الماتىداعى قۋىرشاق تەاترى سپورت تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىرعان ۇلت ماقتانىشى, سيدنەي وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى بەكزات ساتتارحاننىڭ بەينەسىن كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە «چەمپيون» اتتى جاڭا قويىلىممەن تانىستىردى. العاش رەت ساحنالانىپ وتىرعان چەمپيون تۋرالى تۋىندى بەكزاتتىڭ دۇنيەگە كەلۋىنەن باستاپ, ونىڭ وليمپيادا جۇلدەگەرى اتانۋىنا دەيىنگى تۇتاس عۇمىرىن جىگەرلى باياندايدى.
جيىرما جاسىندا قىرشىنىنان قيىلعان بەلگىلى بىلعارى قولعاپ شەبەرى بەكزاتتى قۋىرشاق بەينەدە كەيىپتەگەن رەجيسسەر ماقساتى ايقىن. «چەمپيون» سپەكتاكلى ارمانعا ادالدىق, ماقساتقا جەتۋ جولىنداعى تاباندىلىق, تۋعان ەل مەن جەرگە دەگەن ماحابباتتى جىرلايدى. بەكزاتتىڭ اۋىلدا اسىر سالىپ ويناپ, «ول كىم؟ بۇل نە؟» دەپ بىلمەككە ۇمتىلىپ جۇرگەن شاعىندا بۇتادان-بۇتانى قۋالاپ, سوڭىنان قالماي, بىلەگىنە قوناقتايتىن اق قۇس ارمانشىل بالانىڭ دوسى ءارى پەرىشتەسى ىسپەتتى. وندىردەي ۇل-قىزداردىڭ بويىندا قايرات-جىگەر, باتىلدىق, توزىمدىلىك سياقتى قۇرىش مىنەزدى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيتىن قويىلىمدا جاس كورەرمەندى قىزىقتىراتىن مۇنداي ۇتىمدى ساحنالار كوپ-اق. جالى توگىلگەن اپپاق ارعىماق اۋىزدىعىمەن الىسىپ, اسپانعا سەكىرىپ ساحناعا شىققان ءسات قارسىلاسقا دەس بەرمەي, رينگتە ويناق سالار بوكس تارپاڭىنىڭ بولاشاقتاعى تۇلپار تۇرپاتىنا يشارا جاساپ وتكەندەي.
سيدنەيدەگى وليمپيادانىڭ اشىلۋ ءساتى – بالانىڭ اقىل-وي قابىلەتىن ۇشتاپ, ءبىلىم كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە ارنالعان كورنەكى ءپاننىڭ ءوزى دەرسىڭ. «گەرمانيا, برازيليا, فرانتسيا, قىتاي, رەسەي, وزبەكستان» دەپ تورتكۇل دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن ءدۇلدۇل جارىسقا قاتىسۋشى ەلدەردى اتاپ تانىستىرعان سايىن سول مەملەكەتتەر تۋىنىڭ جارىسا جەلبىرەپ ءوتۋى – بالا تانىمىن بيىكتەتۋگە قاجەت تاپتىرماس ءتاسىل. بوكسپەن بەس جىل عانا شۇعىلدانىپ, قاس-قاعىم عۇمىرىندا 143 جەكپە-جەك وتكىزىپ, وليمپيادا چەمپيونى اتانعان باتىردىڭ ەسىمىن بۇگىنگى ۇرپاق ءبىلسىن دەگەن مۇراتپەن قويىلعان سپەكتاكلدە جان سەرگىتەر ۇتىمدى ساتتەر كوپ بولۋى – رەجيسسەرلىك ىزدەنىس ناتيجەسى. بەكزاتتىڭ باتىل جەكپە-جەگىن ءارتۇرلى سيمۆوليكالىق وبرازداردى پايدالانا وتىرىپ, قازاق حالقىنىڭ ءار ءداۋىر تاريحىنداعى جەڭىستەرى مەن جەڭىلىستەرىن شەندەستىرە بايانداعان تۇستا كورەرمەن سپەكتاكل ەمەس, كينو تاماشالاعانداي كۇي كەشەدى. سيدنەي شارشى الاڭىنداعى اقتىق كەزدەسۋدە امەريكالىق تاجىريبەلى بوكسشى ريكاردۋ حۋارەستىڭ سوققىسىنان قازاق ۇلىنىڭ تىزەسى بۇگىلگەنىمەن, قايراتى, نامىسى بۇگىلمەيدى. كەرىسىنشە, جاساق جيناپ, جاۋعا شاپقان, ەلگە قورعان, ۇرپاققا ۇران بولعان باتىر بابالارىنىڭ جالعاسى ەكەنى ەسىنە تۇسكەندەي, جىگەرىن جانىپ, قارسىلاسقا قارسى اتوي سالادى. سودان دا بولسا كەرەك, قازاق ەلى جيىرما جىل كۇتكەن جەڭىستى جيىرما جاستاعى جىگىت قارسىلاسىنىڭ قولىنان ج ۇلىپ العان ءسات الماتىلىق بالدىرعانداردىڭ كىشكەنتاي جۇرەگىنە كەدەرگىسىز ءوتىپ, اتقاقتاعان ەڭ اسقاق سەزىمىن جاسىرا الماي, قولعا ۇستاعان كوك جالاۋشالارىن كوككە كوتەرىپ, «بەكزات, بەكزات» دەپ شۋلاپ كەتتى. جان تولقىتار اياۋلى مەزەت «جاسوسپىرىمدەرگە «ەلىڭدى ءسۇي, ءتىلىڭدى ءسۇي» دەپ قۇرعاق اقىلدى كۇنىنە ون رەت قايتالاپ ايتقاننان گورى وتانشىلدىق سەزىمىن وياتىپ, وتتى جىگەر بەرەتىن «چەمپيون» سياقتى قويىلىمدى ءبىر رەت تاماشالاعان اناعۇرلىم پايدالىراق بولار ما ەدى» دەپ وي تۇيۋگە جەتەلەيدى.
