قىستىڭ قامىن جاز ويلا

جەرگىلىكتى جىلۋمەن­ قامتۋشى مەكەمە­لەر مەن بيلىك وكىل­دەرى جىل سايىن قانشاما كيلومەتر جەلىنى جاڭارتىپ جاتىرمىز دەگەنمەن, قۇبىرلاردىڭ توزۋ كورسەتكىشىن قۋىپ جەتۋ مۇمكىن بولماي بارا جاتىر. ءتىپتى كەيىنگى جىلدارى بۇل ءتىپتى ۇدەي ءتۇسىپ, جىلۋ جانە ىستىق سۋ جۇيەلەرىندە اقاۋلار كوبەيە تۇسكەن. 2022 جىلى ەكىباستۇز قالاسىندا بولعان جۇيەلى اپات, پاۆلودار قالاسىنىڭ ءار جەرىندە تىركەلەتىن اپاتتىق وقيعالار – مۇنىڭ دالەلى.

پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆتىڭ سوزىنشە, ەنەرگەتيكا جۇيەسىنىڭ ەسكىرۋى – تەك ءبىزدىڭ وبلىستا عانا ەمەس, ەل بويىنشا وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. قازاقستانداعى كوپتەگەن جىلۋ-ەنەرگيا ورتالىعى 50 جىلدان اسا جۇمىس ىستەپ كەلەدى.

– حالىقتى ساپالى جى­لۋ­­مەن قامتاماسىز ەتۋ شا­­را­­لارىن ءبىز وتكەن جىلدىڭ با­­سىندا قابىلدادىق. ەكىباستۇز قا­لاسىندا الدىڭعى جىلعى اپات­تى جاعداي قايتالانباس ءۇشىن كەشەندى جۇمىستار اتقا­رىلدى. ەكىباستۇز جەو-نىڭ بارلىق 10 قازاندىعىنا جانە قالانىڭ جىلۋ جەلىلەرىنە جون­دەۋ جۇرگىزىلدى. 2023 جىلى بار­لىق 3 قالادا (پاۆلودار, ەكى­باس­تۇز, اقسۋ) 73,1 كم جىلۋمەن جاب­دىقتاۋ جەلىلەرى جوندەلدى. ناتيجەسىندە, جىلۋ جەلىلەرىنىڭ توزۋىن 82,1 پايىزدان 80,5 پايىزعا دەيىن تومەندەتتىك. بيىل 22,7 كم جىلۋ جەلىلەرىن قايتا جاڭارتۋ جانە جاڭعىرتۋ بو­يىنشا تاعى 8 جوبانى ىسكە اسىرۋ مىندەتى تۇر. ماگيسترالدىق جەلىلەردىڭ تسيفرلىق سىزباسى دا قۇراستىرىلىپ جاتىر, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.

وسى اپتادان باستاپ ءۇش قالادا ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋمەن قامتۋ توقتاتىلىپ, جەلىلەردە گيدراۆليكالىق سىناۋلار باستالدى. وڭىرلىك ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان يمانزايىپوۆتىڭ دەرەگىنشە, وتكەن قىستا تۇتىنۋشىلار­دان جىلۋدىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە قاتىستى 1,5 مىڭ شاعىم تۇس­كەن. جىلۋ پارامەترلەرىنىڭ تو­مەندەۋى بويىنشا 704 جاعداي تىركەلىپ, 226 تەحنولوگيا­لىق كەمشىلىك انىقتالعان. ال نە­گىزگى جىلۋ جەلىلەرىندە كەزدەس­كەن كەمشىلىكتەر سانى 300-گە جۋىقتاعان.

«جاڭا جىلىتۋ ماۋ­سى­­مىنا دايىندىق ءىس-شا­را­­لارى اياسىندا وبلىستاعى ەنەر­گيا­لىق كوزدەردە 39 نەگىزگى جابدىقتى, 40 شاقىرىمنان اسا جىلۋ جەلىلەرىن جوندەۋ جوس­پارلانعان. 337 اۆتونومدى قازاندىق پەن 2,2 مىڭ كوپ­قاباتتى تۇرعىن ءۇيدى قىسقا تىڭ­عىلىقتى دايىنداۋ قاجەت. جال­پى, ءبىزدىڭ جوسپارىمىزشا اتال­عان جوبالارعا 56 ملرد تەڭ­گە قارا­جات كەرەك, ەڭ باستىسى, قار­جى­لاندىرۋ جەتكىلىكتى بولسا بول­عانى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.

«پاۆلودار جىلۋ جەلىلەرى» جشس جەكە قاراجاتىنا قانشا شاقىرىم جەلىنى جوندەيتىنى قازىرگى ۋاقىتتا جۇرگىزىلىپ جاتقان سىناق جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە بەلگىلى بولادى. بۇل جۇمىستاردىڭ العاشقى كەزەڭى 28 ساۋىرگە دەيىن جالعاسادى دەپ جوسپارلانعان. ياعني پاۆلودار قالاسىنىڭ وڭتۇستىك بولىگىندەگى قۇبىرلار مەن جۇيەلەردىڭ جاي-كۇيى شامادان تىس قىسىم بەرۋ ارقىلى تەكسەرىلەدى. ودان سوڭ شاھاردىڭ سولتۇستىك بولىگىندە دە ءدال وسىنداي ءىس-شارالار جۇرگىزىلمەك. ال كۇزگى سىناۋلار 31 شىلدە مەن 4 تامىز, 5-12 تامىز ارالىقتارىنا بەلگىلەنىپ وتىر.

جىلۋ مەكەمەسى باس ينجە­نە­رىنىڭ ورىنباسارى پاۆەل پلە­تۋحوۆ جىلۋ جەلىلەرىندەگى نەگىزگى جابدىقتاردىڭ توزۋى 92,2 پا­يىزدى قۇرايتىنىن جەتكىزدى. وتكەن جىلۋ ماۋسىمىندا جەلىلەردەن 280 اقاۋ شىققان. بيىل 3,7 شاقىرىم جەلىگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى دەپ جوسپارلانعان. بۇعان قوسا جابىنى بۇزىلا باستاعان جىلۋ وقشاۋلاعىشتاردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە اۋماقتاردى كورىك­تەندىرۋ دە قاراستىرىلعان.

ء«بىز قازىر سىناۋ جۇمىس­تارىنىڭ ناتيجەسىن كۇتىپ وتىر­مىز. سول ارقىلى جۇيە­دەگى ەڭ وسال تۇستاردى انىق­تاپ, اۋەلى انىقتالعان كەم­شى­لىكتەردى تۇزەيمىز. ال اقاۋ­لار اۋقىمدىراق بولسا, ونداي ۋچاسكەلەردى جون­دەۋگە پاۆلودار قالاسىنىڭ اكىم­دىگى انىقتاعان مەردىگەر كومپانيا جۇمىلدىرىلادى. مۇنداي اقاۋ­لاردى جوندەۋ, قالپىنا كەل­تىرۋ مەرزىمى 30 كۇنگە سوزى­لۋى كەرەك. قازىر قالانىڭ وڭتۇستىك بو­لىگى ىستىق سۋدان اجىراتىلدى. اقاۋلار شىقپاعان قالا بولىك­تە­رىندە ىستىق سۋمەن قامتۋ 3-5 كۇن­نىڭ ىشىندە قالپىنا كەلەدى», دەيدى كومپانيا وكىلى.

قالا بيلىگى بيىل قامزين كوشەسى بويىندا جم-13 جاڭا جىلۋ ماگيسترالىنىڭ جانە اباي-كريۆەنكو كوشەلەرى اۋماعىندا تسس-5 جاڭا سورعى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدى ويعا الىپ وتىر. سونداي-اق 5,9 شاقىرىم ىشكى جەلىلەر رەكونسترۋكتسيادان وتەدى.

ەكىباستۇز قالاسىندا دا جى­لۋ جەلىلەرىن جوندەۋ بويىن­شا دايىندىقتار جالعاسىپ جاتىر. بيىل بۇل ماقساتقا شامامەن 16,3 ملرد تەڭگە جۇمساۋ كوزدەل­گەن. ۇكىمەت رەزەرۆى ەسەبىنەن جىلۋ-ەنەرگيا ورتالىعىنىڭ №15 قازاندىعىن كۇردەلى جوندەۋ جانە 3,2 شاقىرىم سۋ تۇندىراتىن ماگيسترال سالۋ جوسپارلانىپ قويدى. بۇعان قوسا ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قاراجات ءبولىنىپ, جم-1 جانە جم-2 جىلۋ ماگيس­ترالدارى رەكونسترۋكتسيا­دان­ وتپەك. №2 جانە №7 جىلۋ ماگيس­ترالدارىنا ءدال وسىنداي جوندەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن قازىرگى ساتتە مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى كۇتىلىپ وتىر. ال اقسۋ قالاسىندا ءتورت شاقىرىم ىشكى جەلىلەر جوندەلەدى.

پاۆلودار وبلىسى