ولكە تاريحى مەن ونىڭ ماقتانىشىنا اينالعان تۇلعالاردىڭ ونەگەلى ىستەرىن وقىپ ۇيرەنۋ جاستارعا رۋحانيات پەن پاتريوتتىق تاربيە بەرۋدىڭ قاجەتتى بۋىنى بولىپ تا تابىلادى. دەسەك تە, ولكە تاريحى مەن ونىڭ تانىمال تۇلعالارىن كەيىنگى ۇرپاققا تانىتۋدا ولقىلىقتار دا از ەمەس. ونىڭ ءبىر سەبەبى كەڭەستىك مەكتەپ جۇيەسىندە قالىپتاسقان ولكەتانۋ ۇيىرمەلەرىنىڭ قازىرگى مەكتەپتەردىڭ كوپشىلىگىندە جۇرگىزىلمەۋىنەن بولسا, ەكىنشىدەن, قازىرگى ۋاقىتتا ولكە تاريحى مەن ودان شىققان تۇلعالار تۋرالى ادەبيەتتەردىڭ ازدىعى دا سەبەپ بولۋدا.
سىر وڭىرىندە باسشىلىق قىزمەتتە بولعان, ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن ونىڭ جەتىستىكتەرىنە ءوزىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى مەن جىگەرى ارقىلى ۇلەس قوسقان تۇلعالار تۋرالى كەيىنگى ۇرپاق كوپ بىلە بەرمەيدى. وبلىستىڭ 70 جىلدىعىنا دايىندىق پەن ونى وتكىزۋ بارىسىندا دا جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ماردىمدى ماتەريال بەرىلە قويمادى. ولاردىڭ قوعامدىق-ساياسي تۇلعاسى مەن ەڭبەگىنە ارنالعان كەزدەسۋلەر, كەشتەر جانە ت.ب. از وتكىزىلدى.
دەگەنمەن دە, ەشتەن كەش جاقسى دەگەندەي, بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن ءالى دە بولسا تولتىرۋعا بولادى. مەكتەپتەردە, باسقا دا وقۋ ورىندارىندا ولكەتانۋ ۇيىرمەلەرىنىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى ءوز ولكەسىنەن شىققان, ولكەگە ەڭبەگى سىڭگەن قايراتكەرلەرگە ەلىكتەپ وسەتىندەي تاربيەلىك جۇمىستارعا كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ كەرەك.
قىزىلوردا وبلىسى قۇرىلعاننان بەرى ءوڭىردى پارتيالىق بيلىك بويىنشا (1938-1991 جىلدارى) 17 ادام باسقارىپتى. ولاردىڭ قاي-قايسىسى بولسا دا ءوز زامانىندا ارقيلى بيلىكتىك تالاپتارعا سايكەس وبلىستىڭ وركەندەۋى مەن دامۋىنا وزىندىك ۇلەستەرىن قوسا الدى. ەشقايسىنىڭ دا ولكەگە سىڭىرگەن ەڭبەگىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. بىراق سولاردىڭ ىشىندە ەلدىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا بولەنگەن, شوقتىعى بيىك باسشىلار دا بولدى. سولاردىڭ ءبىرى باسشىلىق قىزمەتى كسرو-داعى قايتا قۇرۋ جانە جاريالىلىقپەن تۇسپا-تۇس كەلگەن ەركىن اۋەلبەكوۆ ەدى.
