وبلىس ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ باعىتىندا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ بەس بەلەسىن ەلەۋلى جەتىستىكپەن ەڭسەرگەن ءوندىرىستى ءوڭىردىڭ كەزەكتى بيىك اسۋدى الۋعا قۇلشىنىسى زور بولىپ وتىر. اتالعان شارا ارقىلى ءبىرىنشى بەسجىلدىقتا 85 جوبا ىسكە اسىرىلىپ, 12 مىڭ جۇمىس ورنى قامتاماسىز ەتىلىپ, سونىڭ ىشىندە وتكەن جىلقى جىلىندا 8 جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, 1 مىڭعا تارتا ادام ەڭبەككە تارتىلىپ, ۇلكەن دەڭگەيدەگى مىندەتتەردى ورىنداۋدان كوتەرىلگەن ماقسات ودان سايىن كەڭەيدى. بۇل رەتتە وركەندەۋ ورىسىنە باستاۋشى, دامۋ ۇدەرىسىن جاڭعىرتۋشى ەڭبەك ورتالارىنىڭ ۇلگىسى اتاۋعا تۇرارلىقتاي اڭگىمە. بىلاي الىپ قاراعاندا ولكەلىك يندۋستريا تىرەگى مەن وزەگى سانالاتىن «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ», «قازاقمىس» كومپانيالارىنداي الىپتار بولماعانمەن وزىندىك كۇش-قۋاتىنا لايىق, قاۋقارىنا ساي جۇمىستى جاراستىرىپ, قاجەتتى ونىمدەردى ءوربىتىپ, ءوزگەرىستەر مەن جاڭارۋلاردان ورتا بۋىننىڭ دا قالىس قالماۋىن كورسەتۋشى كاسىپورىنداردىڭ ۇلعايۋى بۇگىنگى ۋاقىت ەرەكشەلىگى دەۋگە بولادى. ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ يندۋستريالاندىرۋ كۇنى اياسىندا وتكەن جالپىۇلتتىق تەلەكوپىردە «جاڭا, ءونىمدى جۇمىس ورىندارىن كوبىرەك اشا العان مەملەكەت قانا جەڭىسكە جەتەدى» دەپ ايتقانداي, سونداي وندىرىستەر ۇلەسى وسە ءتۇسۋى ءومىر بەينەسىنە اينالىپ كەلە جاتقان قۇبىلىس.
وسىندايلار قاتارىندا قاراعاندىداعى پارحومەنكو اتىنداعى جانە سارانداعى تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ەلەكتر ونىمدەرىن جاسايتىن زاۋىتتاردىڭ وزىقتىعى كۇننەن-كۇنگە تانىلىپ كەلەدى. ءبىرىنشىسى, وتپەلى كەزەڭنىڭ كەدەرگىلەرى مەن قيىندىعىن جەڭە ءبىلىپ, داعدارىستان شىعۋعا جول تاۋىپ, دامۋعا بەرىك نەگىز قالاۋىمەن ەلەنسە, ەكىنشىسى, تىڭنان جول سالىپ, ەكونوميكانىڭ جاڭا سالاسىن يگەرىپ, ەنگىزۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. سوناۋ سوعىس جىلدارىندا ىرگە كوتەرگەن العاشقىسىنا نارىق سۇرانىسىنا بايلانىستى «ونەركاسىپ سالالارى ءۇشىن قۇيمالار ءوندىرۋ ءىسى» جوباسىن قولعا الۋ جاعدايىن تۇزەۋگە سەرپىن بەردى. وتە جوعارى دالدىككە نەگىزدەلگەن بولات جانە شويىن قۇيمالارى قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلار تىلەۋىنە ءدوپ كەلىپ, ءوتىمدى بولا تۇسۋدە. قۇيۋ ادىسىندە شەتەلدىك تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ماتەريالدىق شىعىندى 5 ەسەگە دەيىن كەمىتىپ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2 ەسەگە ارتتىرۋعا سەپتىك ەتىپ, جىلىنا 3 مىڭ توننا قۇيما بۇيىمىن وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرگەن. اتقارۋشى ديرەكتور يۋري بۋلگاكوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاۋ-كەن جانە بايىتۋ ونەركاسىبى ءۇشىن قۇرال-جابدىقتار شىعارۋ كولەمىنىڭ ءوسۋى دە ءبىر جاعىنان تابىستى ەسەلەتىپ وتىرعان كورىنەدى. «قادام بەكىدى, سوعان وراي تالپىنىس تاۋداي. ەندى جۇك ۆاگوندارىنا ارنالعان رەلستەر شىعارۋ كوزدەلۋدە», دەگەن ول جۇمىسشى كادرلار تاپشىلىعى ءماسەلەسى قينايتىنىن جاسىرماي قالمادى. توكار, بالقىتۋشى, فرەزەرشى, دانەكەرلەۋشى سياقتى ماماندىق يەلەرىنىڭ جەتىسپەۋى كاسىپتىك-تەحنيكالىق ۋچيليششەلەر جەتكىلىكتى قالادا تاڭعالارلىقتاي كورىنگەنمەن امال نە, سولاي ەكەن. سوندىقتان وسىنداي ىستەرگە يكەمى بار, يگەرۋگە بەيىمدى جاستارعا قۇشاق اشىق دەلىندى. ولاردىڭ قۇلاقتارىنا التىن سىرعا رەتىندە زاۋىت الاڭسىز ەڭبەك ەتۋگە دە, تۇرمىستىق جاعدايدى تۇزەۋگە دە بارىنشا كومەك پەن قولداۋ جاساۋعا دايىن ەكەنىن ايتا كەتەر ەدىك.