ب.ساتتارحان تۋرالى سپەكتاكلدىڭ قويۋشى رەجيسسەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ورازالى اقجارقىن – سارسەنبەك, پەسانىڭ اۆتورى حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, دراماتۋرگ الىبەك بايبول ناعىز قۋىرشاق تەاترىنىڭ ساحناسىنا لايىق جاۋىنگەرلىك رۋح, پاتريوتتىق سەزىمگە تولى سپەكتاكل ۇسىندى. سپەكتاكلدى مۋزىكامەن كوركەمدەگەن باقبەرگەن بايشىعاشتىڭ ەڭبەگى دە ۇجىمدىق تۋىندىنىڭ باعاسىن ارتتىرا تۇسكەن. ساحنا سۋرەتشىسى يۋليا چەرنوۆا, ءانۋار بۇركىتباەۆ, حورەوگراف اننا تسوي قويىلىمنىڭ شىنايى قابىلدانۋى جولىندا از جۇمىس اتقارماعان. تايسالماس تاباندىلىق پەن قايىسپاس قايسارلىقتى تۋ ەتەتىن قويىلىم پرەمەراسىنا بەكزاتتىڭ اناسى سىرلىكۇل تۇركىستان وبلىسىنان ارنايى كەلىپ قاتىستى. الماتى قالاسى مادەنيەت باسقارماسى باسشىسى ورىنباسارىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ارمان حالبەكوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى, بوكستان سپورت شەبەرى تۇرسىنعالي ەدىلوۆ, قويىلىم اۆتورى, دراماتۋرگ الىبەك بايبول سپەكتاكل سوڭىندا وي-تولعامدارى, پىكىرىمەن ءبولىسىپ, جىلى لەبىزدەرىن ارنادى.
ء«بىز بۇگىن «چەمپيون» دەگەن عاجايىپ تۋىندىنى كورىپ, كوڭىلىمىز كوككە سامعادى. «مەن قازاق جەرىندە تۋعانمىن, مەنىڭ ەلىم – قازاقستان, مەن وتانىممەن ماقتانامىن», دەپ, 2000 جىلى كوك بايراعىمىزدى الەم كوگىندە جەلبىرەتكەن, باۋىرىن ەندى كوتەرىپ, ەڭسە تىكتەي باستاعان, قاز-قاز قادامىن جاساپ, جاڭادان ەگەمەندىك الىپ جاتقان جاس مەملەكەتتى, حالقىن, ەلىن, جەرىن دۇنيە-شارتاراپقا تانىستىرعان بەكزات بولاتىن. مەن بالاممەن ماقتانامىن, ماقتاي دا بەرەمىن, ماقتانا دا بەرەمىن. ارينە, اناسى بولعاننان كەيىن «اتتەڭ...» دەپ اھ ۇراتىن ارماندى ءسات تە بولماي تۇرمايدى. بىراق «شۇكىر» دەيمىن. «چەمپيوندى» جازعان اۆتورعا العىسىمدى ايتامىن. سپەكتاكلدىڭ «اتا-بابالارىمىزدى قۇرمەتتەيىك, ارۋاقتى سىيلايىق, سولاردىڭ العىسى مەن باتاسىمەن جۇرەيىك» دەگەن ساحناسى جۇرەگىمە كوبىرەك قوناقتادى. جاستارىمىزدىڭ جۇرەگىنە يبا, مەيىرىم ۇيالاپ, ەلىن ءسۇيىپ وسسە, مەملەكەتىمىز دە كوركەيە بەرمەك», دەدى چەمپيوننىڭ اناسى سىرلىكۇل.
كۇرمەۋگە كەلمەس قىسقا عۇمىرىندا جاي وتىنداي جارقىلداپ وتكەن بەكزاتتىڭ ماڭگىلىكپەن جالعاسقان جارقىن جولى دۇنيەگە كەلەر تالاي ۇرپاقتىڭ ءور رۋحىن جانىپ, جاڭعىرتىپ وتىرۋى ءۇشىن ءدال وسى ىسپەتتى قويىلىمدار كەزەڭ سايىن ساحنالانىپ وتىرۋى كەرەگىن كورسەتتى. بۇل – ۇلتىنا ۇلى جەڭىس سىيلاعان قىران ۇلدىڭ ەسىمىن ۇمىتتىرمايتىن قادام.
الماتى