1985-1989 جىلدارى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ باسشىلىعىندا بولعان ە.اۋەلبەكوۆ كىم ەدى, ول وبلىس تاريحىندا نەسىمەن ەستە قالدى دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەسەك, تومەندەگىدەي دەرەكتەردى كەزدەستىرەمىز. ونىڭ قىزىلوردا وبلىسىنا كەلگەنگە دەيىن ومىرباياندىق دەرەگىنە ۇڭىلسەك, ەركىن نۇرجان ۇلىنىڭ 1930 جىلى 20 ماۋسىمدا بۇرىنعى كوكشەتاۋ وبلىسىنىڭ رۋزاەۆ اۋدانىنداعى فرۋنزە اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەنىن كورەمىز. 1953 جىلى ماسكەۋدەگى ك.ا.تيميريازەۆ اتىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى اكادەمياسىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن ول 1953-1957 جىلدارى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى كونوۆالوۆ متس-ءىنىڭ باس اگرونومى, پرەسنوۆ اۋدانىنداعى نيكولاەۆ متس-ءىنىڭ ديرەكتورى, 1957-1961 جىلدارى مارەسەۆ كەڭشارىنىڭ ديرەكتورى, 1961-1963 جىلدارى سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى, 1963 جىلى سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى, 1963-1965 جىلدارى وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, 1965-1967 جىلدارى قازاق كسر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, 1967-1968 جىلدارى استىق ونىمدەرى جانە مال ازىعى ونەركاسىبى ءمينيسترى, 1978-1985 جىلدارى كوكشەتاۋ وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ جانە تورعاي وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى قىزمەتتەرىندە بولدى. 1985 جىلى 22 قاڭتاردا قىزىلوردا وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ سايلاندى.
ە.اۋەلبەكوۆ وبلىس باسشىلىعىنا كەلگەن كۇننەن باستاپ-اق ايماقتاعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايمەن تانىسىپ, وبلىستاعى كوپ جىلدان بەرى قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەر مەن كەمشىلىكتەردى شەشۋدى قولعا الدى. وسى جىلدىڭ 2 اقپانىندا وبلىستىق پارتيا-شارۋاشىلىق اكتيۆى مەكتەبىنىڭ تىڭداۋشىلارى الدىندا سويلەگەن سوزىندە وبلىستاعى جاعدايعا تەرەڭ تالداۋ جاساپ, الدا تۇرعان مىندەتتەردى باياندادى, ءوزىنىڭ پىكىر-ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
ال بۇل كەزدەگى وبلىستاعى اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى, ونەركاسىپتەگى, قۇرىلىستاعى جانە تاعى باسقا سالالارداعى جاعداي رەسپۋبليكاداعى ورتاشا دەڭگەيمەن سالىستىرعاندا الاڭداتارلىقتاي ەدى. كۇرىش شارۋاشىلىعى ءبىرشاما دامىعانىمەن ونىڭ ساپاسى مەن اگروتەحنيكالىق شارالاردى جاقسارتۋ قاجەت ەتىلەتىن. سۋارمالى ەگىنشىلىككە قولايلى ايماق بولعانىمەن باقشا داقىلدارىن ءوسىرۋ نەگىزىنەن جەكە سەكتوردا عانا جاقسى ءونىم بەردى. باقشا داقىلدارىن ءوسىرۋدىڭ جوسپارى جەكە سەكتورلار ەسەبىنەن عانا ورىندالىپ كەلدى. جوڭىشقانىڭ ءار گەكتارىنان 4-5 تسەنتنەر (ال بۇل كەزدە كورشىلەس شىمكەنت وبلىسىندا 12-14 تسەنتنەر) عانا ءونىم جينالدى. ال مۇنىڭ ءوزى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا, ەت پەن ءسۇت وندىرۋدە قيىنشىلىقتار اكەلدى. كارتوپ پەن كوكونىس جانە باسقا دا داقىلدار ءاربىر جان باسىنا شاققانداعى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەن ەداۋىر كەم ءوندىرىلدى. وبلىستاعى ەت ءوندىرۋ دە جىلدان جىلعا ازايىپ, مەملەكەتكە 1985 جىلى 10 مىڭ توننا ەت قارىز بولدى. ءىرى قارانىڭ ەتكە وتكىزۋ سالماعى ورتاشا ەسەپپەن العاندا 302 كگ. عانا بولدى, ءار سيىردان جىلىنا 230 كگ. ءسۇت ءوندىرىلدى.
