ءسۇت بەزى وبىرى ازايار ەمەس

ماسەلەن, 2023 جىلى قازاق­­ستان­­­­دا جا­ڭادان 5 500 ادام­نىڭ ءسۇت بەزى وبىرىنا شالدىق­قانى انىق­تالسا, دارى­گەرلەردى ناۋقاس­تار­دىڭ جا­سارىپ بارا جات­قانى الاڭ­داتادى.

– وسى جۋىردا عانا جاسى 23-كە تولعان ناۋقاستا ءسۇت بەزى وبىرى ءورشي باستاعانىن بىلدىك. سون­دىقتان قاتەرلى ىسىكتى اسقىنباي تۇرعاندا انىقتاپ, ەم-دومىن ەرتە باستاۋعا بارىنشا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. وزدە­رى­ڭىزگە بەلگىلى, 2023 جىلى ونكولوگيالىق كەسەلدەرمەن كۇرەسۋدىڭ كەشەندى جوس­پارى قابىلداندى. وسى جوبا ارقىلى ايەلدەر ارا­سىن­داعى قاتەرلى ىسىكتى دەر كەزىندە انىقتاۋ ءۇشىن جاڭا تسيفرلىق مامموگرافتار ورناتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. قازىرگى تاڭدا وبىر باستاپقى ساتىلارىندا 100 پايىز دەر­لىك ەم-دومعا كونەدى, – دەدى «قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» اق ءتورايىمى ديليارا قايداروۆا.

وكپە وبىرى, ءسۇت بەزى وبىرى, ونكوۋرولوگيا, مەلانومالار مەن ىسىككە قارسى دارىلىك تەراپيا­نى باسقارۋ سياقتى بەس با­­عىت­تى قامتىعان «ونكو­­رەنەسسانس-2024» حا­لىق­­ارالىق عىلىمي-تا­جىري­بە­لىك مەكتەبىنە وتاندىق ونكو­لوگتەرمەن بىرگە اقش, رەسەي, يتاليا, فرانتسيا, يسپانيا, لاتۆيا, تۇركيا, قىتاي, گرۋزيا, بەلارۋس, ازەربايجان ەلدەرىنەن كەلگەن سپيكەرلەر مەن حيميوتەراپەۆتەر, ونكوحيرۋرگتەر, رەنتگەنولوگتەر مەن جاس ماماندار قاتىستى.

كاسى­بي جيىنعا قاتىسۋ­شى­­لار وتان­دىق جانە شە­تەلدىك سا­راپ­شىلاردان ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنىڭ On­co­type DX دياگنوستيكاسى, ون­كو­لوگياداعى مولەكۋ­لا­لىق-گە­نەتيكالىق دياگنوستيكا, ساۋلەلىك جانە تارگەتتى تەراپيانىڭ زاماناۋي ادىس­تە­رى جانە ونكولوگياداعى عىلى­مي جاڭالىقتار تۋرالى اقپا­رات الماستى.

قازاقستاندا ونكولوگيا­لىق كومەك دەنساۋلىق ساق­تاۋ مينيستر­لىگىنىڭ سترا­تە­گيا­لىق جوسپارى مەن 2023-2027 جىلدارعا ار­نال­عان ونكولوگيالىق اۋرۋلار­مەن كۇ­رەس جونىندەگى كەشەندى جوس­پار شەڭبەرىندە ىلگە­رى­لەپ جاتقانىنا توقتالا كەتكەن ءجون. 2023 جىلى دينا­مي­كا­لىق باقىلاۋدا 218 213 ونكولوگيالىق پاتسيەنت بولسا, ولاردىڭ سانى سانى 5,7%-عا وسكەن. بۇعان دەيىن جازىلعانداي, ءبىرىن­شى ورىندا – ءسۇت بەزى, ەكىنشى ورىندا – توق ىشەك, ءۇشىنشى ورىندا – وكپەنىڭ قاتەرلى ىسىگى, ءتورتىنشى ورىندا – اسقازان قاتەرلى ىسىگى, بەسىنشى ورىندا جاتىر موينى وبىرى تۇر. ستاتيستيكا بويىنشا قاتەرلى ىسىكتەردەن بولاتىن ءولىم كورسەتكىشى 2,8%-عا تومەندەپ, 2023 جىلى قاتەرلى ىسىك تۇرلەرىنە 12 920 ادام كوز جۇمعان.  0-I ساتىداعى ونكولوگيالىق اۋرۋ­لاردىڭ ەرتە دياگنوس­تيكاسى 2023 جىلى 5,2%-عا ۇل­عايىپ, قاتەرلى ىسىكتەردىڭ جاڭا جاعدايلارىنىڭ جالپى قۇ­رى­لىمىندا 30,5%-دى قۇرادى.

