ەلىمىزدە بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر سانى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. جارناماسىن جارقىراتىپ بەرىپ, مەنمۇندالاپ تۇراتىن بۋكمەكەرلىك, كومپيۋتەرلىك كلۋبتاردىڭ دا قاراسى ازايار ەمەس. سالدارىنان وڭاي جولمەن اقشا تابامىن دەپ, قۇمارويىنعا قۇنىققان, ءباس تىگىپ, تۇنىمەن بۋكمەكەرلىك كەڭسەنى تورۋىلداپ, ۋاقىتىن تەككە وتكىزىپ جۇرگەن جاستار كوبەيدى.
جارناماسى جەر جارىپ, زاڭدىق تۇرعىدا ەشقانداي توسقاۋىل بولماعان سوڭ ەلدەگى ەرەسەكتەر عانا ەمەس, بالالار دا قۇمارويىنعا تاۋەلدىلەردىڭ قاتارىن كوبەيتىپ كەلەدى. ەلىمىزدە قازىر 700 مىڭنان اسا وقۋشى قۇمارويىنعا تاۋەلدى رەتىندە تىركەلگەن. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, كومپيۋتەرلىك جانە بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ جىلدىق قارجىلىق اينالىمى وتكەن جىلى 500 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەن. ەلدەگى بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر, كومپيۋتەرلىك كلۋبتار مەن كازينولاردىڭ بىركۇندىك قارجىلىق اينالىمى 3,5 ميلليارد تەڭگە بولسا, جىلدىق قارجىلىق اينالىمى 1 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى. ونلاين قۇمار ويىندى جارنامالاعان ەكى مىڭعا جۋىق ينتەرنەت رەسۋرس بۇعاتتالعان. قۇمارويىنعا قۇنىققان ءبىر ادامدى ەمدەۋگە كەمىندە 5 اي ۋاقىت كەتەدى ەكەن. ەمىنە ايىنا 600 مىڭ تەڭگە جۇمسالاتىن كورىنەدى. قاراپ وتىرساڭىز, قۇمارويىنداردىڭ كورىگىن قىزدىرىپ وتىرعاندار قانشاما ادامنىڭ تاعدىرىنا بالتا شاۋىپ, ومىرمەن قوش ايتىسۋىنا سەبەپ بولىپ جاتىر.
ويىننىڭ جەتەگىندە كەتىپ, قارىزدان كوز اشپايتىن ادام كەز كەلگەن ۋاقىتتا قىلمىسقا بارادى نەمەسە ونىڭ ءوز-وزىنە قول سالماۋىنا كەپىلدىك جوق. سەبەبى ويىنقۇمارلىق – پسيحولوگيالىق اۋرۋ. تاۋەلدىلىككە ۇشىراعان ادامدار كوپ جاعدايدا ءوز ارەكەتىنە ەسەپ بەرە المايدى. مۇنداي ادامدار قوعامعا قاۋىپتى.
تۇركىستان قالالىق ەمحاناسىنىڭ پسيحولوگى باعيلا بيمەنديەۆا ويىنقۇمارلىق تا ناشاقورلىق پەن ىشىمدىككە قۇمارلىق سەكىلدى تاۋەلدىلىكتىڭ ءبىر ءتۇرى ەكەنىن ايتادى. پسيحولوگتىڭ سوزىنە قاراعاندا, لۋدومانيادان ەمدەلگەن ادامنىڭ تولىقتاي ساۋىققانىنا 100 پايىز كەپىلدىك بەرىلمەيدى. ويتكەنى قۇمارويىنعا قۇمارلىق – داۋاسى جوق دەرت. ماماننىڭ سوزىنە سەنسەك, ەمدەلۋشىلەردىڭ كوبى ءبىر رەت ويناپ كورگەن سوڭ ءارى قاراي ويىندى توقتاتا الاتىنىنا ءوز-وزىنە سەنىمدى بولعاندار. الايدا العاشقى ءباس تىگۋدەن كەيىن ءوز ارەكەتىنە ەسەپ بەرە الماي, سوڭىندا نەسيە الىپ, قارىزعا باتىپ, باستارىن جوعالتىپ الادى ەكەن. پسيحولوگتىڭ كومەگىنە جۇگىنەتىندەردىڭ باسىم بولىگى 25-35 جاس ارالىعىنداعى ناۋقاستار بولسا, ونىڭ ىشىندە 15-18 جاستان باستاپ قۇمارويىنعا قۇمارتقاندار دا ءجيى كەزدەسەدى. سەبەبى ەلىمىزدە قۇمار ويىنداردىڭ نارىعىنا باقىلاۋ جوقتىڭ قاسى.
