وتان دا, پارىز دا ورتاق

ەلىمىزدە كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنىندە اتالىپ جۇرگەن ەرەكشە مەرەكە قارساڭىندا وتان الدىنداعى اسكەري بورىشىن اتقارىپ جۇرگەن ساربازدارمەن تىلدەسىپ قايتقان ەدىك.

«قازاقستان ءاۋ باستان تاتۋلىق پەن دوستىقتىڭ سيمۆولىنا اينالعان بەيبىت ەل عوي. سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ اسكەري بولىمدە العىس ايتۋ كۇنى ەرەكشە اتالىپ وتەدى. ەل قورعانى بولاتىن قارۋلى جاساقتىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ادال كوڭىلى مەن ىستىق ىقىلاسى وتە ماڭىزدى. بولىمدەگى بۇكىل ءتالىم-تاربيە جۇمىسىنىڭ ىرگەتاسى وسىدان باستالادى», دەيدى «باتىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ وفيتسەر كوررەسپوندەنتى, لەيتەنانت ماناربەك باقداۋلەت.

ءبىز جاۋىنگەرلەر اراسىندا اسكەري بورىشىن وتەپ جۇرگەن وزگە ۇلت وكىلدەرىن كورىپ, ولاردىڭ وي-پىكىرىن بىلۋگە تىرىستىق. العاش جولىققان ۇيعىر جىگىتى كامالوۆ يۋسۋف نۇرلان ۇلى 2005 جىلى تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇلكىباس اۋدانىنا قاراستى جاسكەشۋ اۋىلىندا تۋعان ەكەن. قازىر 5517 اسكەري ءبولىمىنىڭ اتقىشتار روتاسىنىڭ قاتارداعى ساربازى. يۋسۋفتىڭ اتا-اناسى دا, ءوزى دە قازاقشا ەركىن سويلەيدى. «دوستارىم دا قازاق. ورىس مەكتەبىندە وقىسام دا مەملەكەتتىك ءتىلدى بالا كۇننەن مەڭگەرىپ الدىم. اسكەرگە كەلگەنىمە 8 اي بولدى. ابدەن ۇيرەنىپ قالدىم», دەيدى جاس جاۋىن­گەر. ونىڭ ايتۋىنشا, وسىنداي مەرەكەلەر, اتاۋلى كۇندەر ادامدى ويلاندىرىپ, جاقسىلىقتى باعالاۋعا, ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى اراسىندا سىيلاستىق پەن تاتۋلىقتى ارت­تىرۋعا ىقپال ەتەدى.

«وسى ءبىر ەرەكشە مەرەكەنىڭ اتالىپ وتە باستاعانىنا بيىل سەگىز جىل بولعان ەكەن. بۇل حالقىمىزدىڭ ىنتىمىق-بىرلىگىن ايعاقتايتىن ەرەكشە كۇن. جالپى, العىس ايتۋ – ايتقان ادامنىڭ دا, قابىلداعان جاننىڭ دا جۇرەگىنە ەرەكشە جىلۋ سىيلايتىن كەرەمەت قۇبىلىس, ادامگەرشىلىكتىڭ جوعارعى كورسەتكىشى. جىل سايىن بۇل مە­رە­كەنىڭ مازمۇنى جاڭا وقيعالارمەن باي تۇسپەك. مەن دە وسى مەرەكەدە ءوزىمنىڭ جىلى لەبىزىمدى بالالىق شاعىمدى بىرگە وتكىز­گەن دوستارىما, سىنىپتاستارىما ايت­قىم كەلەدى. جاستىق شاعىمنىڭ جىلى ەستەلىگى بولعان ادال دوستارىم مەنى ءاربىر قيىن كەزەڭدە جالعىز تاستاماي, قول­داۋ كورسەتىپ, بيىك بەلەستەرگە شىعاردى. ءاردايىم جانىمدا دەمەۋ بولىپ, ءومىر اتتى ۇزىن جولدا سەرىگىم بولىپ قازىر دە بىرگە ءجۇر. ولاردىڭ بارىنە العىسىم شەكسىز!», دەيدى «باتىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ 5517 اسكەري ءبولىمىنىڭ قاتارداعى ساربازى فارۋح تۋعالوۆ.

فارۋح ناسىرجان ۇلى 2002 جىلى شىمكەنت قالاسى ماڭىنداعى اسىق اتا اۋىلىندا تاجىك وتباسىندا دۇنيەگە كە­لىپتى. ۇيدەگى تۋىستارى تۇگەل قازاقشا سويلەيدى. قازاق مەكتەبىندە وقىعان, كۇللى دوستارى قازاق. فارۋح ءوزى وقىعان مەكتەپ ۇيىرمەسىنەن دومبىرانى دا ۇيرەنىپ الىپتى. قازىر كەز كەلگەن وتىرىستا قولىنا دومبىرا السا, ەل-جۇرت اۋزىنا قاراپ قالادى.

ءدال وسى 5517 اسكەري ءبولىمى اتقىشتار روتاسىنىڭ ساربازى قاتارداعى ارمەدينوۆ سايد ساۆەردين ۇلى دا ۇيعىر ۇلتىنان ەكەن. 2005 جىلى الماتى وبلىسىنا قاراستى كەتپەن اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. ء«بىزدىڭ ۇيدە دە ءبارىمىز قازاقشا ەركىن سويلەيمىز. اۋىلىمىزدا ۇيعىر تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن ماجاليەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە وقىدىم. دوستارىمنىڭ اراسىندا قازاق تا, ۇيعىر دا وتە كوپ», دەيدى سارباز.

بۇرىن كەڭەس كەزىندە ء«تىلى باسقا, تىلەگى ءبىر, ءجۇزى باسقا, جۇرەگى ءبىر» دەگەن ۇران بولاتىن. قازىرگى جاس جاۋىنگەرلەردىڭ ءتىلى دە, تىلەگى دە ءبىر ەكەنىن كوردىك. ولار بۇگىندە ەل تىنىشتىعىنىڭ قالقانى بولىپ جۇرگەن ۇلتتىق ۇلان, سونىڭ ىشىندە «باتىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ ۇجىمىندا وتان الدىنداعى بورىشىن ابىرويمەن وتەپ ءجۇر.

باتىس قازاقستان وبلىسى