مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى, ەكونوميكا سالالارىنىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن كۇشەيتۋ بويىنشا اۋقىمى زور جانە اسا جاۋاپتى مىندەتتەر قويدى.
بۇل تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋدا وتاندىق عىلىمعا دا ەرەكشە ماڭىزدى مىندەت جۇكتەلدى. عىلىمنىڭ كۇش-قۋاتى عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, زەرتتەۋ قىزمەتىنە بولىنگەن قاراجاتتى ۇتىمدى پايدالانۋعا, ولاردىڭ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋدەن ءتيىستى تابىس الۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس. بۇل رەتتە جاڭادان قايتا قۇرىلعان, ەلىمىزدىڭ جوعارى عىلىمي ۇيىمى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى جەتەكشى ءرول اتقارادى.
عىلىمي زەرتتەۋلەر دەڭگەيىن ارتتىرۋ, وتاندىق عىلىمدى باسقارۋ مودەلىن جەتىلدىرۋ جانە ونى تالانتتاردى تارتۋ ورتالىعىنا, يننوۆاتسيالىق يدەيالاردىڭ قاينار كوزىنە, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ مەن قوعامدى دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتىنا اينالدىرۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, «تۇعىرىن» قايتا قۇرۋ – باسىمدىقتار جۇيەسىن دۇرىس ۇيىمداستىرۋ قاجەت.
وكىنىشكە قاراي, مۇنداي ناقتى جۇيەنىڭ بولماۋى سوڭعى جىلدارى عىلىمدى ايتارلىقتاي قارجىلاندىرۋ 3 ەسە وسسە دە, ونى زەرتتەۋ باعىتتارى اراسىندا ماڭىزدىلىعىن ەسكەرمەي بولۋگە اكەلىپ سوقتىردى. ناتيجەسىندە, ەلىمىزدىڭ وبەكتيۆتى ارتىقشىلىقتارى مەن وزىندىك عىلىمي مەكتەپتەرى بار جانە مەملەكەتتىڭ ءال-اۋقاتى تاۋەلدى – مۇناي, تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا, اگروونەركاسىپتىك كەشەندەر, تۇششى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋ باعىتتارىنداعى عىلىمي زەرتتەۋلەر ەنەتىن ستراتەگيالىق باسىمدىقتار جەتكىلىكتى قارجىلىق قولداۋ الا المايدى. مەملەكەتكە ەلەۋلى پايدا اكەلۋ ىقتيمالدىعى از, ولاردى پايدالانۋ تيىمدىلىگى شەكتەۋلى, كوپتەگەن شاشىراڭقى ءارى ماڭىزى تومەن مىندەتتەر اراسىندا قارجىلىق رەسۋرستار شاشىرايدى. سالىستىرۋ ءۇشىن, كوپتەگەن وزىق ەلدەردە عىلىمي تاقىرىپتاردى قارجىلاندىرۋ – ولاردىڭ باسىمدىلىق دارەجەسىنە, قازىرگى زاماننىڭ اعىمداعى جانە بولاشاق سىن-تەگەۋرىندەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەكونوميكانىڭ دامۋ ستراتەگياسىنا سايكەستىگىنە قاراي سارالانعان تۇردە جۇزەگە اسىرىلاتىنىن ايتۋعا بولادى.
اكادەميا ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ قاجەتتىلىگىنە سايكەس كەلەتىن زەرتتەۋ قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ناقتى يەرارحياسىن قۇرۋ ارقىلى عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى ءبولۋدىڭ قولدانىستاعى جۇيەسىن قايتا جۇكتەۋدى ءبىرىنشى كەزەكتەگى باستى مىندەتى دەپ سانايدى. بۇل عىلىمعا باعىتتالعان قاراجاتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ودان ەلىمىزدە كۇتىلەتىن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە اپاراتىن جالعىز جول.
