مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا «ادىلەتتى قازاقستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونوميكالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى قازاقستان حالقىنا ءداستۇرلى جولداۋىن جاريالادى.
بۇل ەلىمىزدىڭ بولاشاق باعدارىن قامتىعان اۋقىمى كەڭ, مازمۇنى تەرەڭ جولداۋ بولدى. جالپى, ءار جولداۋ – العا دەگەن قارقىندى ۇمتىلىس. پرەزيدەنت لاۋازىمىنا كىرىسكەن كۇننەن باستاپ قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اۋقىمدى ستراتەگيالىق رەفورمالاردى قولعا العان بولاتىن. بۇگىنگى جولداۋ – سول رەفورمالاردىڭ زاڭدى جالعاسى. وسىلايشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەكونوميكا, ساياسات پەن يدەولوگيا سالاسىن قاتار رەفورمالاۋعا باعىتتالعان ستراتەگيالىق باعدارى ۇزدىكسىز ىسكە اسىپ كەلەدى.
سونداي-اق بۇل جولداۋ – قوعامدى تولعاندىرىپ وتىرعان ەڭ وزەكتى پروبلەمالارعا ناقتى جاۋاپ. دەپۋتاتتار كۇنى كەشە وڭىرلەردەن ورالدى. ءبىز حالىقتىڭ سۇرانىسىن, تالاپ-تىلەگى مەن مۇڭ-مۇقتاجىن, ەلدەگى جاعدايدى جاقسى بىلەمىز. وسى ورايدا پرەزيدەنتتىڭ ۇستانىمدارى مەن باستامالارى حالىقتىڭ سۇرانىسىمەن تولىق ۇندەسىپ تۇر.
مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا ەل دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى 9 ستراتەگيالىق باعىتتى ايقىنداپ بەردى. ولاردىڭ قاتارىندا اقشا-نەسيە جانە فيسكالدى ساياساتتىڭ اراسىنداعى ۇيلەسىمسىزدىكتى جويۋ, ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جانە بيزنەس جۇرگىزۋگە قاجەتتى جاعدايدى جاقسارتۋ, ونەركاسىپ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋ, ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ, كادرلىق الەۋەتتى ارتتىرۋ, ۇلت ساۋلىعىن نىعايتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالاردى قولعا الۋ, حالىقتى الەۋمەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ, مەملەكەتتىك باسقارۋ ءىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە قوعامدا زاڭ مەن ءتارتىپ يدەولوگياسىن تەرەڭ ورنىقتىرۋ ماسەلەلەرى بار.
پرەزيدەنت پارلامەنت دەپۋتاتتارى الدىنا دا اتالعان ستراتەگيالىق باعىتتاردى زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋدە بىرقاتار ناقتى مىندەت قويدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قولداۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاندىرۋ, بانكتەردىڭ ەكونوميكاعا كوبىرەك قارجى قۇيۋىنا جاعداي جاساۋ, سالىق ساياساتىن قايتا قاراۋ مەن بيۋدجەت تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى شارالار ايتىلدى. بانكتەر تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداۋ جونىندە تاپسىرما بەرىپ, ەلىمىزدە مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردى باسقارۋ ساياساتىن جەتىلدىرۋدى زاڭمەن رەتتەۋدى جۇكتەدى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ۇلتتىق قور قاراجاتىن ءتيىمدى پايدالانۋدا دا الدىمىزعا زور مىندەت قويدى. قاراجات شەتەلدىك قارجى ينستيتۋتتارىنا ەمەس, ەل مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋى كەرەك. وسى قادامداردىڭ بارلىعى ەكونوميكانىڭ وسۋىنە زور سەرپىن بەرمەك. پرەزيدەنت ايتقانداي, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتى ازايتىپ, ورتا تاپتى كۇشەيتە تۇسەدى. ال مىقتى ورتا تاپ – مىقتى مەملەكەتكە اينالۋدىڭ كەپىلى.
مەملەكەت باسشىسى حالىقتى تولعاندىرعان ەڭ ماڭىزدى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە «جايلى مەكتەپ» جوباسىنا جەكە توقتالدى. پرەزيدەنتتىڭ وسى سەرپىندى جوباسىنىڭ تولىققاندى ىسكە اسۋىنا دەپۋتاتتار بارىنشا اتسالىسپاق.
سونداي-اق جولداۋدا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا دا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. مەملەكەت باسشىسى وسى سالانى رەتتەيتىن زاڭنامانى جاڭارتۋدى تاپسىردى. قازىر ماجىلىستە دەنەشىنىقتىرۋ تۋرالى زاڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ماسەلەسىن وسى زاڭ اياسىندا قاراستىرامىز.
جالپى, قازىر ەل ەكونوميكاسىن بىلىكتى كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ كۇردەلى بولىپ تۇر. اسىرەسە سۋ سالاسى ماماندارى, قۇرىلىسشىلار, ەنەرگەتيكتەر, ۆەتەرينارلار تاپشى. بولاشاقتا سۇرانىسقا يە بولاتىن كاسىپتەر ءۇشىن دە كادرلار دايارلاۋ كەرەك. وسى ورايدا پرەزيدەنت ەلدىڭ كادرلىق الەۋەتىن بىرتىندەپ ارتتىرۋ بويىنشا ۇلكەن مىندەتتەر قويدى. 2025 جىلدى جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى دەپ ءدوپ باسىپ جاريالادى. بۇل – قاراپايىم جۇمىسشىلار ءۇشىن ۇلكەن موتيۆاتسيا.
قوعامدا اەس سالۋ ماسەلەسى وسى كەزگە دەيىن جان-جاقتى تالقىلانىپ كەلە جاتقان. مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا وسى تاعدىرشەشتى ماسەلەگە دە ارنايى توقتالىپ, 6 قازان كۇنى اەس سالۋ بويىنشا جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى مالىمدەدى. ال تۇپكىلىكتى شەشىمدى حالىقتىڭ ءوزى قابىلدايدى. بۇل – مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەرىك ۇستانىمى. وسى شارالار – «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن ۇكىمەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ناقتى ناتيجەسى. ەلىمىزدە جاڭا ساياسي مادەنيەت قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
قازىر جاھاندىق گەوساياسي احۋال كۇردەلى. الەمدە, قازاقستاندا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر ءجۇرىپ جاتىر. وسىناۋ الماعايىپ كەزەڭدە مەملەكەتىمىز دامۋدىڭ جاڭا باعدارىن ايقىنداپ, سول جولمەن سەنىمدى قادام باسىپ كەلەدى. ول – پرەزيدەنت ايتقانداي, ادىلەتتى, تازا جانە قاۋىپسىز قازاقستان قۇرۋ جولى. ءبىز وسى العان باعىتىمىزدان تايماۋىمىز قاجەت. زاڭ مەن ءتارتىپ ۇستەمدىك قۇرىپ, بىرلىگى بەكەم ءبىرتۇتاس ۇلتقا اينالۋىمىز كەرەك. بۇعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەشەگى جولداۋىندا كوتەرىلگەن باستامالار مەن قويىلعان مىندەتتەردىڭ ورىندالۋى ناقتى مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. دەپۋتاتتار بۇل تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا بىلەك سىبانا كىرىسەدى.
ەرلان قوشانوۆ,
ءماجىلىس توراعاسى