وتاندىق ءوندىرۋشىنى قولداۋ كۇشەيەدى

قۇرىلىس باستالعاننان باقىلاۋعا الىنادى

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆا ۇلتتىق جوبا 655 جاڭا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىسانىن (مەديتسينالىق پۋنكت, فەلد­شەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت, دارىگەر­لىك امبۋلاتوريالار) سالۋدى, 32 كوپ­بەيىندى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋ­حانا­لاردى جاڭعىرتۋدى, سونداي-اق اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى ءۇشىن 1 100 مەديتسينا قىزمەتكەرىن دايارلاۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. بۇگىنگى تاڭدا 92 مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك وبەكتىسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان, 7 مەديتسينالىق مەكەمە بويىنشا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. بۇيىرتسا جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 556 نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ۇلتتىق جوبانىڭ قالعان باعىتتارى بويىنشا قاجەتتى راسىمدەر مەن ۇدەرىستەر ءجۇرىپ جاتىر. 

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا جوبالاردىڭ ساراپتاماسىن كەشىكتىرۋلەر ءجيى بولىپ ءجۇر. بۇدان باسقا ۇلىتاۋ مەن قوستاناي وبلىس­تارىندا نىسانداردى سالۋ مەرزىمدەرى اۋىسقان. اتالعان ماسەلەلەر بويىنشا ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى قانات شارلاپاەۆ پەن ءوڭىر اكىمدەرى بەرىك ابدىعالي ۇلى مەن قۇمار اقساقالوۆ تۇسىنىكتەمە بەردى.

ۇكىمەت باسشىسى «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسى ۇكىمەتتە بىرنەشە رەت قارالعانىن, بىراق ازىرگە ناقتى ناتيجە جوق ەكەنىنە توقتالدى. «وتكەن جىلى 309 نىساندى سالۋ جوسپارلانعان بولاتىن. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى باقىلاۋدى السىرەتىپ الدى. اكىمدىكتەر دە قۇرىلىس ورىندارىن انىقتاۋ, جەر ۋچاسكەلەرىن ۋاقتىلى بولۋدە ءتۇرلى سىلتاۋ ايتىپ, ماسەلەنى شۇعىل شەشۋگە نيەت تانىتقان جوق. جوبالاۋ قۇجاتتارىن راسىمدەۋ مەن ساراپتاما ماسەلەلەرى دە تىم كەشەۋىلدەپ كەتتى. سوندىقتان اۋىلدىق جەرلەردەگى مەديتسينا نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ مەرزىمدەرى بۇزىلدى», دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر اكىمدىكتەر تيپتىك جوبالاردى جەرگىلىكتى جەرگە بايلانىستىرۋعا ءتيىس ەدى, بۇل جۇمىس تا اياقسىز قالدى. جالپى, بيىل 239 نىساننىڭ جوبالىق قۇجاتتاماسى دا­يىن, ونىڭ 109-ى بويىنشا عانا مەردىگەر كومپانيالار ايقىندالدى. قالعاندارى ازىرگە ناقتى ىستەن گورى, قۇرعاق ءسوز كۇيىندە قالىپ وتىر. «قۇرىلىس جۇمىستارىن الداعى ناۋرىز-ءساۋىر ايلارىندا باستاۋ قاجەت. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بولسا, ولاردى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن بيۋدجەتتىك وتىنىمدەردى بەرۋگە اسىعار ەمەس. اكىمدىكتەر دە قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن شەشە الماي كەلەدى. ءالى كۇنگە دەيىن كوپبەيىندى ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانالاردا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى باستالعان جوق. سونداي-اق ولارعا مەديتسينالىق جابدىقتار ساتىپ الۋ ىسىندە دە جاعداي ءماز ەمەس. مۇنداي ءىس-شارالار كوپ ۋاقىتتى الادى», دەدى و.بەكتەنوۆ.

مۇنىمەن بىرگە ول ۇلتتىق جوبا ءۇشىن جيھاز جانە قۇرىلىس ماتەريالدارىن جەتكىزۋگە وتاندىق وندىرۋشىلەردى تارتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. اتاپ ايتقاندا, «سامۇرىق-قازىنا» قورى مەن ونىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى وتاندىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەردى كەڭىنەن ساتىپ الىپ, ءوزىمىزدىڭ وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە قولداۋ كورسەتۋگە ءتيىس. «وتكەن اپتادا عانا جەڭىل ونەركاسىپ قاۋىمداستىعى­نىڭ باسشىسى سالتانات ابدىكارىموۆا «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ تاۋار ساتىپ الۋ ساياساتىن سىنعا الىپ, كونكۋرستاردا شيكىلىكتىڭ بارىن ايتىپ, شاعىمداندى. مەن كاسىپكەرلەردىڭ پىكىرىن قولدايمىن. ءبىز وسى سالاداعى جاعدايدى تۇبەگەيلى وزگەرتىپ, وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋ جۇيەسىن قۇرۋعا ءتيىسپىز», دەدى پرەمەر-مينيستر.