ونەركاسىپ ءوندىرىسى دە باسقا ايماقتارمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارتتا قالدى. قىزىلوردا وبلىسىندا ونەركاسىپ ءونىمى جان باسىنا شاققاندا رەسپۋبليكالىق ورتاشا دەڭگەيدەن 4 ەسە از ءوندىرىلدى. ال بۇل ۋاقىتتا جۇمىسقا قابىلەتتى تۇرعىنداردىڭ 20 پايىزى جۇمىسسىز وتىردى. قىزىلوردالىقتار ەت, ءسۇت, جۇمىرتقا, كوكونىس جانە كارتوپتى رەسپۋبليكا جانە وداق بويىنشا 1,5-3 ەسە از پايدالاندى.
سوعان قاراماستان, وسى جىلدارداعى وبلىس باسشىلارى ماداقتالىپ, مەملەكەتتىك ناگرادالارعا يە بولىپ, قىزمەتتەرى جوعارىلاپ جاتتى. كۇردەلى قۇرىلىس بويىنشا وتكەن 4 جىلدىق جوسپار تەك 3 جىل بويىنشا عانا ورىندالدى. جىل بويىندا بىردە-ءبىر ءۇي سالماعان كەڭشارلار دا بولعان. وبلىس قۇرىلىس كولەمى بويىنشا رەسپۋبليكالىق ورتاشا دەڭگەيدەن ءۇش ەسە ارتتا قالدى. وبلىستاعى كوممۋنالدىق سالادا دا كۇردەلى جاعداي قالىپتاسقان ەدى. سوندىقتان دا جاڭادان كەلگەن وبلىس باسشىسى مونشا, جىلۋ, سۋ, كولىك قىزمەتتەرىن جانداندىرۋ ماسەلەسىن العا قويدى. ماسەلەنى كۇن تارتىبىنە قويۋمەن عانا شەشۋگە بولمايتىن ەدى. ونى شەشۋدىڭ ناقتى جولدارى بەلگىلەنىپ, وعان جاۋاپتى ادامداردان قاتاڭ جاۋاپكەرشىلىك تە تالاپ ەتىلدى.
ە.اۋەلبەكوۆتىڭ وبلىستىق پارتيا اكتيۆى الدىندا سويلەگەن سوزىندە تۇرعىن ءۇي بولۋدەگى ادىلدىك, ارىز-شاعىمدارمەن جۇمىس ىستەۋ, جيىندار مەن ءىسساپارلاردى ازايتۋ, باسشىلاردىڭ كابينەتتەرى مەن داڭعاراداي ۇيلەرى, قىزمەتتىك كولىكتەردى پايدالانۋ, كورنەكى ناسيحات جانە تاعى باسقالار دا نازاردان تىس قالمادى.
ايماق باسشىسى وبلىس اكتيۆى الدىنداعى العاشقى ءسويلەگەن ءسوزىنەن كەيىن-اق وبلىس جۇرتشىلىعىنىڭ ىقىلاسىنا ءبولەنە باستادى. ول وبلىستىڭ كەيبىر ءوندىرىس ورىندارى مەن مەكەمەلەرىنە, حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن ورىندار مەن دۇكەندەرگە الدىن الا ەسكەرتپەستەن, ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن ايتپاستان بارىپ كورىپ, جاعدايمەن كوزبە-كوز تانىستى, حالىقپەن اشىق پىكىرلەستى.
ە.اۋەلبەكوۆتىڭ مەكەمەلەرگە, دۇكەندەرگە بارىپ, قوعامدىق كولىككە ءمىنىپ, حالىقپەن ءشۇيىركەلەسكەنىن قىزىلوردالىقتار ءالى كۇنگە دەيىن جىر قىلىپ ايتادى. ە.اۋەلبەكوۆتىڭ جوعارىدا اتالعان ارەكەتى قاراپايىمدىلىقتى عانا ەمەس, ىسكە دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى, ونى شەشۋدىڭ تىڭ ارەكەتتەرىنە بارۋىن كورسەتەدى.