ال شاعىن ساران قالاسىندا ىرگە تەپكەن «قازورتالىقەلەكترسىم» جشس جۇمىسىنىڭ دا ءبىر وزگەشەلىگى, وتە ءوتىمدى سۇرانىسقا يە, الىس-جاقىننان تاپتىرا بەرمەس, وندىرىستىك مۇقتاجدىققا اسا قات ونىمدەردى ءوندىرەتىندىگىنە توقتالىپ وتپەسكە بولمايدى. بۇلار نە دەسەڭىز, تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جانە ەلەكترتەحنيكالىق كابەلدى سىم زاتتارى بولىپ تابىلادى. بايلانىستىڭ بۇگىنگىدەي بارشا ءتۇرى دامىعان زامانىندا ونسىز ەشقانداي ءىس-ارەكەت جوقتىعى ايتپاي-اق بەلگىلى ەمەس پە. كادىمگى تەلەفوننان باستاپ, كۇردەلى قىم-قۋىت ەلەكتروندى جۇيەلەرگە ارنالعان وپتيكالىق-تالشىقتى كابەلدى سىمدارعا دەيىنگى ۇلگىلەرىن شىعارۋدى مەڭگەرۋشى ەلىمىزدەگى ازىرگە جالعىز كاسىپورىن ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەۋى مۇمكىن. جىلىنا ورامى 120 مىڭ شاقىرىمعا تەڭ ەلەكترتەحنيكالىق سىمنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن سىرتقى رىنوكقا دا جونەلتەتىن ول سالا كوشباسى سانالادى. استانادا, الماتىدا, وسكەمەندە, اقتوبەدە 4 بولىمشەسى اشىلىپ, جۇمىس ىستەۋى وسىناۋ ءوندىرىس ومىرشەڭدىگىنەن, ۋاقىت تالابىنان تۋعان زاڭدىلىق دەۋگە تالاس بولماستىعى حاق.
سەرىكتەستىك جەتەكشىسى سەرگەي كيمنىڭ مالىمدەۋىنشە, بايلانىس جەتىلدىرىلگەن سايىن ونىڭ كۇرەتامىرى وتكىزگىش, جالعاستىرعىش سىمدار سانى مەن ساپاسىن ۇلعايتۋ, جاقسارتۋ جاندانىپ كەلەدى. بۇعان قاجەتتى تاجىريبە دە, قۋات-قابىلەت تە, قارجى دا بارشىلىق. بوسا-بولماسىن ينۆەستيتسيا سالۋدان ايانبايدى. وسىنى تىكەلەي ءبىلۋشى, ءبىرازى سوندا ەڭبەك ەتۋشى ساراندىقتاردىڭ اتالعان كاسىپورىن ارقاسىندا قايتا تۇرلەنگەن قالالارى كەلەشەگىنە سەنىمدەرى نىق. «ءوندىرىس – ءومىر وزەگى» دەلىنگەندە, كۇنى كەشەگى قۇلدىراۋدان سىلكىنگەن, جايناپ قۇلپىرعان, جاسارعان ساران كوز الدىڭا كەلەتىندىگىن ايتپاي كەتە المايمىز.
سونىمەن, ءوڭىر وندىرىسىندەگى تەرەڭ وزگەرىستەرگە, يندۋستريالاندىرۋدىڭ جەمىسىنە ايعاق رەتىندە ەكى كاسىپورىندى ءسوز ەتتىك. ەڭ ءتاۋىرى سول, مۇندايلار از ەمەس. وسكەن ءومىردىڭ, ءورىستەگەن دامۋدىڭ بۇگىنگى ءبىر جارقىن مىسالى وسىنداي.
ايقىن نەسىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى.