلكىنىڭ قۇرامىنا تۇسكەن اكتيۆتەردى باسقارۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى بولىپ سانالادى. وسى ورايدا اكتيۆتەر ساتىلعانعا دەيىن م ۇلىكتى جالعا بەرۋ (جالداۋ), سەنىمگەرلىك باسقارۋعا وتكىزۋ سىندى اكتيۆتەردى باسقارۋ تاسىلدەرى قولدانىلۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىنا جانە اكتيۆ ورنالاسقان مەملەكەتتىڭ زاڭدارىنا قايشى كەلمەيتىن باسقارۋشى كومپانيا بەلگىلەگەن وزگە دە تاسىلدەر قاراستىرىلۋى مۇمكىن. بۇعان قوسا مەملەكەتتىڭ مۇددەسى بار اكتيۆتەردى مەملەكەت مەنشىگىنە بەرۋ مۇمكىندىكتەرى دە قاراستىرىلعان.
2024 جىلدىڭ 23 قىركۇيەگىندەگى جاعداي بويىنشا باسقارۋشى كومپانيانىڭ بالانسىنا بەرىلگەن جالپى سوماسى 51,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 219 اكتيۆكە بايلانىستى مەنشىك قۇقىعى تىركەلىپ, بالانسقا قويىلدى. ولاردىڭ ىشىندە 196 زەرگەرلىك بۇيىم بولسا, 23-ءى – باسقا اكتيۆتەر. بۇل – تۇرعىن جانە كوممەرتسيالىق جىلجىمايتىن م ۇلىك, وندىرىستىك بازا, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلار, زاڭدى تۇلعانىڭ جارعىلىق كاپيتالدارىنا قاتىسۋ ۇلەستەرى, اياقتالماعان قۇرىلىس, جەر ۋچاسكەلەرى, جىلجىمايتىن م ۇلىك وبەكتىسىنىڭ تاۋارلىق-ماتەريالدىق قۇندىلىقتارى مەن نەگىزگى قۇرالدارى. جالپى قۇنى 36,9 ملرد تەڭگە بولاتىن اكتيۆتەردى (ۆيللالار, اۆتوكولىكتەر, پاتەرلەر, قويمالىق ءۇي-جايلار, تۇراق ورىندارى, تۇرعىن ۇيلەر, اياقتالماعان قۇرىلىس) وتكىزۋ كەلىسىمشارتتارىنا قول قويىلدى, سونداي-اق 0,4 ملرد تەڭگە سوماعا زاڭدى تۇلعانىڭ جارعىلىق كاپيتالىنا قاتىسۋ ۇلەسىن بەرۋ ۇدەرىسى ءجۇرىپ جاتىر.
ەلىمىزدەگى اكتيۆتەر www.e-qazyna.kz مەملەكەتتىك م ۇلىك ءتىزىلىمىنىڭ پورتالىندا ساتىلادى. شەتەلدەگى اكتيۆتەردى ساتۋ اكتيۆ ورنالاسقان ەلدىڭ زاڭناماسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
باقىتبەك تاشەنوۆ,
قارجى مينيسترلىگى
مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى