روبوتتەحنيكا ۇزدىكتەرى

«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دببۇ سوڭعى 10 جىلدا «World Robot Olympiad» حالىقارالىق روبوتتەحنيكا وليمپياداسىن تۇراقتى وتكىزىپ كەلەدى. وسى مەرزىم ىشىندە «NIS» ەلىمىزدەگى روبوتتەحنيكا سالاسىنىڭ دامۋى مەن تالانتتى وقۋشىلاردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كوماندالىق جارىستاردا جەتىستىككە جەتۋىنە ۇلەس قوستى. بيىلعى جارىسقا, اسىرەسە, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردەن وقۋشىلار كوپ جينالىپ, 16 كوماندا جاساقتالعانىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ابزال. ەكى كۇن بويى «RoboMission», «Future Innovators», «RoboSports» جانە «Future Engineers» ساناتتارىندا باق سىناعان 272 وقۋشى ءوز كوماندالارىمەن سايىستىڭ كوركىن قىزدىرىپ, كوپ ىشىنەن دارا شىعۋعا تىرىستى.

«WRO» بايقاۋىنىڭ بيىلعى تاقىرى­بى – «جەر-انا قامقورشىلارى» دەپ اتالدى. ەرەجەگە سايكەس «RoboMission» ساناتىندا وقۋشىلار بەلگىلى ءبىر ميسسيالاردى ورىندايتىن روبوتتاردى باعدارلامالاپ, پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى شەشۋگە تىرىستى. «RoboSports» سانات­تارىندا باعدالارلامالاۋ ارقى­لى سپورتتىق سايىستارعا دەربەس تۇر­دە قاتىسا الاتىن روبوتتار, ال «Future Engineers» ساناتىندا روبوتتەحنيكا جانە ينجەنەريا نەگىزدەرىن قولدانا وتىرىپ, كۇردەلى تەحنيكالىق تاپ­سىر­مالارعا ارنالعان ينجەنەرلىك شەشىم­­دەر قۇراستىرىلادى. «Future Innovators» ساناتىنداعى ونەرتاپقىشتار ادام­دار­­دىڭ تابيعاتپەن ۇيلەسىمدى ءومىر سۇرۋىنە كومەكتەسەتىن, جويقىن تابيعي قۇبى­لىستاردان قورعاي الاتىن, كليماتى قاتال اۋماقتاردا تۇرۋعا جاعداي جاساي الاتىن روبوت مودەلدەرىن ازىرلەدى.

وليمپيادانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دببۇ باسقارما توراعاسى ءانۋار جان­عوزين جاس روبوتتەحنيكتەردىڭ الدىندا ماڭىزدى كەزەڭ تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. ءارى قاتىسۋشىلارعا ۇلكەن سەنىم ارتا وتىرىپ, بيىلعى جىلعى تاقىرىپتىڭ وزەكتىلىگىنە توقتالدى.

–  قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعاتقا جاناشىرلىق تانىتۋ – ارقايسىمىزدىڭ مىندەتىمىز. ەكولوگيالىق ماسەلەلەر جىل وتكەن سايىن كۇردەلەنىپ, ولاردى شەشۋدە جاڭا تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردىڭ قاجەتتىلىگى ارتىپ كەلەدى. سوندىق­تان بيىلعى جارىستا ۇسىنىلاتىن جوبالار تابيعات پەن ادامزاتتىڭ ۇيلەسىمدى ءومىر سۇرۋىنە ۇلەس قوساتىنىنا سەنىم بىلدىرەمىن. بۇل مىندەتتەردى شەشۋ تالانتتى جاستاردىڭ قولىندا, – دەدى ول.

«Future Innovators» شىعارماشىلىق ساناتى بويىنشا تورەشىلەرگە 50 جوبا ۇسىنىلدى. جاس روبوتتەحنيكتەردىڭ سۋ تاسقىنى, جەر سىلكىنىسى, جاھاندىق جىلىنۋ, ەكولوگيا, اۋىزسۋ تاپشىلىعى, باسقا دا عالامدىق ماسەلەلەرگە الاڭ­داپ, ونىڭ شەشىمىن تابۋعا, كۇردەلى ماسە­­لە­لەردى جەڭىلدەتۋگە ارنالعان روبوتتار قۇراستىرۋعا دەگەن ىنتاسى ەرەك­شە نازار اۋدارتتى.  وسى رەتتە استانا­داعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى تاير تۇرسىنحان مەن قالياقپار بايمۇحان ازىرلەگەن روبوت سۋ تاسقىنى كەزىندە ادامدارعا كومەكشى بولا الادى.

– بۇگىنگى كۇنى پلانەتامىزدىڭ تەمپەراتۋراسى ءبىر گرادۋسقا كوتەرىلىپ, عالام­دىق جىلىنۋ ءۇردىسى جالعاسىپ جاتىر. سال­دارىنان ميلليونداعان تەكشە مەتر سۋ بۋلانىپ, جاۋىن-شاشىننىڭ كوبەيىپ, سۋ تاسقىنىنىڭ قاۋپىن كۇشەيتىپ وتىر. بيىلعى كوكتەمدە وسىنداي تاسقىنداردىڭ كۋاسى بولدىق. سوندىقتان ادامدارعا قاۋىپ­تى ايماقتان جىلدام شىعۋعا,  قاۋىپ­سىز جەرگە جەتۋگە كومەكتەسەتىن قۇتقا­رۋ­شى روبوت جاساۋدى قولعا الدىق, – دەيدى تاير.

ال جامبىل وبلىسى بايزاق اۋدانىنىڭ ن. كيىكباەۆ اتىنداعى اۋىلدىق مەكتەپ-گيمنازياسىنان قاتىسقان بەكسۇلتان ايدار مەن جانسۇلتان وشاقبايدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان «ەكواۋىل» جوباسى قاشىقتا ورنالاسقان اۋىلدىق ايماقتارداعى جۇمىستى اۆتوماتتاندىرۋ جانە كۇن, جەل, سۋ سياقتى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋدى كوزدەيدى.

وليمپيادانىڭ ناتيجەسى بويىنشا «RoboMission Elementary», «RoboMission Junior» جانە «RoboMission», «Senior» ساناتتارىندا استاناداعى روبوتەك مەكتەبىنەن كەلگەن گلەب ليستوپادني مەن ءادىلحان مۋكۋشەۆ, اماندوس اۋباكىر مەن اكەجان جەتپىسباەۆ, اڭسار ساۋرباەۆ پەن مارات كازكەنوۆ جەڭىمپاز اتاندى. ال ورالدىق ونەرتاپقىشتار نۇرداۋلەت حامزا مەن ارۋجان كۋرماتوۆا, «Future Engineers» ساناتىندا قىزىلورداداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋ­شى­لارى ەرنۇر ءسادۋ مەن الديار اپپاز «RoboSports» ساناتىندا جەڭىس تۇعىرىنان كورىندى.

تالدىقورعانداعى نازارباەۆ زيات­كەر­­­­­­لىك مەكتەبىنىڭ ورەندەرى الينۇر رينات ۇلى مەن نۇرالي نۇرجان «Future Innovators. Elementary» ساناتىندا, سەرجان قالدىبەك پەن اقنيەت مولداكەريموۆ «Future Innovators. Junior» ساناتىندا, ىڭكار قۇرمان­باەۆا مەن ايىم باۋىرجانقىزى «Future Innovators. Senior» ساناتىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.

رەسپۋبليكالىق چەمپيوناتتا ۇزدىك ناتيجە كورسەتكەن كوماندالار بيىل قارا­شا ايىندا تۇركيادا وتەتىن «WRO-2024» وليم­پياداسىنىڭ الەمدىك كەزەڭىندە ەل نامىسىن قورعايدى.

الماتى