سونىمەن قاتار ۇلتتىق جوبا بو­يىن­شا جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن جۇ­مىس قارقىنىن بارىنشا كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, ءاربىر نىساننىڭ قۇرىلىسىن قۇجاتتاردى دايىنداۋ, قارجىلاندىرۋ كەزەڭىنەن باستاپ, ۋاقتىلى تاپسىرعانعا دەيىن كۇندەلىكتى باقىلاۋعا الۋ كەرەك. سونداي-اق مەديتسينالىق جابدىقتارمەن جانە پەرسونالمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالماۋعا ءتيىس.

ۇكىمەت باسشىسى وبلىس اكىمدىكتەرىنە ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگىمەن بىرگە 1 ساۋىرگە دەيىن جوبالارعا سالادان تىس كەشەندى ساراپتاما جۇرگىزۋدى اياقتاۋدى تاپسىردى. «دەنساۋلىق ساقتاۋ, قارجى مينيسترلىكتەرى مەن اكىمدىكتەر جوبالاردى قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن جەدەل شەشۋگە ءتيىس», دەپ تۇيىندەدى و.بەكتەنوۆ.

استانا ماڭىنداعى مەكەندەردى دامىتۋ جوسپارى

ۇكىمەت وتىرىسىندا استانا اگلومەراتسياسىن دامىتۋدىڭ 2024-2028 جىلدارعا ارنال­عان كەشەندى جوس­پارى دا جان-جاقتى تالقىلاندى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسا­رى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى نۇر­لان بايبازاروۆ قازىرگى ۋاقىت­تا استانا اگلومەراتسياسى­نىڭ اۋماعىنا استانا قالاسى (اگلومەراتسيانىڭ وزەگى) جانە ءوڭىر حالقىنىڭ 40%-ى تۇراتىن قوسشى قالاسىمەن بىرگە اقمولا وبلىسى ءۇش اۋدانىنىڭ 40-تان استام ەلدى مەكەنى كىرەتىنىن باياندادى.

جالپى, سوڭعى 10 جىلدا استانا تۇرعىندارىنىڭ سانى 46%-عا ءوستى. بۇل رەتتە, بولجامدى دەرەكتەرگە سايكەس, 2035 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىش 2,3 ملن ادامعا دەيىن ارتادى.

استانا اگلومەراتسياسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىندا 1,13 ترلن تەڭگەگە 329 ءىس-شارا­نى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن. اتال­عان جوسپار قالا قۇرىلىسىن دامى­­تۋ­عا, الەۋمەتتىك جانە ينجە­­نەرلىك-كولىك ينف­راقۇ­رىلى­مىن جاڭعىرتۋعا, ەكولو­گيا­لىق تۇراق­تىلىق پەن قاۋىپسىز­دىكتى قامتا­­ماسىز ەتۋگە, توتەنشە جاعداي­لاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان.

ماسەلەن, اگلومەراتسيانى اۋماقتىق دامىتۋ شەڭبەرىندە ەلوردا مەن اقمولا وبلى­سىنىڭ دامۋ جوسپارلارىن ساي­كەستەن­دىرەتىن بىرىڭعاي قالا قۇرىلىسى ساياساتىن ازىرلەۋ جوسپارلانعان. جالپى اۋدانى 940 گەكتاردان اساتىن ەكو قالاشىقتار قۇرۋ كوزدەلىپ وتىر. ولاردىڭ اۋماعىندا شاعىن بيزنەس جۇرگىزۋگە ارنالعان ءۇي-جايلارى بار تۇرعىن ۇيلەر سالىناتىن بولادى.

اگلومەراتسيانىڭ كولىك-لوگيستي­كالىق ينفراقۇرىلى­مى ماسەلەلەرىن شەشۋ ماقسا­تىن­دا ەلەكتروۆوزدارعا قىز­­مەت كورسەتەتىن لوگيستيكالىق 6 كە­شەن مەن سەرۆيستىك ورتالىق سالۋ, سون­داي-اق قالا ماڭىن­داعى تۇراقتى مار­شرۋتتاردى سۋب­سي­ديالاۋ شارالارى قاراس­تىرىلعان.

سونىمەن قاتار اگلومەراتسيا ەلدى مەكەندەرىندە 400 شاقىرىمنان استام جول جوندەلىپ, 300 شاقىرىم جول جانە 4 كوپىر سالىنادى. سونداي-اق 70 كم كارىز جۇيەسىن, 500 كم سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جەلىلەرىن, 800 كم ەلەكتر جەلىسىن, 3 قازاندىق ت.ب. سالۋ جانە رەكونسترۋك­تسيا­لاۋ كوزدەلگەن.

ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن دامىتۋ جانە ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءۇشىن 25 ازىق-ت ۇلىك ءوندىرۋ نىسانى, 12 ونەركاسىپتىك تاۋارلار ءوندىرۋ كاسىپورنى سالىنادى. بۇلار­مەن بىرگە ارشالى اۋدانىندا جالپى اۋدا­نى 300 گەكتار يندۋستريالىق اي­ماق قۇرىلادى.

ەلوردا توڭىرەگىندە 7 ءورت ءسوندىرۋ دەپوسىنىڭ قۇرىلىسىنا دايىندىق بارىسى تۋرالى اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مارات احمەتجانوۆ بايانداما جاسادى. استانا اكىمى جەڭىس قاسىم­بەك قالا ماڭىنا قاتىنايتىن قوعامدىق كولىك ماسەلەسىن شەشۋ جوسپارلارى تۋرالى حاباردار ەتتى. باياندامالاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر كەشەندى جوس­پاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەلوردا مەن ءوڭىردىڭ ءوزارا بەلسەندى ءىس-قيمىلىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

ول قالاعا جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردە حالىق سانىنىڭ كۇرت ءوسۋى مەن ەلورداعا كۇندەلىكتى كەلىپ-كەتەتىن ادامداردىڭ لەگى اگلومەراتسيانىڭ نەگىزگى پروب­لەماسى ەكەنىن ەسكە سالدى. «بۇل استانا قالاسىنىڭ ينفرا­قۇرىلىمى مەن ەكولوگياسىنا جانە قاۋىپسىزدىگىنە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ەداۋىر ارتتىرادى. ادامدار ەلورداعا جاقىن ماڭدا تۇرعىسى كەلەدى. ونى تۇسىنۋگە بولادى. الايدا مۇنداي كوشى-قون ەڭبەك نارىعىنا اسەرىن تيگىزەدى, وبلىستا جۇمىسسىزدىقتىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى. سوندىقتان, اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس ىستەۋگە تۋرا كەلەدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, ۇسىنىلىپ وتىرعان كەشەندى جوسپار وسى باعىتتاعى نەگىزگى باعدارلامالىق قۇجات بولادى. قالا ماڭىنداعى اۋىلداردىڭ سۋمەن قام­تاماسىز ەتۋ, سۋ بۇرۋ, ەلەكترمەن جاب­دىقتاۋ, جولداردىڭ جاي-كۇيى سياقتى وزدەرىنىڭ پروبلەمالارى دا بارشىلىق ەكەنىن اتاپ ءوتتى.  «جوسپاردى ىسكە اسىرۋ وسىنداي وزەكتى ماسەلەلەردىڭ دە شەشىمىن تابۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار ەلوردا ىرگەسىندەگى اۋىلداردا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن اشۋ قاجەت. استانا قالاسى اگلومەراتسيانىڭ وزەگى رەتىندە ىرگەلەس جاتقان اۋماق­تاردىڭ ورنىقتى دامۋى­نا نەگىز بولادى. بۇل ەلوردا مەن وعان جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەن­دەردىڭ تۇرمىس دەڭگەيىنىڭ اراسىن­داعى تەڭگەرىمسىز­دىكتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى و.بەكتەنوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى كەشەندى جوسپاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە ينۆەستيتسيالار تارتۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. بۇل كولىك-كوممۋنيكاتسيا, ساۋدا-لوگيستيكا, ينجەنەرلىك-كوممۋنالدىق جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم­نىڭ ءبىرتۇتاس كەشەنىن قۇرۋعا كومەكتە­سەدى. وسىلايشا, اگلومەراتسيانىڭ تىرەك قاڭ­قاسى قالىپتاسادى.

«سونداي-اق 45 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ ارقايسىسىنا وزىندىك ەكونوميكالىق ەرەكشەلىك بەرۋ قاجەت. سول كەزدە اۋىلدارمەن قاتار, استانا قالاسى دا مال جانە وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ, قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ, سونداي-اق باسقا دا سالالاردىڭ قاجەتتى ونىمدەرىمەن ءوزىن ءوزى قامتاماسىز ەتۋگە قول جەتكىزە الادى», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

پرەمەر-مينيستر اتاپ وتكەندەي, جوسپارلانعان بارلىق ءىس-شارانى جاۋاپتى ءارى ساپالى ىسكە اسىرۋ ەلوردا مەن قالا ماڭىنداعى ايماقتاردىڭ ەكو­نوميكالىق دامۋ تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.