ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ بويىنشا 45 جوبانى پىسىقتادى, ونىڭ ىشىندە اقمولا وبلىسىندا قوقىستى سۇرىپتاپ, قايتا وڭدەيتىن ءۇش كەشەن سالۋ جوسپارلانعان. جوبا شامامەن 7 ميلليارد تەڭگەگە باعالانىپ وتىر.
مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەنىندەي «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى جالپى جۇرتشىلىق تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, كەڭىنەن قانات جايىپ جاتىر. ىلكىمدى ىسكە وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى دا بىلەك سىبانا ارالاسىپ, ەكوجۇيەنى ساقتاۋعا جانە جاقسارتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوساتىن كاسىپورىنداردى دەمەپ, مەرەيلى ماقساتتى كوزدەيدى. بىردەن ايتا كەتەيىك, پالاتا الاڭىندا ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەلەرى, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى ساقتاۋ مەن وڭدەۋ جايى الدەنەشە رەت تالقىلاندى. ساراپتاپ قاراساڭىز, نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ وزەكتىسى ءالسىز ينفراقۇرىلىم, قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار پوليگونىنىڭ تالاپقا ساي بولماۋى, ونىڭ ىشىندە زاڭسىز جۇمىس ىستەۋى ءتارىزدى كوپتەن قوردالانىپ قالعان جايلار بار. كەيىنگى جىلدارى رۇقسات بەرىلمەگەن پوليگونداردىڭ قاتارى تىم كوبەيىپ كەتتى. وبلىس ورتالىعىندا جانە ءوڭىردىڭ بىرنەشە قالالارىندا كارىز تازارتۋ ستانسالارىنىڭ توزىعى جەتكەن. مىنە, وسىنداي بىرقاتار ماسەلەنى وڭىنان شەشۋ ءۇشىن قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى تەرەڭ وڭدەيتىن كاسىپورىنداردىڭ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. جوعارىدا 45 جوبانىڭ پىسىقتالعاندىعى تۋرالى ايتتىق. وڭىردە قوقىستى سۇرىپتاپ وڭدەيتىن ءۇش كەشەن سالىنباق. جوباعا «ەكو-DUMP» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ءماريام ابىشەۆا باستاماشى بولدى. الداعى ۋاقىتتا قوقىستى سۇرىپتاۋ-وڭدەۋ كەشەندەرىن وبلىس ورتالىعىندا, بۋراباي جانە زەرەندى اۋداندارىندا سالۋ جوسپارلانعان. ۇزاق جىل تۇبەگەيلى اينالىسىپ كەلە جاتقاندىقتان ءماريام ابىشەۆا وسى سالاداعى ماسەلەلەردى تەرەڭ بىلەدى. تابيعات جاناشىرى قانشاما جىلدان بەرى كورىكتى كوكشە وڭىرىندە زاڭسىز قوقىس ورىندارىنىڭ كوبەيىپ كەتكەندىگى جايىندا ايتىپ, ماسەلە كوتەرۋمەن كەلەدى. ەندى مىنە, كۇردەلى ماسەلەنىڭ كۇرمەۋى شەشىلەتىن سىڭايلى. كراسنويار اۋىلىندا ورنالاسقان پوليگوننىڭ ءتيىستى قۇجاتتارى بولماۋىنا بايلانىستى بىرنەشە جىل بويى جۇمىس ىستەمەي تۇردى. ەندى نىسان جۇمىسىن زاڭداستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانىپ وتىر. وسى ارادا زاڭداستىرۋ مەن سايكەستەندىرۋگە كوپ ۋاقىت پەن كۇش-جىگەر جۇمسالعاندىعىن ايتا كەتۋگە بولادى. رۇقسات قۇجاتتارىن دايىنداۋ ءۇشىن تۇپ-تۋرا سەگىز اي ۋاقىت جۇمسالعان. قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ جالپى كولەمىندە قايتا وڭدەۋگە جاتاتىن شيكىزات شامامەن 24 پايىزدى قۇرايدى ەكەن. ال قالعاندارىنىڭ بارلىعى كادەگە اسپايتىن قالدىقتار. وتكەن جىلى كراسنويار اۋىلىنىڭ پوليگونىنان ءورت شىعىپ, وبلىس ورتالىعىن قارا ءتۇتىن باسىپ قالدى. مۇنداي وقىس وقيعا بىرنەشە مارتە قايتالاندى.
پوليگونعا تاۋلىگىنە 150 تونناعا جۋىق قوقىس اكەلىنەدى ەكەن. الدەنەشە جىل بويى تاۋ-تەڭىز بولىپ جينالعان قوقىس قارا قارعانىڭ ميى قاينايتىن ىستىقتا ءشىرىپ جاتادى. «تازا قازاقستان» اكتسياسى باستالعاننان بەرى كاسىپورىن ءتورت مىڭ توننادان استام قوقىس قابىلداپتى. جۇمىس تاۋلىك بويى جۇرگىزىلەدى.
– پوليگونداردى قولداۋ مۇقيات جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. بۇل باعىتتا زاماناۋي جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ, قايتا وڭدەۋ ىسىمەن اينالىسۋ تابيعي رەسۋرستاردى ساقتاۋعا سەپتىگىن تيگىزەر ەدى, – دەيدى ءماريام ابىشەۆا. – ءبىزدىڭ جوبا اياسىندا كوكشەتاۋ قالاسىندا, زەرەندى جانە بۋراباي اۋداندارىندا قۋاتتىلىعى جىلىنا 70 مىڭ توننا بولاتىن سۇرىپتاۋ جەلىلەرىن سالۋ كوزدەلگەن. بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرعان كەزدە قازىرگى قولدانىستاعى قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى تولىق وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سول ارقىلى ەكولوگيالىق جانە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق ماسەلە شەشىلمەك.
وڭىرلىك پالاتا ديرەكتورى ەرقانات مۇسىلمانبەكتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىڭ كاسىپورىندارى مەن ۇيىمدارى «تازا قازاقستان» اكتسياسىنا بەلسەندى قاتىسسا, ەلدى مەكەندەردىڭ ىشكى, سىرتقى كەلبەتى جاقسارا تۇسپەك. تازالىق پەن ءتارتىپتى ساقتاي وتىرىپ, ايماقتا اباتتاندىرۋعا ۇلەس قوسۋ – ازاماتتىق پارىز.
اقمولا وبلىسى