ەسىرتكى تاراتۋ – اۋىر قىلمىس

جۋىردا پاۆلودار وبلىسىندا پوليتسەيلەر «سينتە­تي­كا­نىڭ» ءىرى پارتياسىن تاسى­مال­داعان كۋرەر­دى ۇستادى. پاۆ­­­­لودار قالا­­سىنىڭ اۋما­عىن­­دا تىيىم سالىن­عان زات­تار­دىڭ­ زاڭسىز تارالۋى تۋرا­لى جە­دەل اقپارات العان ءتار­تىپ ساق­شىلارى جەدەل-ىزدەس­تى­رۋ ءىس-شا­رالار كەشەنىن جۇر­گى­زىپ, نا­تي­­جەسىندە كۇدىك­تىنى انىق­تا­دى. ول 28 جاستاعى جەرگىلىكتى تۇر­­عىن بولىپ شىق­تى. جەدەل ۋا­­كىل­دەر ونى «قاپ­تا­مانى» جا­­­سى­رىپ جاتقان كەزىندە قالا اۋ­­دان­­دارىنىڭ بىرىندە قولعا ءتۇ­سىردى.

ول تانىمال مەسسەند­جەر­دەگى ينتەرنەت-دۇكەننىڭ كۋرەرى ەكەن. كۇدىكتىنى تەكسەرۋ بارىسىن­دا جەدەل ۋاكىلدەر ودان تىيىم­ سالىن­عان زاتتاردىڭ ورنا­لاسقان جەرى تۋرالى اقپا­راتى بار ۇيالى تەلەفوندى تار­كىلەدى. سونى­مەن قاتار پولي­تسەي­­لەر جال­پى سالماعى 1,6 كەلى­­دەن اسا­تىن سينتەتيكالىق پرە­­پارات­تارى بار 18 كونۆوليۋتسيا مەن 4 پلاس­تيكالىق كونتەي­نەر­­دى, قۇرا­مىندا ەسىرتكى بار 189 تاب­لەت­كا­نى تاپتى. قولعا تۇس­كەن ەسىرت­كى 3 400 بىررەتىك دوزانى قۇرايدى.

وسى فاكتى بويىنشا قك-ءنىڭ 297-بابى (ەسىرتكى, پسي­حو­تروپتىق زاتتاردى, سول تەك­تەس­تەردى وتكىزۋ ماقساتىندا زاڭ­سىز دايىنداۋ, قايتا وڭدەۋ, يەمدەنۋ, ساقتاۋ, تاسىمالداۋ, جونەلتۋ نە وتكىزۋ), 3-بولىگى بو­­يىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. كۇ­دىكتى پاۆلودار قالاسى پب ۋۇي-عا قا­ماۋ­­عا الىندى.

پوليتسەيلەر وبلىس تۇرعىن­دا­­رىنا ەسىرتكى زاتتارىن ساتۋ­مەن اينالىساتىن كۋرەر بو­لىپ جۇمىس ىستەۋ تۋرالى ۇسى­نىستاردان باس تارتۋدى قاتاڭ تۇردە ەسكەرتەدى. ەسىرتكى ساۋداگەرلەرىنىڭ كۋرەرلەرگە ۋادە ەتكەن انونيمدىلىگى مەن جازاسىزدىعى ويدان شى­عارىلعان. پوليتسيا قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ زاڭسىز زاتتارمەن بايلانىسسىز ساۋدانى توقتاتۋعا, وتكىزۋ سحەماسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىسىن انىقتاۋعا جانە ءبارىنىڭ كىناسىن ايعاقتايتىن دالەلدەمەلەردى جيناۋعا جەت­كى­­لىكتى مۇمكىندىكتەرى بار. ەسىرت­كىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا بايلانىستى قىلمىستار ءۇشىن ەڭ جوعارى جازا رەتىندە ءومىر بو­يىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ قاراستىرىلعانىن بۇگىندە كوپ ادام بىلە بەرمەيدى.

وسى سىندى تاعى ءبىر قىل­مىس قوستاناي وبلىسىنىڭ رۋد­نىي قالاسىندا تىركەلدى. پو­لي­تسەيلەر ەسىرتكى جاسىرىپ كەتۋشىنى ۇستاپ, كۇ­دىكتىدەن ­29 گرامنان اسا مەفە­درون تار­كىلەدى. جەدەل-ىزدەس­تىرۋ ءىس-شا­را­لارىن جۇرگىزۋ كە­زىن­دە قولعا تۇ­­س­كەن 39 جاستاعى جەر­گىلىكتى تۇر­عىننان 129 مەفەدرون قاپ­تاماسى تابىلعان.

