تۇڭعىش ۇلتتىق قۇرىلتاي 2022 جىلى 16 ماۋسىمدا ۇلىتاۋدا وتكەنى ءمالىم. كوپتەگەن وي ورتاعا ءتۇسىپ, ۇسىنىستار ايتىلعان سول ءبىر كەلەلى كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلت ۇياسى ۇلىتاۋدا رامىزدەر الاڭىن سالۋ تۋرالى باستاما كوتەردى.
ەل پرەزيدەنتى «مۇندا قازاقتىڭ بىرلىگىن ايگىلەيتىن ساۋلەتتى نىسان تۇرۋى كەرەك. مەن اۋليەتاۋدىڭ ەتەگىندە مەملەكەتتىك رامىزدەر الاڭىن اشۋدى تاپسىرامىن. قاسيەتتى وڭىردە كوك بايراعىمىز اسقاقتاپ تۇرۋعا ءتيىس. سول ارقىلى ۇرپاقتار ساباقتاستىعى جالعاسىپ جاتقانىن كورسەتەمىز. تامىرى تەرەڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالعانىن بىلدىرەمىز», دەگەن ەدى.
پرەزيدەنت تاپسىرماسى ورىندالدى. كونستيتۋتسيا كۇنى قارساڭىندا ۇلىتاۋدىڭ باۋرايىندا, اۋليەتاۋدىڭ ەتەگىندە «تاڭبالى تاس» – مەملەكەتتىك رامىزدەر الاڭى سالتاناتتى جاعدايدا اشىلدى.
الاڭنىڭ قاق ورتاسىندا «تاڭبالى تاس» قويىلعان. مۇندا قازاقتىڭ بارلىق رۋىنىڭ تاڭبالارى بەدەرلەنگەن. ەل اراسىنداعى اۋىزشا تاريحتا تاڭبالى تاس جوڭعار باسقىنشىلىعىنا قارسى كۇرەسكە جيىلعان ءۇش ءجۇزدىڭ بالاسى باس قوسقان جيىندا ءار رۋ ءوز تاڭباسىن تاسقا قاشاپ قالدىرۋ ارقىلى پايدا بولعان دەسەدى. كلاسسيك-جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆ: ء«بىز XV عاسىردا «قازاق» دەگەن ەل بولىپ بىرىككەنىمىزدى ۇلىتاۋدىڭ كوك تاسىنا قاشاپ باسقان رۋ تاڭبالارىمەن كۋالاندىرعان ەل ەدىك. «بىرىگەمىز, ءبىر ەل بولامىز» دەپ انتتاسقانىمىز دا سول, كونستيتۋتسيامىز دا سول – تاسقا باسىلعان تاڭبا», دەپ جازىپ كەتكەن ەكەن. بۇل تۋرالى اكادەميك جابايحان ءابدىلدين دە «تاڭبالى تاس – قازاقتىڭ تاسقا قاشاپ جازعان تۇڭعىش كونستيتۋتسياسى» دەگەن بولاتىن. ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەرىك ابدىعالي ۇلى الاڭدى اشۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە «تاڭبالى تاس» – تەك بىرلىكتى كوكسەگەن قازاق رۋلارىنىڭ تاڭباسى تۇسكەن تاس. بۇل – رۋعا بولىنبەيتىن, كەرىسىنشە رۋدان قۇرالاتىن حالقىمىزدىڭ دالا حاتتاماسى», دەگەن باعا بەردى.
مىنە, ۇلتىمىز ءۇشىن وسىنشالىق قاسيەتتى تاڭبالى تاس سۋرەتشى-مونۋمەنتشى, كوركەمونەر اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى عازيز ەشكەنوۆتىڭ قولىمەن قايتا قاشالىپ, ۇلىتاۋ باۋرايىنان ماڭگىلىككە ورىن تەپتى.
مۇندا ورناتىلعان ءتورت بارەلەفتىڭ ءاربىرىنىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. ايتالىق, «تۇركى قاعاناتى» بارەلەفى نەگىزىن بۋمىن قاعان قالاعان, قىتاي جەرىنىڭ تەرىستىگىنەن قاپ تاۋىنا دەيىنگى ۇلى دالاعا يەلىك ەتكەن بابالار تاريحىنان بەلگى بەرەدى. ال تۇركى قاعاناتى – ءبىزدىڭ ەلدىگىمىزدىڭ, مەملەكەتىمىزدىڭ ءتۇپ-تامىرى. «التىن وردا» بارەلەفى جوشى ۇلىسىنان باستاۋ العان ۇلى دالانىڭ ايبىنىن اسقاقتاتقان زامانداردى كوز الدىمىزعا اكەلەدى.
ۇلىتاۋ دالاسى – قازاق تاريحىمەن بىتە قايناسقان, تالاي تاعدىرشەشتى وقيعالاردىڭ كۋاسى. ءتول تاريحىمىزدىڭ ايتۋلى كەزەڭى قازاق حاندىعى تۇسىندا قالىڭ قاۋىم وسى كيەلى ولكەدە ەل بيلەگەن حانداردى اق كيىزگە كوتەرىپ, تاققا وتىرعىزعان. ۇلىتاۋ – تاۋدىڭ عانا اتى ەمەس, ۇلىتاۋ – قازاق, ۇلى دالا, ەركىندىك, ءباتۋا-بىرلىك, تاتۋلىق دەگەن تۇسىنىكتەر بىتە قايناسقان ءبىرتۇتاس ۇعىم. «قازاق حاندىعى» بارەلەفىندە ۇلتىمىزدىڭ كەيىنگى تورتعاسىرلىق داڭقتى جولى تاماشا بەينەلەنگەن.
ءتورتىنشى بارەلەف – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ۇستانىمىن تانىتاتىن تاريح تاقتاسى. ازاتتىق اڭساعان قازاق ەلىنىڭ قىمبات قازىناسى تاۋەلسىزدىكتىڭ ءمان-ماڭىزىن ايشىقتايدى, تامىرى تەرەڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالعانىن سۋرەتتەيدى.
قازاقستاننىڭ تاريحي جانە گەوگرافيالىق ورتالىعى, ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى مادەنيەت تاريحىندا ەرەكشە ورىن الاتىن ايماق بولىپ سانالاتىن ۇلىتاۋ باۋرايىندا بۇدان بىلاي ەلىمىزدىڭ كوك بايراعى ماڭگى جەلبىرەپ تۇراتىن بولدى.
ۇلىتاۋ وبلىسى