پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونوميكالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسى قارالدى. سونداي-اق وتىرىستا جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا كادر دايارلاۋ جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋ, اتالعان كاسىپتەردىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالار تالقىلاندى.
الەۋمەتتىك جاعدايدى جاقسارتۋ ەسكەرىلگەن
قۇجاتتى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى نۇرلان بايبازاروۆ ۇسىندى. جوسپار ەكونوميكانىڭ ورنىقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان 76 ءىس-شارادان تۇرادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سپورتتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ, ونىڭ ىشىندە قارجىلاندىرۋ رەفورماسى ماسەلەلەرى جونىندەگى شارالار كوزدەلگەن. اتالعان ماقساتتاردا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تەتىگىن, «الەۋمەتتىك ءاميان» قۇرالىن پايدالانۋ, ءبىلىم گرانتتارىن سارالاۋ جانە باسقا دا تەتىكتەردى قولدانۋ قاراستىرىلعان. «اقشا بالانىڭ سوڭىنان جۇرەدى» قاعيداتى بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدى قارجىلاندىرۋدىڭ سارالانعان ءتاسىلى مودەلىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
كەلەسى جىلى جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلىن وتكىزۋ بويىنشا جەكەلەگەن ءىس-شارالار كوزدەلگەن.
ونەركاسىپ سالاسىندا وتاندىق شيكىزات پەن كومپونەنتتەردى بارىنشا پايدالانۋ, جۇيە قۇراۋشى كاسىپورىنداردىڭ اينالاسىندا ىلەسپە وندىرىستەر قۇرۋ جانە باسقالاردى ەسكەرە وتىرىپ, ءىرى جوبالار جۇزەگە اسىرىلادى. اگروونەركاسىپ كەشەنى جەلىسى جانە «اۋىل اماناتى» جوباسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جەكەلەگەن شارالار قابىلداناتىن بولادى.
سونداي-اق جوسپارعا ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتاعى ينفراقۇرىلىمدىق ماسەلەلەردى شەشۋ, تەمىرجول جۇك تاسىمالىنىڭ رەتتەلەتىن تاريفتەرىن الداعى 3 جىلدا رەنتابەلدىلىك دەڭگەيىنە دەيىن بەكىتۋ, سۋ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, جي ەنگىزۋ, جولداۋدىڭ باسقا دا باعىتتارى قامتىلعان.
پرەمەر-مينيستر ۇسىنىلعان جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسى قويعان مىندەتتەردى ساپالى ءارى جەدەل شەشۋگە باعىتتالعانىن باسا ايتتى.
«باستى مىندەت – جوسپاردىڭ ءىس-شارالارىن ءتيىمدى جانە ۋاقتىلى ورىنداۋ. ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەر ەكونوميكانىڭ ورنىقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ازاماتتارىمىزدىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ باعىتىندا بەلسەندى شارالار قابىلدايتىن بولادى. جوسپاردا كورسەتىلگەن زاڭ جوبالارىن ۋاقتىلى ازىرلەۋ قاجەت. وعان ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ, تەرەڭ تالداۋ جانە تالقىلاۋ جۇرگىزۋ كەرەك», دەدى و.بەكتەنوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن جەتە پىسىقتاۋدى تاپسىردى. ارتىق شىعىنداردان باس تارتىپ, بيۋدجەت قاراجاتىن ءبىرىنشى كەزەكتەگى جانە ستراتەگيالىق ماقساتتارعا عانا باعىتتاۋ كەرەك.
ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسى بويىنشا داۋىس بەرىلىپ, ناتيجەسىندە, جالپىۇلتتىق جوسپار جوباسى ءبىراۋىزدان قولداۋ تاپتى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ۇكىمەت اپپاراتىمەن بىرلەسىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءتيىستى جارلىعىنىڭ جوباسىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە ەنگىزۋ تاپسىرىلدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارلارىنا جوسپار بويىنشا بەكىتىلگەن تارماقتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋدى جانە ۇيلەستىرۋدى جۇكتەدى.
كاسىپتىك-تەحنيكالىق بىلىم جاڭارادى
وتىرىستا جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا كادر دايارلاۋ جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋ, سونداي-اق اتالعان كاسىپتەردىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارالار تالقىلاندى. ماسەلەگە قاتىستى وقۋ-اعارتۋ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلەرى بايانداما جاسادى. سونداي-اق «اتامەكەن» ۇكپ توراعاسى رايىمبەك باتالوۆ جانە وڭىرلىك كوللەدج باسشىلارى تىڭدالدى.
2025 جىل «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» دەپ جاريالانىپ, كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدى ەلەۋلى تۇردە قايتا جاڭارتۋ جوسپارلانىپ جاتىر. اتالعان وزگەرىستەر كادرلار دايارلاۋعا زاماناۋي جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان. بۇگىنگى تاڭدا 772 كوللەدجدە 15 باعىت بويىنشا ماماندار دايارلانىپ جاتىر. جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيى 70%-عا جەتەدى.
ۇكىمەت باسشىسى ەكونوميكانىڭ ورنىقتى ءوسۋى مەن جاڭا وندىرىستەردى اشۋ كەزىندە ەلىمىزدە بىلىكتى جۇمىسشىلاردىڭ جەتىسپەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بىلىكتى كادرلار دايارلاۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ماڭىزدى باسىمدىعى بولىپ قالا بەرمەك. سوندىقتان ەڭبەك نارىعىنىڭ, بيزنەستىڭ جانە ءبىلىم الۋشى جاستاردىڭ مۇددەلەرى مەن قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرەتىن جۇيەلى شارالار كەشەنىن ازىرلەۋ كەرەك.