دۇكەندەردە كەزەككە تۇرىپ, تاڭەرتەڭگى “سۋ جاڭا” جاڭالىقتاردى ەستۋگە بولاتىن بولسا, ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن ايتپاي شارۋاشىلىقتارعا بارۋى ارقىلى تۇيتكىلى كوپ ماسەلەلەردى (ال ونداعى ماسەلەلەردى سول جەردە جۇمىس ىستەپ جاتقانداردان ارتىق ەشكىم دە بىلمەيدى) شەشۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن تابادى. حالىق كوپ جاعدايدا باسشىلارعا “اقىلسىنىپ” ۇسىنىستار ايتا بەرسەك, جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ءوز پىكىرىمىزدى بىلدىرسەك, جوعارىداعىلارعا دا, وزدەرىنىڭ تىكەلەي باسشىلارىنا دا جاقپاي قالۋىمىز مۇمكىن دەپ تە جالتاقتايدى.
1985-1989 جىلدارى وبلىستى باسقارعان ە.اۋەلبەكوۆ ءارتۇرلى الەۋمەتتىك توپتىڭ دا, جەكە ادامنىڭ دا, تومەنگى باسشىلىقتىڭ دا مۇددەلەرى مەن مىنەز-قۇلقىن ءاردايىم زەرتتەپ, قاداعالاپ وتىردى, ماسەلەلەردى جۇمىس بارىسىنا قاراي, حالىقتىڭ, ايماقتىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي شەشتى. قىزىلوردا وبلىسىنا كەلگەن كۇننەن باستاپ-اق ۇزاق جىلداردان بەرى جيناقتالىپ قالعان ماسەلەلەردى, كۇرمەۋى قيىن تۇيىندەردى شەشۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ “جاڭا ءتارتىبىن” ورناتتى. بۇل ءتارتىپتىڭ نەگىزى وزدەرىن جەرگىلىكتى كنيازدارداي سەزىنەتىن باسشىلاردى “ارتىقشىلىقتارىنان” ايىرۋدان, جۇمىس ىستەۋدىڭ “كابينەتتىك ستيلىنەن” باس تارتقىزۋدان, ءزاۋلىم ۇيلەرىنىڭ “قورشاۋىن” بۇزۋدان, قوعامدىق كولىكتەرمەن ءجۇرۋدى مىندەتتەۋدەن جانە تاعى باسقالاردان تۇردى.
ە.اۋەلبەكوۆ ەنگىزگەن “جاڭا ءتارتىپتەردىڭ” ءبىرى وبلىس ورتالىعىنداعى دۇكەندەرگە, كوشەلەرگە, شاعىن اۋداندارعا, جاتاقحانالارعا, باستاۋىش ۇيىمدارعا وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەپ, سونداعى ماسەلەلەردى دەر كەزىندە شەشۋدى تاپسىرىپ, سولارعا بەكىتىپ بەرۋى بولدى. ەركىن نۇرجان ۇلىنىڭ ءوزى وكتيابردىڭ 60 جىلدىعى كوشەسىن (قازىرگى جەلتوقسان كوشەسى) جانە وسى كوشە بويىنداعى “كوكتەم” گاسترونومىن, مەديتسينا ۋچيليششەسىنىڭ جاتاقحاناسىن شەفتىك قامقورلىققا الدى. وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە وزدەرىنە بەكىتىلگەن كوشەلەر مەن دۇكەندەردىڭ جانە تاعى باسقالاردىڭ جىلۋىنا, جارىعىنا, تازالىعىنا, بەزەندىرىلۋى مەن كوگالداندىرىلۋىنا, تۇرعىنداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجدارى مەن ارىز-شاعىمدارىنا جاۋاپ بەردى, باسشىلىق پەن تۇرعىنداردىڭ دا ءوز كوشەلەرى مەن ۇيلەرى, تازالىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتەرى ارتا ءتۇستى.
ە.اۋەلبەكوۆتىڭ قىزىلوردا وبلىسىنداعى باسشىلىق قىزمەتى ارال ەكولوگيالىق اپاتىنىڭ ماسەلەسىن جالپى مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە كوتەرۋىمەن, ونىڭ زارداپتارىن جويۋ ءۇشىن وداق كولەمىندە شارالار قابىلداۋعا جەتكىزۋىمەن دە ەستە قالدى. 1988 جىلى 28 ماۋسىم-2 ءشىلدە كۇندەرى ماسكەۋدە وتكەن بۇكىلوداقتىق ءXىX پارتيا كونفەرەنتسياسىندا ە.اۋەلبەكوۆ دەلەگاتتارعا جانە وداق باسشىلىعىنا سول كەزدەگى وبلىستىڭ جاعدايى تۋرالى وبەكتيۆتى شىندىقتى جەتكىزىپ, ارالدىڭ, بۇكىل وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋ شارالارىن قولدانۋدى ۇسىندى. بۇل كەزدە وبلىستىڭ جان باسىنا شاققانداعى كىرىسى كسرو-داعى ورتاشا كىرىستەن ەكى ەسە تومەن ەدى. ول كسرو مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ “قىزىلوردا وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن جەدەلدەتۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى” ارنايى قاۋلىسىنىڭ قابىلدانۋىنا قول جەتكىزدى.
كسرو مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ “ارال تەڭىزى اۋدانىنداعى ەكولوگيالىق جانە سانيتارلىق احۋالدى تۇپكىلىكتى جاقسارتۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى” قاۋلىسىنىڭ قابىلدانۋى جانە ونىڭ قاعاز جۇزىندە قالىپ قويماي, دەر كەزىندە جۇزەگە اسۋى ءۇشىن دە ايانباي ەڭبەك ەتتى. وبلىس باسشىلىعى ۇسىنعان دايەكتەمەلەر نەگىزىندە وسى كەزەڭدە قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا كوكپ ورتالىق كوميتەتى, قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتى, كسرو مينيسترلەر كەڭەسى جانە قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ بەس پارتيالىق-مەملەكەتتىك قۇجاتتارى قابىلداندى. ە.اۋەلبەكوۆتىڭ كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ ءشولەيتتىك كوەففيتسيەنتى ەنگىزىلدى.
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرۋداعى “قۇمكول” مۇناي كەن ورنىن يگەرۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى بولعاندىعى ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. وڭتۇستىك تورعاي كەنىندە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى 70-جىلداردىڭ باسىندا قولعا الىنعان ەدى. ال ونى بۇرعىلاۋ جانە يگەرۋ 1984 جىلدان باستالدى. ە.اۋەلبەكوۆتىڭ وبلىسقا باسشى بولىپ كەلۋىمەن بىرگە بۇل اۋقىمدى جۇمىس ودان ءارى جانداندى. 1985 جىلدىڭ ورتاسىنا قاراي كسرو مۇناي ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ “قازاق كسر-ىندەگى “قۇمكول” مۇناي كەن ورنىن اشۋعا دايىنداۋ جانە يگەرۋگە بايلانىستى جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ تۋرالى” بۇيرىعى دا شىقتى. مۇناي كەن ورنىن اشۋ مەن ونى يگەرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ اتالمىش مينيسترلىكتىڭ 1985 جىلعى ماۋسىم ايىنداعى №314 بۇيرىعى بويىنشا “ماڭعىستاۋمۇناي” ءبىرلەستىگىنە جۇكتەلدى. ءناتيجەسىندە 1986 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا 33 ۇڭعىما قازىلىپ, ونىڭ 28-ىنەن مۇناي كوزى تابىلدى. وسىلايشا ە.اۋەلبەكوۆ ءوزىنىڭ قىزىلوردا وبلىسىندا باسشىلىق ەتكەن جىلدارىندا “قۇمكول” مۇناي كەنىشىن يگەرۋدىڭ بارلىق شارتتارىن قولعا الىپ, ونىڭ جۇزەگە اسۋىنا وراسان زور ىقپال ەتتى.
ە.اۋەلبەكوۆتىڭ باسشىلىعى كەزىندە قىزىلوردا وبلىسىندا “ىسمەر” تىگىن جانە توقىلمايتىن ماتالار فابريكالارى, “ريسماش” زاۋىتى, ارال ەلەكتر تەحنيكالىق زاۋىتى, قىزىلوردا ۆاگون جوندەۋ زاۋىتى, شالقيا كەنىشىن پايدالانۋ قۇرىلىسى جانە تاعى باسقالار پايدالانۋعا بەرىلدى نەمەسە قولعا الۋ باستالدى. ەركىن نۇرجان ۇلىنىڭ وبلىستاعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى سان-سالالى قىزمەتىن قىسقاشا تۇيىندەر بولساق, ول وبلىستىڭ تاياۋ جانە ۇزاق مەرزىمدەرگە باعىتتالعان ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارلارى مەن باعدارلامالارىن وداق جانە رەسپۋبليكا كولەمىندەگى مەملەكەتتىك جوسپارعا ەنگىزۋگە جانە ولاردى جۇزەگە اسىرۋدا كوپ كۇش-جىگەر جۇمساپ, تاباندىلىق تانىتا الدى.
ە.اۋەلبەكوۆ وداقتىق جيىنداردا كسرو دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ە.چازوۆتى, مەليوراتسيا جانە سۋ شارۋاشىلىعى مينيسترى ح.ۆاسيلەۆتى, اۋىل شارۋاشىلىعى ماشينالارىن جاساۋ ءمينيسترى ا.ەجەۆسكيدى, قارجى جانە ەڭبەك مينيسترلىگى مەن كوميتەتىنىڭ باسشىلارى ب.گوستەۆ پەن ن.گلادكيدى قىزىلوردا وبلىسىنا كوڭىل بولمەگەندىگى, بيۋروكراتتىق ارەكەتتەرى مەن جايباسارلىقتارى ءۇشىن كرەمل مىنبەرىنەن سىن ساداعىنا الدى. مىسالى, “قىزىلوردا كۇرىش زاۋىتى” بويىنشا كوكپ ورتالىق كوميتەتى مەن مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ ءبىرنەشە رەت قاۋلىلار قابىلداعانىنا قاراماستان ا.ەجەۆسكي باسقارعان مينيسترلىكتىڭ جاۋاپسىزدىعىنان اتالعان قۇرىلىستىڭ تىم سوزىلىپ كەتكەندىگىن اشىنا ايتىپ, بۇل ماسەلەنى سەزد دەلەگاتتارىنا دا حاباردار ەتتى.
راس, سوقتىقپالى-سوقپاقسىز سول زاماندا ەركىن اۋەلبەكوۆتىڭ دە اشىق ايتامىن دەپ اسىرا ايتقان, باسىنان باعى تايعان باسشىنىڭ سوڭىنان تاس اتقانداي اۋىر سويلەگەن تۇستارى دا, ونىڭ تۇسىندا جوعارى قىزمەتكە كوتەرىلگەن تۇلعالاردى تۇقىرتپاق بولعانداي اسەر قالدىرعان ساتتەرى دە جوق ەمەس. مۇنىڭ ءبارى ازاماتتارىمىزدى ءبىر-بىرىنە ايداپ سالىپ قويعان كەر كەزەڭنىڭ كەسىرلى كورىنىستەرى دەگەننەن باسقا قازىر نە دەيىك؟
1989 جىلى تامىز ايىندا ە.اۋەلبەكوۆ كسرو جوعارعى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, ۇلتتار كەڭەسىنىڭ ۇلت ساياساتى جانە حالىقارالىق قاتىناستار جونىندەگى كوميسسياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ سايلاندى. 1991 جىلدىڭ سوڭىندا, كسرو تاراعاننان كەيىن قازاقستانعا قايتىپ ورالسا, 1999 جىلدىڭ باسىندا ومىردەن وزدى.
ەركىن نۇرجان ۇلىنىڭ سىر ءوڭىرى ءۇشىن اتقارعان قىزمەتىن وبلىس حالقى ۇمىتپايدى.
مۇرات مۇحامەدوۆ, قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى.