ەندى ازاماتتار ءوز-وزدەرىنە قۇمار ويىندارعا قاتىسۋ مەن ءباس تىگۋگە شەكتەۋ قويا الادى. ول ءۇشىن ءوتىنىشتى «eGov» ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى ونلاين تۇردە بەرۋ كەرەك. وسىلايشا, تسيفرلى فورمات كومەگىمەن كەز كەلگەن وتانداسىمىز, ەل اۋماعىندا تۇراقتى تۇراتىن شەتەلدىكتەر 6 ايدان 1 جىلعا دەيىن شەكتەۋ ورناتىپ, بۋكمەكەرلىك كەڭسە مەن ونلاين كازينودا ويناۋ قۇقىعىنان ۋاقىتشا ايىرىلادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى ءۇشىن قۇمار ويىندارعا قاتىستى شەكتەۋلەردى كۇشەيتۋدى تاپسىردى. ويتكەنى ەلدە قاۋىپتى كەسەلگە اينالعان لۋدومانيادان قۇتىلۋدىڭ جولدارىن ىزدەپ جۇرگەندەردىڭ قاتارى 300 مىڭنان اسادى. باق بەتتەرىندەگى كەي دەرەكتە 400 مىڭعا جۋىق ازامات بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر مەن كازينولاردىڭ تۇراقتى كليەنتى دەلىنگەن. ماجىلىستە دەپۋتات ەلنۇر بەيسەنباەۆ تا قۇمار ويىندار جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعىن باسىپ وزىپ, الدىڭعى ورىنعا شىققانىن ايتتى.
«دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, كەيىنگى ەكى جارىم جىلدا ەلىمىزدىڭ ءاربىر بەسىنشى ادامى ويىن وينايدى نەمەسە قۇمار ويىندارعا قانداي دا ءبىر قاتىسى بار. اجىراسۋدىڭ 40 پايىزىنا وسى لۋدومانيا تىكەلەي سەبەپ بولىپ وتىر. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا باراتىنداردىڭ دەنى – قۇمار ويىنعا شالدىققاندار. ماسەلەن, 2022 جىلى ەلىمىزدە 3 مىڭ 676 ادام وزىنە-ءوزى قول جۇمساپ قايتىس بولسا, ولاردىڭ ءاربىر بەسىنشىسىنىڭ سەبەبى – لۋدومانيا. اراعا 1,5 جىل سالىپ ويىن بيزنەسىن رەتتەۋ بويىنشا زاڭ جوباسىن قولعا الىپ وتىرمىز. قۇجاتقا ۇكىمەتتەن قورىتىندى الۋ وڭاي بولمادى. ادەتتە باسقا زاڭدار بويىنشا قورىتىندىنى 1–2 اي كۇتەتىن بولساق, بۇل زاڭعا كەلگەندە تىم سوزىلىپ كەتتى. ەكى شاقىرىلىمداعى دەپۋتاتتىق تاجىريبەمدە وسىنشاما ۇزاق ۋاقىت بويى ۇكىمەت قورىتىندىسىن الۋدى ءبىرىنشى كورىپ وتىرمىن. دەمەك مۇنىڭ اينالاسىندا مۇددەلى توپتار, لوببيستەر بار دەگەن ءسوز. ياعني مۇندا ۇلكەن قاراجات اينالىپ جاتىر. ماسەلەن, بىلتىر بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ جىلدىق اينالىمى بەيرەسمي اقپاراتتار بويىنشا 1 تريلليون تەڭگەگە جەتكەن ەكەن», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.
ازاماتتاردىڭ ساناسىن ۋلاعان بۇل دەرتتەن ارىلۋ ءۇشىن تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتى, «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق بىرلەسە ءباس تىگۋدى شەكتەۋدىڭ ونلاين فورماتىن ۇسىندى. بۇرىن بۇل قىزمەت قاعاز جۇزىندە ىسكە اسىپ, 8 كۇن ىشىندە قاراستىرىلىپ كەلگەن.
«ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» ينفوكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بىرىڭعاي كولىك جۇيەسىنىڭ وپەراتورى بولىپ ەسەپتەلەدى. سونداي-اق ورتالىق جانە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنە جۇيەلىك-تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدى جۇزەگە اسىرادى. وزگە دە مينيسترلىكتەرمەن بىرلەسە «EGov mobile» قوسىمشاسىن پايدالانىپ, قۇمار ويىنعا اۋەستەر ءباس تىگۋگە وزدەرىنە شەكتەۋدى ونلاين قويا الاتىنداي مۇمكىندىككە قول جەتكىزدىك. ءوتىنىم بەرۋ ءۇشىن «eGov mobile» موبيلدىك قوسىمشاسىندا «قىزمەتتەر», سودان كەيىن «سپورت» بولىمىنە ءوتىڭىز. قىزمەتتەر تىزىمىنەن «قۇمار ويىندارعا جانە (نەمەسە) ءباس تىگۋگە قاتىسۋدى شەكتەۋ جونىندەگى سەرۆيستى» تاڭداۋ قاجەت. اشىلعان بەتتە شەكتەۋ مەرزىمىن ايلارمەن كورسەتىپ, «قىزمەتكە تاپسىرىس بەرۋ» تۇيمەسىن باسىڭىز. ءارى قاراي ءسىز جىلدام قول جەتكىزۋ كودىن نەمەسە بيومەتريانى پايدالانىپ, قىزمەتكە قول قويۋىڭىز كەرەك. قىزمەتكە قول قويىلعاننان كەيىن ءوتىنىم مارتەبەسىمەن تانىسا الاسىز. ءوتىنىمدى قۇمار ويىندارعا جانە ءباس تىگۋگە قاتىسۋىن شەكتەگىسى كەلەتىن ادام ەتسق پايدالانا وتىرىپ بەرۋگە ءتيىس. ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ ءوتىنىم بەرۋىنە جول بەرىلمەيدى. بۇل تەتىك قارجىلىق پروبلەمالار, لۋدومانيامەن بايلانىستى جەكە ماسەلەلەردى ايتارلىقتاي تومەندەتەدى. ءارى وتىنىمدەردى وڭدەۋگە كەتەتىن ۋاقىتتى ۇنەمدەيدى», دەدى «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق باسقارما توراعاسى روستيسلاۆ كونياشكين.
وسىلايشا, كەز كەلگەن ازاماتقا, اسىرەسە قۇمار ويىندارمەن شەكتەن تىس اۋەستەنەتىن تۇلعالارعا بارلىق ليتسەنزيالانعان ويىن مەكەمەسى مەن بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ زاڭدى سايتتارىنا كىرۋگە لەزدە توسقاۋىل قويىلادى. ەگەر پايدالانۋشى قىزمەتتى الۋعا ءوتىنىمدى بۇرىن بەرگەن بولسا, قايتادان الۋ دا قاراستىرىلعان. تەك بۇرىنعى ءوتىنىم تۋرالى اقپاراتتىق حابارلاما كورسەتىلگەن تۇستا ء«يا» ءسوزىن باسىپ, مەرزىمىن ۇزارتۋعا بولادى. ىزىنشە سەرۆيس ءوتىنىمدى تىركەپ, قولدانۋشىنى قۇمار ويىندارعا جانە ءباس تىگۋگە قاتىسۋدان شەكتەلگەن ادامدار تىزىمىنە ءوتىنىمدى قايتارىپ الۋ قۇقىعىنسىز ەنگىزەدى.
«ويىن بيزنەسى تۋرالى» زاڭعا سايكەس تىزىمگە ەنگەن تۇلعالار تۋرالى مالىمەتتەر قۇپيا بولىپ سانالادى. تيىسىنشە, مۇنداي مالىمەتتەر تەك تسم-نىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنا, سونداي-اق قۇمار ويىنعا قاتىسقىسى كەلەتىن ادامداردىڭ تىزىمدە بولۋ دەرەكتەرىن جسن ەنگىزۋ ارقىلى جەكەلەگەن سۇراۋ سالۋ ءۇشىن ليتسەنزيالانعان ويىن بيزنەسى ۇيىمداستىرۋشىلارىنا عانا قولجەتىمدى. وسىلايشا, ويىن بيزنەسى سۋبەكتىلەرىنىڭ ءاربىر سۇراۋ سالۋى تىزىمدە تۇرعان ادامداردىڭ وزگە دە جەكە دەرەكتەرىن اشپاي-اق تەك جسن دەرەكتەمەلەرىمەن جەكە وڭدەلەدى. ويىن بيزنەسى سۋبەكتىلەرى ءتىزىمنىڭ تولىق نۇسقاسىنا قول جەتكىزە المايدى. پايدالانۋشىلارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق-مەن بىرلەسىپ, ەگجەي-تەگجەي بەينەنۇسقاۋلىق ازىرلەندى. سونىمەن قاتار تسيفرلىق سەرۆيسپەن قاتار ەل ازاماتتارى مەن رەزيدەنتتەرى ءۇشىن زاڭنىڭ 15-1-بابىنا سايكەس ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋشىلار ارقىلى قۇمار ويىندارعا جانە ءباس تىگۋگە قاتىسۋدان ءوزىن-ءوزى شەكتەۋ تۋرالى جازباشا ءوتىنىش بەرۋ مۇمكىندىگى ساقتالادى», دەلىنگەن تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ۇسىنعان دەرەكتە.