كەيىنگى جىلدارى كاسىپتىك تەحنيكالىق ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋدا بىرقاتار پروگرەسسيۆتى قادامدار جاسالدى. قازىر كوللەدجدەر جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا تەگىن وقىتىلادى. كادرلار دايارلاۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك تاپسىرىس كولەمى ايتارلىقتاي ۇلعايتىلدى. بۇعان دەيىن كوللەدجدەرگە بيۋدجەت ەسەبىنەن جىل سايىن 93 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت قابىلدانىپ كەلسە, وسى جىلى ولاردىڭ سانى 142,5 مىڭعا دەيىن جەتتى. بيىل كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ ستيپەنديالارى 50%-عا ءوستى. سونىمەن قاتار ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدى-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. «جاس مامان» جوباسى اياسىندا 180 كوللەدجدى قايتا جاراقتاندىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 48 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
پرەمەر-مينيستر قابىلدانعان شارالارعا قاراماستان, كادر دايارلاۋداعى الەۋەتى جەتكىلىكتى تۇردە اشىلماعانىنا – كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاڭارتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
«حالىقارالىق سالالىق ستاندارتتار مەن سەرتيفيكاتتاۋدى بەلسەندى تۇردە ەنگىزۋ قاجەت. ول ءۇشىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى جۇمىستىڭ ساپاسىنا تاۋەلسىز باعالاۋ جۇرگىزۋى كەرەك. سونداي-اق تەحنولوگيالىق كوشباسشىلاردى ايقىنداي وتىرىپ, كوللەدجدەردى كاسىبي بەيىمدەۋ مەن سارالاۋدى اياقتاۋى قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.
ءبىلىم ۇيىمدارىن ىنتالاندىرۋ جۇيەسى مەن بەلگىلەنگەن KPI كوللەدجدەردى وقۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا تالپىندىرادى.
نەگىزگى مىندەت – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى رەفورمالاۋ بويىنشا كەشەندى جوسپار ازىرلەۋ. ءتيىستى تاپسىرما مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, اكىمدىكتەرمەن, «اتامەكەن» پالاتاسىمەن بىرلەسە ورىنداۋعا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە بەرىلدى. قۇجات كوللەدجدەردى تەحنيكالىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ, وقىتۋشىلار قۇرامى مەن وقۋ باعدارلامالارىنا قويىلاتىن تالاپتار, كوللەدجدەردىڭ جۇمىس ساپاسىن باعالاۋ جانە ولاردى قارجىلاندىرۋ باعىتىندا ناقتى شارالاردى قامتۋعا ءتيىس.
سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كوللەدجدەردىڭ ءبىلىم باعدارلامالارى اراسىنداعى ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. بۇگىندە ەلىمىزدەگى 30 جەتەكشى جوعارى وقۋ ورنى سايكەس ءبىلىم باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىراتىن 100-دەن اسا كوللەدجدەرمەن سەرىكتەستىك ورناتقان.
«دۋالدى وقىتۋدى بەلسەندى دامىتىپ, مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە كادرلاردى ناقتى كاسىپورىندارعا ماقساتتى دايارلاۋ جۇيەسىن كەڭەيتۋ قاجەت. كوللەدجدەر جاستارىمىز بەن جۇمىس بەرۋشىلەر جانە ينۆەستورلار ءۇشىن «تارتىلىس ورتالىعىنا» اينالۋعا ءتيىس», دەدى ول.
ەڭبەك مينيسترلىگىنە «اتامەكەن» پالاتاسى سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, ءتيىستى ەۋروپالىق جىكتەۋىش نەگىزىندە تسيفرلىق داعدىلار بانكىن, ال ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىنىڭ تسيفرلىق پلاتفورماسى نەگىزىندە تۇلەكتەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا جاردەمدەسۋگە سەرتيفيكاتتالعان كوللەدج تۇلەكتەرىنىڭ ءتىزىلىمىن قۇرۋ تاپسىرىلدى. اتالعان تسيفرلىق شەشىمدەر تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ۇدەرىسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر كاسىپكەرلىك بلوكتى وقۋ ۇدەرىسىنە تارتۋدىڭ جانە جۇمىسشى كاسىپتەرى بويىنشا كادرلار دايارلاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, كادر دايارلاۋ ساپاسى مەملەكەت, كاسىپورىندار مەن وقۋ ورىندارى اراسىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ارا-جىگىن ناقتى ءبولۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى. سوندىقتان ءبىز بيزنەستىڭ وسى ۇدەرىستەگى ءرولى مەن بەلسەندىلىگىن ارتتىرعىمىز كەلەدى. ءبىزدىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىمىزداعى ەڭ باستى ماقسات – كوللەدج تۇلەكتەرى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولىپ, لايىقتى جالاقى الۋعا ءتيىس», دەدى و.بەكتەنوۆ.
جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ جانە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋ جونىندەگى جۇمىس شەڭبەرىندە وقۋ-اعارتۋ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنە ۇقساس ماماندىقتار بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتەردە وقۋىن جالعاستىرىپ جاتقان كوللەدج تۇلەكتەرىنە ارنالعان گرانتتار سانىن ۇلعايتا وتىرىپ, مەملەكەتتىك تاپسىرىس قۇرىلىمىن قايتا قاراۋ تۋرالى تاپسىرما جۇكتەلدى.