ەكىنشى جاعىنان, عىلىمنىڭ قايتارىمى كوبىنەسە ونىڭ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋ دەڭگەيىنە بايلانىستى. بۇل وتاندىق عىلىمنىڭ وسى كۇنگە دەيىن ءوز شەشىمىن تاپپاعان تاعى ءبىر ماڭىزدى ولقىلىعى ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. مۇنىڭ سەبەبى زەرتتەلەتىن تاقىرىپتاردىڭ وزەكتىلىگى مەن زەرتتەۋ قىزمەتىنىڭ ايماقتىق باسىمدىقتارىن انىقتاۋ تەتىكتەرىنىڭ بولماۋىندا, سايكەسىنشە, ناقتى سەكتور تاراپىنان ولاردىڭ ناتيجەلەرىنە سۇرانىستىڭ جوقتىعىندا جاتىر.
ەلىمىزدە زەرتتەۋشىلەردىڭ تەك 35%-ى وڭىرلەردە جۇمىس ىستەيدى, ال نەگىزگى عىلىمي كۇشتەر الماتى مەن استانادا شوعىرلانعان. ءدال وسى جەردە عىلىمي زەرتتەۋ, تاجىريبەلىك كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى, عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تەحنيكالىق كونسترۋكتسيا جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋدىڭ ەڭ كوپ كولەمى – بارلىق ىشكى شىعىنداردىڭ 66%-ى, باعدارلامالىق-نىسانالى جانە بازالىق قارجىلاندىرۋدىڭ 79%-ى, گرانتتىق قارجىلاندىرۋدىڭ 75%-ى بولىپ كەلەدى. مۇنداي تەڭگەرىمسىزدىك نەگىزىنەن ايماقتاردا ورنالاسقان عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى الشاقتىقتىڭ كۇشەيۋىنە اكەلدى.
وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن اكادەميا ءوز قىزمەتىندە ۇزدىك الەمدىك تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ, وبلىس اكىمدەرىنىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى وڭىرلىك كەڭەستەرىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جەرگىلىكتى جەرلەردە قۇرىلاتىن جۇمىستاردىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە سۇيەنە وتىرىپ, عىلىم مەن يننوۆاتسيالاردى جەرگىلىكتى دەڭگەيدە دامىتۋعا ءوزىنىڭ نازارىن اۋداراتىن بولادى.
ادىستەمەلىك باسشىلىقپەن قاتار ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى ولارعا تالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, وڭىرلىك پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ باسىمدىقتارىن ايقىنداۋ, ءوڭىردىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن باعالاۋ, وڭىرلىك عىلىمي باعدارلامالاردى ورىنداۋ ءۇشىن ورتالىق عىلىمي ۇيىمداردىڭ عالىمدارىن تارتۋ, سونداي-اق ءبىلىمدى تاراتۋ جۇيەسىن دامىتۋ ارقىلى زەرتتەۋ قىزمەتىنىڭ ناتيجەلەرىن وندىرىسكە ەنگىزۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ۇيىمداستىرۋ بولىگىندە جانە عىلىمي جەتىستىكتەردى كوممەرتسيالاندىرۋدا پراكتيكالىق كومەك كورسەتەتىن بولادى.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ كۇش-جىگەرى ءىرى پانارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋ جانە ىسكە اسىرۋ ەسەبىنەن جاھاندىق سىن-قاتەرلەردىڭ اسەرىنەن تۋىندايتىن بار جانە بولاشاقتاعى پروبلەمالاردى جۇيەلى تۇردە شەشۋگە باعىتتالادى. ەڭ الدىمەن, بۇل سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ, كليماتتىڭ وزگەرۋى جاعدايىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تۇراقتى دامۋى, ت.ب. ماسەلەلەردى شەشۋگە قاتىستى. ولاردىڭ كەيبىرەۋلەرى بويىنشا جۇمىس باستالدى.
تەك وسىنداي ناقتى جۇيەلى شارالار عانا وتاندىق عىلىمعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا عىلىمي قوعامداستىقتىڭ الدىنا قويعان مىندەتتەرىن تولىق كولەمدە ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
اقىلبەك كۇرىشباەۆ,
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى