بيىلعى سۋ تاسقىنى باتىس قازاقستان وبلىسىنا وڭاي تيمەدى. ءوڭىر ەكى ايداي تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاعداي قالپىندا تۇردى. بۇگىندە اپات زاردابىن جويۋ جۇمىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر.
باتىس قازاقستان وبلىسىندا سۋ تاسقىنى 27-28 ناۋرىز كۇندەرى باستالدى. وبلىستاعى تەرەكتى, بايتەرەك, قاراتوبە, سىرىم, ءبورلى اۋداندارى جانە ورال قالاسىنىڭ ساياجاي اۋماعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەكتى.
قار سۋىنان بولەك, رەسەيدىڭ ساراتوۆ جانە ورىنبور وبلىستارىنداعى سۋ قويمالارى تاراپىنان سۋ كوپ جىبەرىلدى. ناتيجەسىندە, جايىق وزەنىندەگى سۋ دەڭگەيى ارتىپ, وزەن بويىندا ورنالاسقان 84 ەلدى مەكەندى سۋ باسۋ قاۋپى تۋدى. اپات كەزىندە باتىس قازاقستان وبلىسىندا 1 491 تۇرعىن ءۇي جانە 10 500 ساياجاي تەلىمى سۋ استىندا قالدى. 2 مىڭنان اسا مال شىعىنى بولدى.
تابيعي اپاتتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق مەملەكەت باسشىسى حالىقتى جىگەرلەندىرىپ, ەلدىڭ بۇكىل رەسۋرسىن جۇمىلدىردى. سونىڭ ىشىندە اقجايىق ءوڭىرىن تابيعات اپاتىنان قۇتقارۋعا قازاقستاننىڭ 14 وبلىسىنان اسكەريلەر, قۇتقارۋشىلار, ەرىكتىلەر, قاراپايىم تۇرعىندار كەلدى. ءسويتىپ اۋقىمدى شىعىنعا جول بەرمەدى.
ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سۋ تاسقىنى بولعان قاراتوبە اۋدانىنىڭ ورتالىعىنا كەلىپ, تاسقىننان زارداپ شەككەن قورجىن اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. پرەزيدەنت سول ساپارىندا ءار تۇرعىن مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن كومەكتەن قالىس قالمايتىنىن اتاپ ءوتتى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ بۇل ءسوزى بارشا تۇرعىنعا جىگەر بەردى. ودان بولەك, ۇكىمەت باسشىسى جانە ونىڭ ورىنباسارلارى تاسقىن كەزەڭىندە وڭىرىمىزگە بىرنەشە مارتە كەلىپ, دايىندىق بارىسىمەن تانىستى. قاجەتتى رەسۋرستى جىلدام تارتۋعا قولۇشىن سوزدى.
وبلىستاعى سۋ تاسقىنىمەن كۇرەسكە 11 مىڭنان اسا ادام جانە 2 مىڭعا جۋىق تەحنيكا تارتىلدى. جايىق وزەنىنىڭ بويىندا 150 كم توپىراق بوگەت سالىندى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە اۋىلدارعا سۋ كىرمەدى. جۇمىلعان جۇرت جايىق وزەنى بويىندا ورنالاسقان ورال قالاسى مەن وبلىستاعى 84 ەلدى مەكەندى سۋ باسۋدان امان الىپ قالدى. 13 مىڭنان اسا ادام قاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلدى.
تاسقىن كەزىندە وبلىستا شىعىن بولعان 2 مىڭنان اسا مال شىعىنى جەرگىلىكتى بيۋدجەت جانە دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن تولىق وتەلدى. سونىڭ ىشىندە 1 171 باس مال – جەرگىلىكتى قازىنادان بولىنگەن 151 ملن تەڭگەنىڭ ەسەبىنەن قالپىنا كەلسە, 1 286 باس مالدىڭ ورنىن دەمەۋشىلەر تولتىردى. 9 994 وتباسى 100 ايلىق ەسەپ كورسەتكىش مولشەرىندە بىرجولعى الەۋمەتتىك كومەكتى الدى. بۇعان 3,7 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. تاسقىن كەزىندە ب ۇلىنگەن ماتەريالدىق م ۇلىكتى وتەۋ بويىنشا بۇگىنگە دەيىن 10 222 وتباسىنىڭ وتىنىشىنە وڭ شەشىم شىعارىلىپ, 3,7 ملرد تەڭگە قارجى تولەندى.
سۋ تاسقىنىنان كەيىن ارنايى كوميسسيا زارداپ شەككەن 1 383 ءۇيدى «قايتا جوندەۋگە جارامدى» دەگەن قورىتىندى شىعاردى. سونىڭ ىشىندە 1 209 ءۇيدىڭ جوندەۋ قارجىسى تولەندى. تابيعات اپاتى كەزىندە قاراتوبە اۋدانىندا – 116, سىرىم اۋدانىندا – 243, بورلىدە – 218, تەرەكتى اۋدانىندا – 649, بايتەرەكتە – 62, تاسقالادا – 6, ورال قالاسىندا 17 ۇيگە سۋ كىرگەن ەكەن.
وسىنىڭ ىشىندە سۋ تاسقىنى سالدارىنان تولىق ب ۇلىنگەن قورجىن اۋىلىنا (قاراتوبە اۋدانى) قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى ولجاس بەكتەنوۆ شىلدەنىڭ 23-ءى كۇنى ارنايى بارعان ەدى. مۇندا قيراعان ۇيلەردىڭ ورنىنا ءبىر پاتەرلى 90 ءۇي سالىنىپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە 34 ءۇيدىڭ قابىرعاسى تۇرعىزىلىپ, 56 ءۇيدىڭ توبەسى جابىلىپ جاتىر. نىسانداردىڭ جالپى دايىندىعى 50%-عا جەتەدى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, ۋچاسكەدە جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ سانى 30%-عا ارتتى. قازىر مۇندا 288 ادام جۇمىس ىستەيدى. جۇمىس كەستەگە سايكەس ءجۇرىپ جاتىر.
بۇعان قوسا تەرەكتى اۋدانى پودستەپنوە اۋىلىندا 3 بولمەلى 106 تۇرعىن ءۇي سالىنىپ جاتىر. 43 ءۇيدىڭ قابىرعاسى كوتەرىلىپ, 62 ءۇيدىڭ شاتىرى جابىلعان. بۇل نىساندار تامىز ايىنىڭ ورتاسىندا پايدالانۋعا بەرىلۋگە ءتيىس. ورال قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى دەركول كەنتىندە 103 تۇرعىن ءۇي جاڭا ورىندا سالىنىپ جاتىر. ۇيلەردىڭ ىرگەتاسى تولىق دايىن, 24 نىساندا ىشكى ارلەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. جۇمىس قىركۇيەك ايىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. ورال قالاسىنىڭ «جۇلدىز» شاعىن اۋدانىندا 191 ءۇي قۇرىلىسى باستالدى. 17 مەردىگەر مەكەمە بارلىق ءۇيدىڭ ىرگەتاسىن قۇيىپ, قازىر 178 ءۇيدىڭ قابىرعاسىن قالاۋعا كىرىسكەن. 49 نىساننىڭ شاتىرى جابىلىپ جاتىر. جالپى العاندا, باتىس قازاقستان وبلىسىندا قازىر 775 تۇرعىن ءۇي جاڭادان سالىنادى. وبلىس اكىمى ناريمان تورەعاليەۆ بۇل ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى قىركۇيەك ايىنا دەيىن اياقتالىپ, يەلەرىنە بەرىلەتىنىن ايتتى.
سونىمەن قاتار سۋ تاسقىنىنان باسپاناسى جارامسىز بولعان وتباسىلارعا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ جۇمىسى دا ءجۇرىپ جاتىر. جوسپار بويىنشا 2 248 ءۇي ساتىپ الۋ كەرەك. ماسەلەن, قازىرگە دەيىن ءبورلى اۋدانىندا – 66 ءۇي, تەرەكتى اۋدانىندا – 5 ءۇي, بايتەرەك اۋدانىندا 2 ءۇي ساتىپ الىندى. ورال قالاسىندا جالعىز باسپاناسى اپاتتى دەپ تانىلعان ساياجاي تۇرعىندارىنا جاڭا ءۇي ساتىپ الۋ جانە سالۋ بويىنشا جۇمىس قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. قازىردىڭ وزىندە ورالدىق ساياجاي تۇرعىندارى ءۇشىن دەمەۋشىلەر قارجىسىنان 864 تۇرعىنعا ءۇي ساتىپ الۋ جونىندە شەشىم شىقتى. بۇگىندە ولار جاڭا پاتەرىنە كىرىپ, قونىس تويىن تويلاپ جاتىر. بۇل ۇيلەر جاڭا نارىقتان دا, ەكىنشى نارىقتان الىنىپ جاتىر. وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى وڭىردە سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەر ءۇشىن 938 ءۇيدى ساتىپ الۋعا كەلىسىمشارت جاسالعانىن حابارلادى.
باتىس قازاقستان وبلىسى