بالالاردى زياندى اقپاراتتاردان قورعاۋدى كوزدەيدى
ءماجىلىس توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ جاڭا جىلداعى العاشقى جالپى وتىرىسىندا زياتكەرلىك مەنشىك سالاسىن قۇقىقتىق رەتتەۋ; حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى; بالالاردى دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زيان تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ ماسەلەلەرىنە قۇرىلعان زاڭدىق قۇجاتتار قارالدى.
زياتكەرلىك مەنشىك سالاسىن قۇقىقتىق رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداپ بەرگەن ءماجىلىس دەپۋتاتى وڭالسىن جۇمابەكوۆ ونىڭ قۇقىقتىق ولقىلىقتار مەن قايشىلىقتاردى جويۋ جانە اكىمشىلىك كەدەرگىلەر كەلتىرەتىن نورمالاردى بولدىرماۋ جولىمەن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سونداي-اق, دەپۋتاتتاردىڭ قۇجات جوباسىنا بىرقاتار ۇسىنىستار مەن ەسكەرتپەلەر ەنگىزگەنى ءمالىم بولدى.
اتاپ ايتقاندا, م ۇلىكتىك قۇقىقتاردى ۇجىمدىق نەگىزدە باسقاراتىن ۇيىمداردىڭ جينالعان سىياقىنى ءبولۋ جانە تولەۋ ءۇشىن شارالار قولدانۋ مىندەتىن كوزدەيتىن تۇزەتۋ ەنگىزىلگەن. سونداي-اق, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىنىڭ ءتاجىريبەسى بويىنشا جەكەلەگەن وبەكتىلەردى جەدەلدەتىپ پاتەنتتەۋ تۋرالى ۇسىنىس تا نازاردان تىس قالماپتى. جالپى, جۇمىس توبىنىڭ 15 وتىرىسى وتكىزىلگەندىكتەن, بايانداماشى زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا تولىقتاي ماقۇلداۋدى ۇسىندى. ارىپتەستەرى بۇل ۇسىنىسپەن كەلىستى.
بۇدان كەيىن كۇن تارتىبىندە «بالالاردى دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زيان تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى دا ەكىنشى وقىلىمدا دەپۋتاتتار نازارىنا ۇسىنىلدى. ول بويىنشا قىسقاشا بايانداما جاساعان الدان سمايىل بالالار دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتاردىڭ تۇرلەرى انىقتالعاندىعىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ جاس ساناتتارى بەلگىلەنىپ, ولاردىڭ اقپاراتتاردى قابىلداۋ ەرەكشەلىكتەرى ەسكەرىلگەن. جانە دە بالالارعا ارنالعان اقپاراتتاردى جاس ساناتتارىنا بايلانىستى تاڭبالاۋ مىندەتتەلىپ وتىر.
دەپۋتاتتار باستاماشى بولعان بۇل زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ 23 وتىرىسى ءوتىپ, بارلىق تاراپتاردىڭ مۇددەسى ەسكەرىلگەنى اتاپ كورسەتىلدى. دەپۋتاتتار ءسوز رەتى كەلگەندە زاڭ جوباسىنىڭ مەملەكەتتىك تىلدە ازىرلەنگەندىگىن كولدەنەڭ تارتتى جانە ونى سەنات قاراۋىنا جىبەرۋ ءۇشىن قولداۋ كورسەتۋدى ءوتىندى. سونداي-اق, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ىلەسپە زاڭ جوباسى سانالاتىن «بالالاردى دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا ەكىنشى وقىلىمدا تالقىعا سالدى.
ا.سمايىلدىڭ سوزىنە قاراعاندا, زاڭ جوباسىمەن 13 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. ول وزگەرىستەر اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتەن باستاپ, راديو ەلەكتروندىق نەمەسە جوعارى جيىلىكتى قۇرىلعىلاردى پايدالانۋ قاعيدالارىنىڭ ساقتالۋى; ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە بالالاردى زياندى اقپاراتتان قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن اقپاراتتىق باعدارلامالىق كەشەننىڭ بولۋى; جارنامانى بالالاردىڭ دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتىق ويىندى ناسيحاتتاۋ ءۇشىن پايدالانباۋ, ت.ب. كوپتەگەن وزەكتى شارالاردى قامتىعان.
ا.سمايىل باستاعان زاڭ جوباسىنا باستاماشى بولعان دەپۋتاتتارعا ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن سپيكەر زاڭ جوبالارىنىڭ بىلتىرعى جىلدان بەرى ءبىرىنشى رەت قازاقشا ازىرلەنىپ, ۇسىنىلعاندىعىن جەتكىزدى. «بالالاردى بۇرىندارى ۇيگە كىرگىزە المايتىن ەدىك, قازىر ءۇيدەن سىرتقا شىعارا المايمىز. سوعان مىنا زاڭداردىڭ كومەگى تيەر دەپ ويلايمىز», دەدى ءماجىلىس ءتوراعاسى. وسىلايشا ەكى وقىلىمدا قارالعان بالالارعا قاتىستى زاڭدىق قۇجاتتار ماقۇلدانىپ, سەناتقا جول تارتتى.
سول سياقتى دەپۋتاتتار كەشەگى جالپى وتىرىستا «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكسكە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا ەكىنشى وقىلىمدا قولدادى. سونىمەن قاتار, بىرقاتار زاڭ جوبالارىنا قورىتىندى ازىرلەۋ مەرزىمدەرى بەكىتىلدى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قىلمىستىق-اتقارۋ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا مالىمدەگەن زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى راحمەت مۇقاشەۆ ونىڭ تۇرمەدەن شىققانداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ مەن قولداۋدىڭ ناتيجەسىندە رەتسيديۆيستىك قىلمىستاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعاندىعىمەن ءبولىستى.
ال «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىنداعى «قازاقستاندا ەنەرگيا ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋ» جوباسى بويىنشا گرانت تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا قىسقاشا بايانداعان حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ حقدب قۇرىلعان قور ارقىلى بولىنەتىن شۆەيتساريالىق گرانت ەسەبىنەن قازاقستاندا ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جوباسىن قارجىلاندىرۋ كوزدەلىپ وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتتى.
بۇدان باسقا, كۇن تارتىبىندە وزبەكستانمەن اراداعى ادامداردىڭ رەادميسسياسى تۋرالى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ ءتارتىبى تۋرالى اتقارۋ حاتتاماسىن راتيفيكاتسيالاۋ, حالىقتىڭ كوشى-قونى جانە جۇمىسپەن قامتىلۋى, سونداي-اق, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ باسەكەلەستىكتىڭ بىرىڭعاي قاعيدالارىنىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ جونىندەگى وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋى كەزىندە قۇپيا اقپاراتتى قورعاۋ ءتارتىبى سياقتى زاڭ جوبالارىنا قورىتىندى ازىرلەۋ مەرزىمدەرى بەكىتىپ بەرىلدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».