– ەلىمىزدە 21 جاستان باستاپ زاڭدى تۇردە ءباس تىگىپ, ويناۋعا شەكتەۋ قويىلماعان. ال الەمدىك تاجىريبەدە ءباس تىگۋگە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە شەكتەۋ قوياتىن ەلدەر بار. ماسەلەن, ەكونوميكاسى كوش ىلگەرى كەتكەن ۇلىبريتانيانىڭ وزىندە 25 جاستان باستاپ قانا ءباس تىگۋگە رۇقسات بەرەدى. بۇل جاستا ادامنىڭ فيزيولوگيالىق جانە پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دامۋى تولىق جەتىلگەن بولىپ ەسەپتەلەدى. جيىرما بەس جاسقا دەيىنگى جاستارعا كەز كەلگەن نارسە قىزىق. ولار ءومىردىڭ وڭ-تەرىسىن تولىق باعامداپ ۇلگەرمەگەن جاستا بولعاندىقتان, جاستىقتىڭ بۋىمەن شالىس باسۋعا بەيىم تۇرادى. ياعني ءوز ارەكەتىن تولىق تەجەي المايدى. جالپى, كەز كەلگەن جاستاعى ويىنقۇمارلارمەن جۇمىس ىستەۋ – وتە قيىن جانە وتە ۇزاق ۇدەرىس. ولارمەن تەرەڭ ءارى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋ كەرەك. قاۋىپتىڭ بەتىن قايتارعانىمىزبەن, ەمدەلۋشى كەز كەلگەن ۋاقىتتا سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن قايتادان ويىنعا سالىنىپ كەتۋى مۇمكىن, – دەيدى باعيلا راحمانبەردىقىزى.
ياعني جارناماسى جارقىراپ تۇرعان ويىندى تاعى ءبىر ويناپ كورەيىن دەپ, بۇرىنعى ادەتىنە قايتا باسادى. ويتكەنى الگىندە ايتقانداي, ەلىمىزدە قۇمارويىندارعا قارسى كۇرەس پارمەندى ەمەس. جارناما جاساۋعا كەدەرگى جوق, كەز كەلگەن سپورتتىق ويىنداردا بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ وكىلدەرى كەلۋشىلەردى قۇرىعىنا ءىلىندىرىپ, ارباپ الادى. بۇل ناۋقاستاردىڭ ويىنقۇمارلىقتان ارىلۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيدى. كەرەك دەسەڭىز, الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى رۋلەتكا ويىنىن ويناتقىزىپ, اقشا تاۋىپ جۇرگەن پىسىقايلار دا بار. ينتەرنەت ارقىلى اقىلى ويىن ويناپ, اتا-اناسىنىڭ كارتاسىنداعى اقشاسىن ۇتىسقا سالىپ جىبەرگەن بالالار دا كەزدەسەدى. اقىلى ويىنعا قۇمارتاتىن 10-15 جاس ارالىعىنداعى بالالار. ال تۇركىستان وبلىسىندا لۋدومانداردى ەمدەيتىن ورتالىق تا جوق.
ەگەر لۋدومان ۇلكەن سوماعا ۇتىلىپ قالسا, ول توقتامايدى, كەرىسىنشە, قايتارىپ الامىن دەپ, قوسىمشا اقشا ىزدەي باستايدى. جالپى, لۋدومانيانىڭ قوعامعا توندىرەتىن قاۋپى وراسان زور. سوندىقتان جاس ۇرپاقتى قۇمارويىننىڭ زياندى ىقپالىنان قالاي دا قورعاۋ كەرەك. قازاق جاستارىنىڭ قۇمارويىنداردى ەمەس, سپورتتى سەرىك ەتەتىن جىگەرلى, جالىندى ازامات بولۋىنا قايتكەندە ىقپال ەتۋىمىز قاجەت.
راۋشان ناربەك, جۋرناليست