قازىر ەلىمىزدىڭ كوپ ءوڭىرىن سۋ باستى. وسى ءبىر قيىن جاعدايدان شىعۋعا وتاندىق عالىمدار قالاي اتسالىسىپ جاتىر؟ كەز كەلگەن تابيعي اپاتتى بولجاۋ دا, ونىڭ الدىن الۋ جولدارىن زەرتتەۋ دە – عىلىمي مامانداردىڭ جۇمىسى, مىندەتى ەمەس پە؟
وتكەن اپتادا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك اتىراۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى وبلىستىق جەدەل شتابتا جۇمىس ىستەپ جاتقان ءوڭىر عالىمدارىمەن كەزدەستى. مۇندا عالىمدار اعىن جىلدامدىعىنىڭ جيىلىگىن كورسەتىپ, بوگەتتەردى نىعايتۋعا ارنالعان نۇكتەلەر مەن ولاردىڭ سۋ اعىسىنا, تولقىنىنا توتەپ بەرۋ تۋرالى ەسەبىمەن تانىستىردى.
جايىق وزەنى كولەمىنىڭ ماتەماتيكالىق مودەلدەۋىنە ايماقتاعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عىلىمي كۇشى جۇمىلدىرىلعان. ولاردىڭ اراسىندا تاجىريبەلى ماتەماتيك, فيزيك, مەحانيك, گيدروگەولوگ, گەولوگيا ينجەنەرى, ەكولوگ, حيميك, گەودەزيست-ينجەنەر ماماندار بار. ولار اتىراۋدا سۋ دەڭگەيىن كۇن سايىن ەسەپتەپ وتىر.
جەدەل شتاب وتىرىسىندا عالىمدارمەن كەزدەسكەن مينيستر س.نۇربەك: «ەڭ الدىمەن قازىرگى ۋاقىتتا مول اعىننىڭ كەلۋ ۋاقىتى مەن كولەمىن بولجامدى ەسەپتەۋىمىز قاجەت. بۇل ماقساتتا ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتى مەن س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنە اتىراۋ وبلىسىنىڭ توتەنشە جاعدايلار شتابىنا تارتىلعان عالىمدار سانىن كوبەيتۋدى, جەدەل ەسەپتەۋلەر جۇرگىزۋگە عالىمدارعا قاجەتتى جاعداي جاساۋدى تاپسىرامىن. وسىنداي سىن ساعاتتا عالىمدارىمىزعا ايرىقشا مىندەت جۇكتەلەدى», دەدى.
وسى وتىرىستا مينيستر س.نۇربەك ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە سۋ سالاسى ماماندارىن دايارلاۋ ماسەلەسىن زەردەلەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار جەدەل شتابتىڭ عىلىمي سەكتور جۇمىسىنا ەلىمىزدەگى بىلىكتى عالىمداردى شاقىرۋدى تاپسىردى. سول تاپسىرما اياسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى, م.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى, گيدروگەولوگيا جانە گەوەكولوگيا ينستيتۋتى, گەوگرافيا جانە سۋ قاۋىپسىزدىگى ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى اتىراۋعا كەلىپ, جەدەل شتابتاعى عالىمدار قاتارىن تولىقتىردى. گيدروگەولوگيا, گەودەزيا جانە كارتوگرافيا, گيدروتەحنيكا بويىنشا جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرلەر مەن پروفەسسورلار قازىرگى سۋ تاسقىنى جاعدايىن عىلىمي تۇرعىدان ءتۇسىندىرىپ جاتىر.
وسى ورايدا توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى وبلىستىق جەدەل شتابتىڭ عىلىمي سەكتورى مۇشەلەرىنىڭ سۋ تاسقىنى قاۋپى تۋرالى پىكىرلەرىن ۇسىنىپ وتىرمىز.
ەسەنگەلدى ارىستاناليەۆ, س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى:
– قازىر ەلدەگى كۇردەلى جاعدايعا بايلانىستى ءبارى ءبىر باعىتتا, شەشىمدى تاباتىن جولدا كۇش بىرىكتىرىپ وتىرمىز. باسشىلىققا الاتىنىمىز – سوناۋ 1942 جىلعى, 1954 جىلعى, ودان بەرى قاراي 1997 جىلعى جانە 2005 جىلعى سۋ ماسەلەسىندەگى وقيعالاردىڭ ناتيجەلەرى. وسى اقپاراتتاردى بۇگىنگى تاڭدا اتىراۋ وبلىسى مەن اتىراۋ قالاسىنداعى سۋ ماسەلەلەرىن شەشۋدە پايدالانۋدامىز. بۇل اقپاراتتارعا سۇيەنسەك, قازىر اتقارىلىپ جاتقان جۇمىس قالامىزدى سۋ تاسقىنىنان ساقتاپ قالۋعا ىقپال ەتە الادى. دەسەك تە قوسىمشا جۇمىستىڭ اتقارىلۋىن, سونىڭ ىشىندە جۇيەلى ەسەپتەۋلەردىڭ جۇرگىزۋدى, سوعان بايلانىستى شەشىمدەر قابىلداۋدى جەدەلدەتۋ كەرەك. قازىرگى تاڭدا اتىراۋ قالاسىنداعى سۋ رەسۋرسىنىڭ مۇمكىندىگىن, حالىققا پايدالانۋ جاعدايىنداعى تيىمدىلىگىن ەسەپتەۋىمىز قاجەت. الەۋمەتتىك-ەكولوگيالىق, كەرى اسەرلەرىن قاراستىرعانىمىز ءجون. سونىمەن قاتار جالپى جاسالاتىن كەشەندى مونيتورينگ, بارلىق ەلدەگى بولىپ جاتقان جاعدايلاردىڭ ءبىزدىڭ وڭىرلەرگە, ەلىمىزگە اسەرىن زەرتتەگەن ابزال.
قاسيەت قاراتاەۆا, ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى:
– ءبىز, اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى باسقا دا زەرتتەۋشىلەرمەن, ماماندارمەن بىرىگىپ سۋ تاسقىنىنان اتىراۋ قالاسىن قۇتقارۋ بويىنشا ءارتۇرلى ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىپ, جوبالارىمىزدى ۇسىنامىز. جوبالارىمىزدا قاجەتتى, ءتۇرلى ەسەپتەۋلەرگە كەرەكتى مالىمەتتەردى الۋعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. اتىراۋ قالاسىن سۋ تاسقىنىنان ساقتاپ قالۋعا ۇلكەن كۇش جۇمىلدىرىلىپ, بىرلەسە جۇمىس اتقارىلۋدا.
سەرىك بورانوۆ, تاۋەلسىز ساراپشى, ەكولوگ:
– شتابتا عىلىمي توپ قۇرامى جاساقتالعان. جايىق وزەنى الابىنىڭ جاعدايىن زەرتەۋ بويىنشا قاجەتتى جابدىقتار قامتاماسىز ەتىلگەن. بۇكىل ەلىمىزدەن كەلگەن عىلىمي توپ جاسالعان جاعدايدىڭ كومەگىمەن سۋ تاسقىنى قاۋپىن, ونى بولدىرماۋ جولدارىن زەردەلەپ جاتىر.