ەلدەگى ەسەنباي اعاي قۇرمالدىق بەرمەك. قىرىق جىلدان استام ۋاقىت بويى اۋىلدىڭ شاڭ-توزاڭىن جۇتىپ, ەڭبەك ەتتى. ەندى, مىنە, زەينەت دەمالىسىنا شىقپاق. ءبىر كۇن ەرتە باردىق. قۇرمالدىقتىڭ دامىمەن بىرگە, ەلگە دەگەن ساعىنىش تاعات تاپتىرماعان. اعاي دايىندىق قامىندا ەكەن. الىس-جاقىنداعى تىلەكتەس, نيەتتەس قاۋىمنىڭ باسىن قوسپاق. قىس بويى جەمدەۋلى تۇرعان مالىن سويعالى جاتىر. جارتى ەتىن قالادان كەلگەن الۋشىعا ساتپاق. ءوز ايتۋىنا قاراعاندا, قۇرمالدىققا جارتىسى دا ەركىن جەتپەك. قاساپشى تەرىسىن سىپىرۋعا دايىندالعاندا, قالادان كەلگەن الارمان «جىعىلعان جاعى مەنىكى» دەپ قولقالادى. بالا كەزىمىزدە تالاي كورگەن سۋرەت. كوپتى كورگەن اقساقالدار سوعىمنىڭ جىعىلعان جاعىنا ۇمتىلاتىن. ءبىز ءمان بەرمەۋشى ەدىك. ءتىرى مالدىڭ ەتى اۋىپ كەتە قويماس دەپ ويلايتىنبىز. سويتسەك, شىنىمەن, جىعىلعان جاقتىڭ ەتى, قازىسى تىعىز بولادى ەكەن.
اۋەلى قىزىل قۋىرداققا باس قويدىق. سودان سوڭ ارنايى سىباعا. بوتەن ەشكىم جوق, وزىمىزگە قاراعان اعايىن. داريعا جەڭگەم ەتتى مۇشەلەپ جاتىر. قولى قولىنا جۇقپايدى. اۋزى دا. كەلىنگە كەڭەستى كەستەلەدى-اي كەلىپ.
– مىناۋ ءتوس قازى, – دەپ قولىنا ۇستاپ تۇر, – ارىق مالدا ەتەگى بولمايدى. ءار ەلدىڭ سالتى باسقا دەگەندەي, ءتوس قازىنى كەيدە قارا قابىرعا دەپ تە ايتا بەرەدى. سىيلى قوناققا تارتۋعا جارامايدى. ەڭ قادىرلىسى, قازى-قارتا, جال-جايا. ەرتەرەكتە ون ەكى قازىنى ىشەككە اينالدىراتىن. سوندا التى قوس قازى بولادى. مىناۋ – بەلدەمە مەن ومىرتقا, جايانىڭ اراسى. بۇل التىعا بولىنەدى. ەكى تالدان ءتورت كىشى قابىرعا تاستى دەپ اتالادى. قوناق كوپ بولسا, قازىنىڭ ورنىنا دا جۇرە بەرەدى. تومەنگى تاباقتارعا تارتۋعا ابدەن جاراپ جاتىر. مىنا مۇشەنى كورىپ ال, بۇل – بۇعانا. ەتى ءسال قاتتىلاۋ بولعانىمەن, سىيلى مۇشەنىڭ ساناتىندا. قۇداعا سالادى. ون ەكى ومىرتقا بولادى. بۇرىنعى ىجداعاتتى اجەلەرىمىز ومىرتقانى ۇننىڭ اراسىنا سالىپ ساقتايتىن. قازاقتىڭ ءبىر-بىرىنە وكپەلەگەندە «ۇيىڭنەن ءبىر ومىرتقا مۇجىگەن جوقپىن» دەيتىنى سودان قالعان.
ىلكىدەن ۇزىلمەي كەلە جاتقان ادەمى ءداستۇردى زەيىن قويىپ تىڭداپ وتىردىق. جەڭگەمىزدىڭ جاياۋ جينالىستا ايتقان كەلىنگە كەڭەسى ۇزاپ بارادى. ساننىڭ ءۇش جىلىگى مەن قولدىڭ ءۇش جىلىگىن دە كورسەتتى. سانداعى جىلىكتەردىڭ ورتان جىلىك, اسىقتى جىلىك, جامباس بولىپ بولىنەتىنىن كورسەتىپ بەردى. ال قولداعى توقباس, كارى جىلىك, جاۋىرىن تۋرالى دا تاپتىشتەپ ءتۇسىندىردى. جاۋىرىننىڭ جىلىك ساناتىنا كىرەتىنىن دە ەجىكتەدى.
– جاۋىرىندى ەتتى كوبەيتۋ ءۇشىن سالاتىن جاناما مۇشە دەۋشى ەدى عوي, – دەدىك ءبىز.
– ءيا,سولاي, – دەدى جەڭگەي ءبىز جاققا مويىن بۇرماستان. بار ىقىلاسى كەلىنگە اۋعان, – قازىنىڭ شەتىن تەلشىك دەپ اتايدى. تەلشىكتى ۇشى مىقىن. قارىنداردىڭ بۇلدىرماقسىز, ءتاتتىسىن قارا قارىن, بۇلدىرماعى بارىن جاي قارىن دەيدى. مىناۋ بىرەۋى قولقا, قۇدانىڭ سىباعاسى. ساباعى جوق جۇرەك قولقاسى – بالالاردىڭ نەسىبەسى.ەرتەڭ قۇرمالدىق بەرمەك بولىپ كۇپىنىپ وتىرعان اعاي جارىنىڭ جارتى ساعاتقا سوزىلعان ادىستەمەسىنە ريزا پەيىلدە:
– وسىنى قاعازىڭا ءتۇسىرىپ الىپ, گازەتىڭە جازساڭشى, – دەيدى. – وزگە كەلىندەر قيىپ الىپ, اس ۇيگە ءىلىپ قويسا, ۇيرەنگەندەرىنە جاقسى عوي.
– جازايىق, – دەدىك ءبىز, – كادەلى كەڭەستى قاپەرىنە ىلەتىن كەلىن بولسا.
كوكشەتاۋ