«ت.شەۆچەنكو اتىنداعى ۋكراين مادەنيەتىنىڭ پاۆلودار سەرىكتەستىگى» وبلىستىق قوعامدىق بىرلەستىگى ەلىمىزدەگى قوعامدىق ينستيتۋتتى دامىتۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ۇيىمنىڭ ءبىرى. بىرلەستىك جەتەكشىسى, قۇرمەتتى اقساقال اناتولي نەۋمىۆاكو مەن ونىڭ اۋلەتى ءۇشىن قازاقستان قۇتتى مەكەنگە اينالعان.
اناتولي ۆاسيلەۆيچتىڭ بىرلەستىك تىزگىنىن ۇستاعانىنا ءبىر جىلداي عانا ۋاقىت بولدى. دەيتۇرعانمەن ول ۇيىمنىڭ جۇمىسىنا 28 جىلدان بەرى بەلسەندى ارالاسىپ, ورتالىق حورىندا ءان سالىپ كەلەدى. اسسامبلەيانىڭ, بىرلەستىكتىڭ قىر-سىرىن بەس ساۋساعىنداي جاقسى بىلەتىندىكتەن, جەرگىلىكتى ۋكرايندەر ونى بىردەن قولداپ, سايلاعان. ارىپتەستەرى انشىلىك ونەرىن جاقسى باعالايدى. 1996 جىلدان باستاپ قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ مادەني ومىرىنە بەلسەنە ارالاسىپ, ءتۇرلى مادەني كەشتەر, ارنايى فەستيۆالدارعا قاتىسادى. اناتولي نەۋمىۆاكو 150-گە جۋىق ۋكراين اندەرىن حورمەن دە, جەكە ءوزى دە ورىندايدى. حور مۇشەلەرى ۋكراين اندەرىنەن بولەك, ابايدىڭ, باسقا دا قازاق سازگەرلەرىنىڭ اندەرىن بىلەدى ەكەن.
– بىزدە ۇلتتىق جاڭعىرۋ مەكتەبى بار, ونداعى ەكى سىنىپتا بالالارعا ۋكراين حالقىنىڭ ءتىلى ۇيرەتىلىپ, مادەنيەتى تانىستىرىلادى. ەكىنشى جاعىنان ول جەردە قولونەرمەن, ۇلتتىق بۇيىمداردى ازىرلەۋمەن دە اينالىسۋعا مۇمكىندىك بار. «قوعامدىق كەلىسىم» مەكەمەسىنىڭ قولداۋىمەن ادەمى كيىمدەر, كوستيۋمدەر تىگىلىپ, مەرەكەلىك ءىس-شارالارعا ۇزبەي قاتىسامىز. جاستار ورتالىعى نەگىزىنەن كونتسەرتتىك باعدارلامالارعا ءجيى بارادى. بۇعان قوسا انالار كەڭەسى, اقساقالدار كەڭەسى جۇمىس ىستەپ تۇر. ونداعى مۇشەلەرىمىز ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جەرگىلىكتى اسسامبلەيامەن, دوستىق ۇيىمەن تىعىز بايلانىستا. مەكتەپتەرگە ءجيى شىعىپ, حالقىمىزدىڭ تاريحى, مادەنيەتى, تۇرمىس-تىرشىلىگى, سالت-ءداستۇرى, ادەت-عۇرپى تۋرالى جاس ۇرپاققا ءدارىس وقيمىز. وسىنىڭ بارلىعى ەلىمىزدەگى حالىقتار ەركىندىگىنىڭ, اۋىزبىرشىلىك پەن ىنتىماعىمىزدىڭ قايماعى بۇزىلماۋىنىڭ ايعاعى, – دەيدى اقساقال.
قازىرگى ۋاقىتتا بىرلەستىكتىڭ ەكىباستۇز قالاسىندا, بىرنەشە اۋدان, اۋىلدا فيليالدارى بار. مەرەكەلەردە وبلىستىق ۇيىم ولارعا, ال جەرگىلىكتى ونەر ۇجىمدارى مۇندا قوناققا كەلىپ, كونتسەرت قويادى.
اناتولي ۆاسيلەۆيچ ەلىمىزدىڭ جاستارى جاڭاشىل ءارى بىلىمقۇمار ەكەنىنە توقتالدى. ايتۋىنشا, كەڭەس داۋىرىندەگى جاستاردىڭ قۇندىلىعى, ءومىر سالتتارى مۇلدە بولەك ەدى. جاس ازاماتتار ۇلتتار مەن حالىقتار اراسىنداعى دوستىقتىڭ نىعايۋى بەيبىتشىلىككە نەگىز بولاتىنىن جاقسى تۇسىنەدى. سوندىقتان وسى قۇندىلىقتى جوعارى باعالايتىندارى بايقالادى. بىرلەستىكتىڭ جاستار قاناتى اقساقالدارعا ۇلكەن قولعانات بولىپ وتىر. ءتۇرلى ءىس-شارالاردى بىرلەسىپ اتقارىپ, قايىرىمدىلىق شارالارىنا ەلدىڭ الدى بولىپ جۇگىرەدى. جۋىقتا وبلىس ورتالىعىنداعى «سامال» وڭالتۋ ورتالىعىنا بارىپ, ەمدەلۋشىلەرگە سىي-سياپات جاسادى. بۇعان قوسا ۋكراينادان قونىس اۋدارىپ كەلگەن ازاماتتارعا, ەلدەگى تابيعي اپاتتاردان زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋدە ەرەسەكتەرمەن بىرگە تىزە قوسىپ ۇلەس قوسىپ ءجۇر. جاستاردىڭ مۇنداي يگى ىستەرگە جۇمىلۋىنا ۇلتتىق جاڭعىرۋ مەكتەبىنىڭ ۇستازى تاتيانا گولوۆچۋك, اتا-انا تاتيانا ساەنكو, تاعى باسقا بەلسەندى جاندار سەبەپكەر.
ا.نەۋمىۆاكونىڭ نەگىزگى ماماندىعى – ورىس ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى. 48 جىل ۇستازدىق ەتىپ, مەكتەپ ديرەكتورى لاۋازىمىن دا ابىرويلى اتقارعان. ونىڭ اتاسى مەن اجەسى سوناۋ ءحVىىى عاسىردىڭ سوڭىندا قازاق جەرىنە كوشىپ كەلىپ, قازىرگى ەرتىس اۋدانى اۋماعىنا تابان تىرەگەن. سول ۋاقىتتان بەرى اۋلەت مۇشەلەرى قازاق جەرىندەگى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىستى, توڭكەرىستى, اشتىق الاپاتى مەن ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىندى, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ۋاقىتىنداعى قيىندىقتاردى قازاقتارمەن بىرگە باستان وتكەردى. اقساقال جۇبايى ۆالەنتينا نيكولاەۆنا ەكەۋى ەكى ۇل, ءبىر قىز تاربيەلەپ ءوسىرىپ, بۇگىندە نەمەرەلەرىنىڭ قىزىعىنا كەنەلىپ وتىر. ۋكراينانى تاريحي وتانى ساناعانىمەن, ۇرپاعى قازاقستاندى مەكەندەپ قالۋىن تىلەيدى.
«قازاق حالقىنىڭ مەيىرىمى مەن جومارتتىعى, بەيبىتسۇيگىش قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن ىنتىماققا سىزات تۇسپەيتىنى انىق. ال اسسامبلەيا سياقتى قوعامدىق ينستيتۋت ءوزىنىڭ قاجەتتىلىگىن الدەقاشان دالەلدەپ قويعان. ەڭ باستىسى, مۇندا ءتۇرلى ۇلتتار مادەنيەتىنىڭ توعىسى بار. مۇنداي جەردە حالىقتاردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى مەن قۇرمەتى ارتا تۇسەدى. ماسەلەن, ءبىزدىڭ بىرلەستىك وزگە ۇلت ورتالىقتارىمەن ۇنەمى بايلانىستا. ءتۇرلى سالتاناتتى ءىس-شارالاردا, مەرەكەلىك كونتسەرتتەردە بىرلەسىپ ونەر كورسەتەمىز. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستارىمىز جالعاسا بەرەدى, سەبەبى بۇل ءبىزدى بىرىكتىرەدى», دەيدى ابىرويلى اقساقال.
پاۆلودار وبلىسى