– بۇل ماسەلە مەملەكەت باس­شىسىنىڭ نازارىندا تۇرعانى بەلگىلى, پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ورىنداي وتىرىپ, ونكولوگيالىق قىزمەتتى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا وب­لىستىق ونكولوگيالىق ديس­پانسەرلەردە ساۋلەلىك تە­را­پيا­عا ارنالعان جاڭا اپ­پاراتتار, زاماناۋي تسيفر­­لىق مامموگرافتار, زا­ما­ناۋي 128-كەسىندى كوم­پيۋتەرلىك توموگرافتار ساتىپ الىندى. «قازاقستان حالقىنا» قايى­رىمدىلىق قورىنان دا قو­ماقتى قارجى ءبولىنىپ جاتىر. بيىلدىڭ وزىندە جاڭا كت سيمۋلياتورلارى مەن ساۋلەلىك تەراپياعا ارنالعان 6 ساۋلەلىك ۇدەت­كىشتەر الدىق. بۇل قۇرىل­عى­لار استانا, الماتى, سەمەي جانە پەتروپاۆل قالا­لارىندا ورناتىلادى. سونداي-اق «قازاقستان حال­قىنا» قورى بالالارعا دا, ەرەسەكتەرگە دە قىمبات تۇ­را­تىن يننوۆاتسيالىق تار­گەتتى پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋعا 15 ملرد تەڭگە­دەن اسا قاراجات ءبولدى. «قازاقستان حالقىنا» قورى ماماندارىمىزدى شەتەلدە وقىتۋعا دا قارجى ءبولدى. حا­لىقارالىق ىنتىماق­تاس­تى­عىمىزدىڭ ناتي­­جەسىن­دە وتاندىق ونكولوگتەر شە­تەل­دەردە, ەۋروپادا ءبىلىم الىپ, تاجىريبە بايى­تىپ, قا­زاقستانعا جاڭا يننو­ۆاتسيالىق ەمدەۋ جانە دياگ­نوس­تيكالىق ادىستەردى اكەلىپ وتىر», دەيدى ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگى.

قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە  تەگىن ونكوسكري­نينگ­تىڭ 3 ءتۇرى بار بولسا, دەر كەزىندە جاسالعان دياگنوستيكالاۋ ارقىلى 2022 جىلى ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋ كورسەتكىشى 71,6%-عا, جاتىر موينى وبىرى بو­­­يىنشا 67,5%-عا, توق ىشەك وبىرى بويىنشا 52,9%-عا دەيىن ۇلعايعان.

ەلىمىزدە ەرەسەكتەرگە ار­­نالعان ونكولوگيالىق كو­مەكتى «قازاق ون­كولوگيا جانە راديولوگيا عى­­لىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» اق (قازوجرعزي), «ۇلتتىق عى­لىمي ونكولوگيالىق ورتا­لىق» اق (ۇعوو) سياقتى رەسپۋبليكالىق ۇيىم­­دار, 15 ونكولوگيالىق ديسپانسەر, ورتالىقتار, كوپبەيىندى ستاتسيونارلار جانىنداعى 5 ونكو­لوگيالىق بولىمشەلەر اتقارادى.

الماتى