ءانۋاردىڭ كاسىپكەر بولۋىنا تىكەلەي اسەر ەتكەن اكەسى – مۇرات ۇزاقباي ۇلى. ول 80-جىلداردىڭ ورتا تۇسىنان زاماننىڭ جەلى باسقاشا سوعا باستاعانىن جاقسى ءتۇسىندى. كەلىنشەگى گۇلسىم ەكەۋى جەزقازعاندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كاسىپكەرلىككە بەت بۇردى. ەسكى مەن جاڭانىڭ تايتالاسىپ تۇرعان شاعى ەمەس پە, كوپشىلىك «كاسىپكەرلىك» دەگەندى مۇلدەم تۇسىنبەيتىن. ءبىرى كوزىنە ايتىپ, ەندى بىرەۋلەرى سىرتىنان «بۇلار كاپيتاليست بولعالى جۇرگەندەر» دەپ مىسقىلداپ جاتاتىن.
بىراق مۇرات بۇعان ءمان بەرمەدى. ءبىر جەرتولەنى جالعا الىپ, سول جەردەن شاعىن ازىق-تۇلىك قويماسىن جاساپ الدى. سول ءۇشىن قانشاما قاعاز جينادى, كىرمەگەن ەسىگى قالمادى. «رۇقسات الۋ» دەگەن اسپانداعى ايدى قولعا تۇسىرۋمەن بىردەي ەدى. كەيىن مەملەكەتتىڭ تىكەلەي قامقورلىعىمەن كاسىپكەرلىككە كوپتەگەن جەڭىلدىك جاسالدى. ال العاشقى كەزدەردە... «ەندى ءبارى رەتتەلدى» دەپ جۇمىسقا كىرىسە باستاعاندا, تاۋسىلىپ بولمايتىن «تەكسەرۋشىلەر» بىرىنەن سوڭ ءبىرى جەتىپ كەلىپ, ابدەن تيتىقتاتىپ جىبەرەتىن. قازىر سونىڭ ءبارى كورگەن ءتۇس ءتارىزدى. ايتۋعا وڭاي, ارينە. ساۋدا جاساۋ ءۇشىن ازىق-ت ۇلىكتىڭ ءوزى دە تاپتىرا بەرمەيتىن. قولىنا ىلىككەنىن ءسال-ءپال ۇستەمە قوسىپ, بازارعا شىعارىپ ساتادى. كەيدە سونىسى ءوزىن-ءوزى اقتاماي دا قالادى. بىراق مۇرات بۇعان ەش قىسىلمايتىن. «بۇگىن بەرمەسە, قۇداي ەرتەڭ بەرەدى» دەپ ءوز-ءوزىن شىدامدىلىققا شاقىرىپ, باردى قاناعات تۇتاتىن.
انۋاربەك ەسەيە كەلە اكەسىنەن وسىنداي اڭگىمەلەردى ەستىگەندە سەنەر-سەنبەسىن بىلمەدى. ول, ارينە, اكەسى كاسىپكەرلىكتى اياعىنان نىق تۇرعىزعان كەزدە وڭ-سولىن تاني باستادى عوي. ءتىپتى سول كەزدىڭ وزىندە دە اكەسىنىڭ كۇندىز-ءتۇنى تىنىمسىز تىرلىگىن كورىپ ءوستى. «تەر توكپەسەڭ ىسىڭدە ءمان بولمايدى» دەپ وتىراتىن اكە ءسوزى بۇعان ومىرلىك وسيەت ىسپەتتى بولىپ, جادىندا جاتتالىپ قالدى.
وسىدان بەس جىل بۇرىن اكەسىن ماڭگىلىك ساپارعا اتاندىرىپ سالدى. كاسىپكەرلىكتىڭ بار سالماعى ءوزىنىڭ يىعىنا تۇسكەنىن ءتۇسىندى. اكە ءىسىن العا جەتەلەۋ – مىندەت. ويتكەنى ناۋقاسى مەڭدەپ جاتقاندا اكەسىنىڭ «بالام, ەندىگى شارۋانىڭ ءبارى وزىڭە قالاتىن ءتۇرى بار. ەڭبەكتەنۋدەن شارشاما, سوسىن قولىڭنان كەلگەنىنشە قايىرىمدىلىق جاساۋدان قاشقاقتاما» دەگەن ەكى ءسوزىن ەسىنەن شىعارعىسى جوق.
«سەنىڭ اكەڭ كاسىپكەرلىكتى باستاعاندا ءارى شوپىر, ءارى جۇكشى, ءارى قۇرىلىسشى, ءارى ساتۋشى بولىپ جۇرەتىن. ەڭبەكقورلىعىنا قايران قالاتىنبىز. ساعان مۇراتتىڭ سول قاسيەتتەرى جۇققان ەكەن». اكەسىنىڭ دوستارى مۇنىڭ ىستەرىنە ءسۇيسىنىسىن وسىلايشا ءبىلدىرىپ جاتادى.
انۋاربەك السەيىتوۆ اكەسىنىڭ كوزى ىسپەتتى «اقتوتى» ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىنىڭ اياسىن كەڭەيتىپ, ازىق-ت ۇلىكتى حالىققا نەعۇرلىم قولجەتىمدى باعامەن ۇسىنىپ كەلەدى. ارينە, بۇل وزدىگىنەن بولا قالمايدى, تىنىمسىز ىزدەنىس كەرەك. مىسالى, ول ونىمدەرى ەلىمىزگە كەڭىنەن تانىمال «سۇلتان» كومپانياسىمەن كەلىسىمشارتقا وتىردى. كومپانيانىڭ بارلىق ماكارون ونىمدەرىن تىكەلەي الادى, دۇكەنىندە ساتادى. سونداي-اق كومپانيانىڭ ۇلىتاۋ جەرىندەگى ديستريبيۋتەرى رەتىندە دە قىزمەت كورسەتىپ كەلەدى. ۇلىتاۋ وبلىسى قۇرىلعاننان كەيىن « ۇلىتاۋ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» اق قۇرىلدى. انۋاربەك بۇل كومپانيامەن دە بىردەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەي باستادى. ياعني «اقتوتى» ارقىلى تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ ونىمدەرىن ارزان باعادا حالىققا ۇسىنىپ وتىر. جەزقازعان حالقىنىڭ «اقتوتى» دۇكەنىن ارزان دۇكەندەردىڭ ءبىرى رەتىندە سانايتىنى سوندىقتان بولسا كەرەك.
ءا.السەيىتوۆ – جاي عانا كاسىپكەر ەمەس, قوعامدىق جۇمىستارعا دا بەلسەندىلىكپەن اتسالىسا بىلەتىن ازاماتتاردىڭ ءبىرى. ول – جەزقازعان قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى.
«كاسىپكەرلىك – زامان اعىمى, ۋاقىت تالابى. ەڭ باستىسى – حالىقتىڭ قالتاسىنا اۋىرلىق تۇسىرمەيتىن جول ىزدەۋ, ءمىنسىز قىزمەت كورسەتۋ. دەپۋتات رەتىندەگى مىندەتىم دە سولاي. ءبىر-بىرىنە قايشىلىعى جوق», دەيدى جاس كاسىپكەر.
جەزقازعان