كوك تۇرىكتى تۋ ەتكەن

ءيا, ول – ايرىقشا جان. ونى ەشكىم قايتالاي الماس. ونىڭ اتاجۇرتقا كەلۋىمەن, كۇلتەگىن تاسىنىڭ استاناعا اكەلىنۋىمەن, «ورحون ەسكەرت­كىشتەرىنىڭ اتلا­سى» ءۇش تومدىعىنىڭ جاريالانۋى­مەن تاريحي سانادا ۇلكەن سىلكىنىس پايدا بولدى. جاس ۇرپاق ءوزىنىڭ شىققان تەگىن ءبىلدى. اتا-بابا­لارىنىڭ مىڭ كونەلىككە, تۇمەن جىلدارعا ارناپ قالدىرعان وسيەت سوز­دەرىمەن, جازۋ مادە­­نيەتىنىڭ قايتالانباس تۇپكى ايعاقتارىمەن قاۋىشتى.

ءبىزدىڭ كوك تۇرىكتى تولىققاندى ءتۇسىنۋىمىز ءۇشىن, كوك تۇرىكتىڭ رۋحىمەن قاناتتانۋىمىز ءۇشىن وسىنداي ءبىر ادام قاجەت ەدى. ول وتۇكەن رۋحىمەن قايتا تۋعان قارجاۋباي سارتقوجا ۇلى بولدى. ۋاقىت ونى سوناۋ ايباتتى كوك تۇرىك داۋىرىنەن بۇگىنگە ارناپ ساقتاعانداي ەدى.

قارجەكەم جاستايىنان كيەلى, سىرلى تاس جازۋلارعا قۇشتار بولدى. تاۋ اسىپ, تاس باسىپ ىزدەندى. قازاقتىڭ تاۋەلسىزدىگى ونى تىپتەن قاناتتاندىردى. ول وتە ۇلكەن وپتيميستىكپەن, ەلىنىڭ, جەرىنىڭ تاريحىنا دەگەن شەكسىز ماحابباتپەن, الاپات كۇش-جىگەرمەن ايانباي ەڭبەك ەتتى. عۇمىر بويى اتا-بابالار ءسوزىنىڭ تۇپكى سىرىن, ءمان-ماعىناسىن اشۋعا ارەكەتتەندى. بۇل جازۋلار وعان نەگە كەرەك بولدى؟ نە ءۇشىن بۇكىل ءومىرىن سوعان ارنادى؟ ول ەندى ءبىزدى تەرەڭ ويلانتاتىن تاقىرىپ.

ونىڭ بولمىسى, تابيعاتى قاراپايىم بول­عانىمەن ۇلت رۋحانياتى ءۇشىن باعا جەتپەس بايلىق ەدى. سول بايلىق ارامىزدان كەتتى. ول بويىنداعى بۇكىل ەنەرگياسىن سوڭعى مينۋتىنا دەيىن ۇلتى ءۇشىن جۇمساپ كەتتى.

ول جاقسى اعا, سىرلاس دوس ەدى. استاناعا بىرگە كەلىپ ەدىك. قارا قوستا قارا شايىمىزدى تەرلەپ ءىشىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇرار ەدىك. بابالار تاريحىنىڭ ءار قاتپارىن اشىپ, قىر-سىرىنا بويلاعان سايىن, بىرگە وتىرىپ شەكسىز تەبىرەنەر ەدىك. قىلت ەتكەن جاڭالىعىمىزدى بولىسەر ەدىك. امال قانشا, ول ەندى ارامىزدا جوق.

عالىمنىڭ ماڭگىلىك مۇراتتا­رى, ىزگى ءىسى, ارمان­داعان ويلا­رى ۇرپاقتارىمەن, شا­كىرت­­تەرىمەن, مۇراتتاس ىنىلە­رىمەن, قارايعان حالقى­­مەن جالعاسا بەرەدى.

تۇرسىنحان زاكەن,

تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور