• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات 25 قىركۇيەك, 2024

ءار ازامات تاڭداۋ جاساۋعا ءتيىس

90 رەت
كورسەتىلدى

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى نۇرتورە ءجۇسىپ, نۇرلان بەكنازاروۆ, ايگۇل قاپباروۆا اەس سالۋ تاقىرىبىنا وراي قالالىق شتاب مۇشەلەرىمەن بىرگە وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانە ج.تاشەنوۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاس عالىم­دارىمەن, پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن كەزدەستى.

كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اتوم ەنەرگە­تيكا­سىن دامىتۋدىڭ كەلەشەگىن, ونىڭ ەل­دىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن قام­تاما­سىز ەتۋدەگى ماڭىزىن تالقىلادى. سەنا­تور­لار ەلىمىزدە اەس سالۋ اتوم يندۋس­ترياسى مەن جالپى ەكونوميكانى دامىتۋدا جاڭا مۇم­كىندىكتەر اشاتىنىن اتاپ ءوتتى. 1000 مۆت ستانسا ءوندىرىس شىعارىندىسىن 4 ملن تون­ناعا قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل ەكولوگيا ءۇشىن اسا ماڭىزدى. سونىمەن قاتار جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشادى ءارى 60 جىلدان اسا ۋاقىت بويى تۇراقتى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتەدى.

ن.ءجۇسىپ ەل دامۋىندا شەشۋشى ءرول اتقاراتىن جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا 100-گە جۋىق باستاما مەن ۇسىنىستار, تاپسىرمالار قامتىلدى. الايدا قوعامدا ۇزاق تالقىلانعان اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا رەفەرەندۋمنىڭ كۇنىن جاريالاۋ ماڭىزدى بولدى. رەفەرەندۋم «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جانە ادىلەتتى قازاقستان يدەياسىن ىسكە اسىرۋداعى ماڭىزدى قادام بولادى. ول ماسەلەنى تۇپكىلىكتى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار بۇل – ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بولاشاعىن ونداعان جىلدارعا بەلگىلەۋدىڭ ناقتى مۇمكىندىگى. ارقايسىمىزدىڭ تاڭداۋىمىز بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ماڭىزدى», دەدى ن.ءجۇسىپ.

ءوز كەزەگىندە ن.بەكنازاروۆ ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىگى مەن قاۋىپسىزدىگى جونىندە ءسوز قوزعادى.

«يمپورت ەسەبىنەن جابىلاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعى ەل الدىنا ەنەر­گەتيكالىق بازانى نىعايتۋ مىندەتىن قويىپ وتىر. قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكا­لىق تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اەس قۇرىلىسى ماڭىزدى قادامعا اينالدى. ويتكەنى ءبىز ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جەتىس­پەيتىن ءبىر بولىگىن شەتەلدەن الامىز. بۇل ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىنە اسەر ەتەدى جانە بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قاجەت. اەس سالۋ مەن پايدالانۋ ەنەرگەتيكا سەكتورىنا عانا ەمەس, عىلىمعا, تەحنيكاعا جانە جالپى ونەركاسىپكە دە ايتارلىقتاي پايدا اكەلەدى», دەدى ن.بەكنازاروۆ.

ا.قاپباروۆا اتوم ستانساسىنىڭ قاۋىپ­سىزدىگى جانە ازاماتتار اراسىندا كەڭ تارالعان راديوفوبيا ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ول قازاقستاندا قاۋىپسىزدىكتىڭ بارلىق تالابىنا سايكەس كەلەتىن جانە اۆاريا­لار قاۋپىن بارىنشا ازايتاتىن وزىق تەحنولوگيانى پايدالاناتىن جاڭا بۋىنداعى اتوم ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى قارالىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي رەاكتورلار بەلسەندى جانە ءپاسسيۆتى قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرىن بىرىكتىرىپ, ستانسانىڭ كەز كەلگەن اسەرگە تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى. قازىرگى زامانعى ءۇشىنشى بۋىنداعى اتوم ەلەكتر ستانسالارىندا اۋىر اپاتتىڭ ىقتيمالدىعى 10 ميلليون جىلعا ءبىر اپات مۇمكىندىگى بولىپ سانالادى. ستانسانىڭ 40%-عا دەيىنگى قۇنى راديواكتيۆتى زاتتاردىڭ اعىپ كەتۋىنە جول بەرمەيتىن قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنە جۇمسالادى.

سونداي-اق كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار اتوم ەنەرگەتيكاسىنا ماماندار دايارلاۋ جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, ەكولوگيالىق تاۋەكەلدەردىڭ الدىن الۋ شارالارى, اتوم جانە مولەكۋلالىق فيزيكا سالاسىنداعى عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار