ءساۋىردىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاۋ العان اينالانى اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ, كورىكتەندىرۋ جۇمىستارى ۇلىتاۋ وبلىسىندا ودان ءارى جالعاسىپ جاتىر. مۇندا وبلىستىڭ ەلدى مەكەندەرىندە اتقارىلۋعا ءتيىس ءىس-شارالار ناقتىلانىپ, بەكىتىلگەن. اۋقىمدى شارۋانى اتقارىپ شىعۋ ايتار اۋىزعا عانا وڭاي. ايتپەسە, قىرۋار ءىستىڭ قيسىنىن تابۋ, ورايىن كەلتىرۋ ءبىراز كۇش-جىگەردى تالاپ ەتەدى.
ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ تازالىقتى ساقتاۋ, تابيعاتتى ايالاۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا كوپشىلىك اراسىنداعى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنا باسا ءمان بەرىلدى. مەنشىك تۇرىنە قاراماستان بارلىق كاسىپورىن مەن مەكەمە, قوعامدىق ۇيىمدى قاتىستىرا وتىرىپ, سانيتارلىق ءتارتىپ ورناتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار بويىنشا اپتا سايىن سەنبىلىكتەر ۇيىمداستىرۋ قولعا الىندى.
– تورتايلىق باستالعالى تىنىم تاپپادىق دەسەك تە بولادى. ءار اپتا سايىن ناقتى مىندەتتەر قويىلىپ, ورىندالۋى قاتاڭ قاداعالانادى. سونىڭ ناتيجەسىندە وبلىستاعى اۋدان, قالالاردىڭ, ەلدى مەكەندەردىڭ تازالىققا دەگەن كوزقاراسى وزگەرە باستاعانى بايقالادى. اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا وبلىس بويىنشا 1 360 مەكەمە, كاسىپورىن اتسالىستى. العاشقى كەزدە بۇلاردىڭ كەيبىرى اباتتاندىرۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىزگە جاتپايدى دەپ ورتاق ىستەن ىرگەسىن اۋلاق سالعىسى كەلدى. ارينە, ولاردى تارتىپكە شاقىرۋعا ءماجبۇر بولدىق. رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ۇيىندىلەرى ناعىز «جانى اشىماستىڭ قاسىندا باسى اۋىرماستىڭ» كورىنىسىنە اينالىپ تۇر. قوراسىنان شىققان قوقىستى قالانىڭ, اۋىلدىڭ ىرگەسىندەگى كەز كەلگەن جەرگە توگە سالۋدى ۇيرەنشىكتى ادەتىنە اينالدىرىپ العان ادامدارعا نە داۋا؟ وزدەرى تۇراتىن ءوڭىردىڭ تازالىعىن وزدەرى ءبۇلدىرىپ جاتقانىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن ارنايى وقۋ قاجەت پە؟ – دەيدى ۇلىتاۋ وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى داستان تىلەۋبەكوۆ.
دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ بۇل ءسوزدى اشىنعاننان ايتىپ وتىرعانى تۇسىنىكتى. اشىنباي قايتسىن, تەك بيىلعى كوكتەمنەن بەرى عانا وبلىس بويىنشا رۇقسات ەتىلمەگەن 76 قوقىس ءۇيىندىسى جويىلىپتى.
كۇن جىلىنا سالىسىمەن قۇرىلىستىڭ قارقىن الاتىنى بەلگىلى. بۇعان ءاربىر پاتەردە, نىساندا, عيماراتتا جۇرگىزىلەتىن جوندەۋ جۇمىستارىن قوسىڭىز. دۇرىس-اق. بىراق قۇرىلىس قالدىقتارىن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن سىرتقا شىعارىپ تاستايتىندار سيرەك. كەرىسىنشە, كۇندەلىكتى قوقىس تاستاۋعا اينالعان كونتەينەرلەردىڭ ماڭى قۇرىلىس نەمەسە تۇرمىستىق قاتتى قوقىستارعا تولىپ جاتادى. الگىندەي رۇقسات ەتىلمەگەن ۇيىندىلەردىڭ دەنى دە وسىنداي قالدىقتاردان قۇرالادى. وبلىس بويىنشا, «تازا قازاقستان» اكتسياسى باستالعالى بەرى 10 مىڭ توننا قۇرىلىس, 25 مىڭ توننا تۇرمىستىق قاتتى قالدىق سىرتقا شىعارىلىپتى. بۇل, ءسوز جوق, ءبىزدىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىمىزدىڭ دەڭگەيىن كورسەتەدى.
كولەڭكەسى ىستىقتا جانىڭا سايا بولاتىن, ءوزى وسكەن جەرىنىڭ ءسانىن كەلتىرىپ تۇراتىن اعاشتىڭ كوپ بولعانىنا نە جەتسىن؟! جىل سايىن كوكتەم مەزگىلىندە جاڭادان كوشەت ەگۋ – بۇلجىماس ءداستۇر. ۇلىتاۋ وبلىسى بويىنشا بيىل مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردىڭ اۋماعىنا – 1 475, ساياباقتار مەن الاڭدارعا – 1 150, قالا كوشەلەرى مەن تۇرعىن ۇيلەردىڭ اۋلاسىنا 725 كوشەت ەگىلدى. وبلىستا بۇرىن قولعا الىنا قويماعان شىرشا, تەرەك, شيە اعاشتارىن وتىرعىزۋعا بيىل بارىنشا باسىمدىق بەرىلدى. جالپى, وبلىس اۋماعىندا 3,5 مىڭ كوشەت وتىرعىزىلىپ, قازىر ولاردىڭ تامىرلانىپ, بوي الىپ كەتۋى ءجىتى قاداعالانىپ وتىر.
«تازا جاعالاۋ» ايدارىمەن وتكەن اپتادا كەڭگىر سۋ قويماسىنىڭ جاعالاۋىندا وتكىزىلگەن سەنبىلىككە جەزقازعان قالاسىنىڭ 50-دەن اسا مەكەمە, كاسىپورنى قاتىستى. اسىرەسە ۆولونتەرلەردىڭ بەلسەندىلىگىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون. ەرتە كوكتەمنەن باستالعان اپتا سايىنعى سەنبىلىكتەر تازالىق ساقتاۋ, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدا سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى.
ۇلىتاۋ وبلىسى