قوستاناي وبلىسى پد ەسىرت­كى قىلمىسىنا قارسى ءىس-قيمىل باس­قارماسى باستىعىنىڭ مىن­دەتىن اتقارۋشى ايات قارتباەۆ­­­تىڭ اي­تۋىنشا, كۇدىكتى ءار جولى ۇي­دەن ەسىرتكى سالىنعان پاكەت­تەر­دى اۋزىنا سالىپ, الىپ شىق­قان. ءوزىن ەشكىم باقىلاپ تۇرما­عا­نىنا كوز جەتكىزگەننەن كەيىن عانا ءتيىس­تى جەرگە جەتكىزىپ وتىر­­عان. ەندى وعان ەسىرتكىنى اسا ءىرى مول­شەر­دە ساقتاعانى ءۇشىن مۇل­كى تار­كىلەنىپ, ون جىلدان ون بەس جىل­عا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوس­­تان­­دى­عىنان ايىرۋ قاۋپى ءتونىپ تۇر.

ءبىر وكىنىشتىسى, ەسىرتكى زاتتارىن جاسىرىپ كەتۋ قىلمىس­تا­رىنا بالالاردىڭ دا تارتىلۋ جاعدايلارى ورىن الىپ ءجۇر. ماسەلەن, جىل باستالعالى بەرى 19 بالا ەسىرتكى تاراتقانى ءۇشىن ۇستالعان. جاستار ەسىرتكى تارا­تۋ­دىڭ جانە جارنامالاۋدىڭ قۇ­قىق­تىق سالدارى تۋرالى بىلسە دە, ولاردىڭ كەيبىرى ەسىرتكىنىڭ زاڭ­سىز اينالىمىنان باس تارتار ەمەس. ناشاقورلىققا قارسى يم­مۋنيتەت قالىپتاستىرۋدا وتباسى­نىڭ ايرىقشا ءرولىن ەسكەرە وتىرىپ, ءىىم اتا-انا­لار­عا جازعى دەمالىس قارساڭىندا بالا­لار ومى­رىنە بارىنشا كو­ڭىل قويۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى.

ء«وز بالالارىڭىزدىڭ ارا­لا­ساتىن ورتاسىن ءبىلۋ, ولار پاي­دالاناتىن ينتەرنەت-رە­سۋرس­­­تاردى باقىلاۋ اسا ماڭىز­­دى. زاتتارىنىڭ ىشىنەن مەدي­تسي­­نا­لىق پرەپاراتتاردىڭ قو­را­­بىن, فولگا نەمەسە شىنى تۇ­تىك­­شەلەر بايقاساڭىز, ەلەۋسىز قال­دىرماڭىز. مۇنىڭ ءبارى سين­تەتيكالىق ەسىرتكى تۇتىنۋعا ار­نال­عان بولۋى ابدەن مۇمكىن. سا­باقتاعى ۇلگەرىمىنىڭ ناشارلاۋى, ساباققا بارماۋى جانە ارالاساتىن ورتاسىنىڭ وزگەرۋى اتا-انا نازارىنان تىس قالماۋى كەرەك. اگرەسسيا, اياق استىنان كوڭىل كۇيىنىڭ وزگەرۋى, شارشاڭقى كۇيگە ءجيى ءتۇسۋى دە ەسىرتكى تۇتى­نىپ جۇرگەنىنىڭ بەلگىلەرى بولۋى ىقتيمال. بالا­نىڭ بويى­نان ءۇش نەمەسە ودان دا كوپ وسىن­داي بەلگىلەر باي­قالسا, تەز ارادا شارا قولدانۋ قا­جەت. اقشا جۇمساۋى جيىلەسە نەمەسە قارا­جاتى كوپ بولسا, بۇل دا – الاڭداۋعا تۇرارلىق ما­سەلە. ويتكەنى بالانى ەسىرتكى تۇ­تىنۋعا عانا ەمەس, ونى تا­را­تۋعا دا تارتۋى مۇمكىن. ەگەر بالانىڭ تەلەفونى مەن مەس­­سەند­جەرلەرىنەن گەولوكاتسيا كورسەتىلگەن سۋرەتتەر, ءۇي قابىر­عالارى مەن باعاندارداعى شتامپ­تاردى بايقاساڭىز, بۇل دا – كۇمان تۋدىراتىن جايت. سەبەبى وندا ەسىرتكى جاسىرىلعان جەر­لەر كورسەتىلۋى مۇمكىن. نو­مىر­لەر جانە ءتۇرلى سايتتىڭ سىل­­ت­ە­مەلەرى جازىلعان تىزىمگە, يزو­لەنتاعا ورالعان زاتتارعا دا نا­زار سالعانىڭىز ابزال. ەسىرت­كى قىلمىستارى ءۇشىن جاۋاپ­كەر­­شى­لىك 16 جاس­تان باستالاتى­نىن ەستە­رىڭىزگە سالامىز», – دەي­دى­ ءىىم رەسمي وكىلى شىڭعىس الەكەشەۆ.