كەشە ءبىرىنشى وقىلىمدا «ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن جانە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى. بۇل ماڭىزدى قۇجات بويىنشا ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ءبىراز ۋاقىت مەملەكەتتىك ورگاندار, دەپۋتاتتار جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن تىڭعىلىقتى جۇمىس جۇرگىزدىك.
جىل باسىندا مەملەكەت باسشىسى زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەستىڭ ەڭ ماڭىزدى قاعيداتىن – قوعامدا وسى ز ۇلىمدىققا مۇلدەم توزبەۋشىلىكتى دامىتۋدى اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. بۇل پوستۋلاتتىڭ ىسكە اسۋىنىڭ ءتۇپ نەگىزى زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن جازانىڭ بۇلتارتپاستىعى قاعيداسىن قامتاماسىز ەتەتىن وسى زاڭ جوباسى بولۋعا ءتيىس.
وسى ورايدا جاڭا زاڭدا كەشەندى ۇستانىم قاراستىرىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون. زاڭ جوباسى ەڭ الدىمەن زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋعا, ءاربىر اۋداندا وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىن, بالالارعا پسيحولوگيالىق قولداۋ كورسەتۋ ورتالىقتارىن اشۋعا, قيىن ومىرلىك جاعدايداعى وتباسىلارعا كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ قۇزىرەتتىلىگىن بەكىتۋگە, اگرەسسورمەن پسيحولوگيالىق جۇمىس جۇرگىزۋگە (قىلمىستىق كودەكسكە ارنايى تالاپتار ينستيتۋتىن ەنگىزۋ اياسىندا), زورلىق-زومبىلىققا, بۋللينگكە تاپ بولعان بالالارعا كومەك كورسەتۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ قۇزىرەتتىلىگىن بەكىتۋگە باعىتتالعان.
ەكىنشىدەن, جوبادا زورلىق-زومبىلىقتى كريميناليزاتسيالاۋ, بالالارعا قارسى قىلمىستار: ازاپتاۋ (باپتىڭ جاڭا رەداكتسياسى), دەنساۋلىققا اۋىر, ورتاشا اۋىرلىقتاعى زيان كەلتىرۋ, كامەلەتكە تولماعان ادامدى ۇرلاۋ جانە زاڭسىز قاماۋ ءۇشىن جازانى قاتاڭداتۋ, بالا زورلاعانى ءۇشىن تەك ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ, «بالاعا سەكسۋالدىق سيپاتتاعى ءتيىسۋ» بابىن ەنگىزۋ, بالاعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىققا بايلانىستى قىلمىستاردى تەرگەۋ كەزىندە كۇدىكتىنى قاماۋدا ۇستاۋ, بالالارعا قىزمەت كورسەتەتىن ۇيىمداردى (جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ, لاگەرلەر) ليتسەنزيالاۋدى ەنگىزۋ, بالانى اۆتوبۋستان كۇشتەپ تۇسىرگەنى ءۇشىن, بۋللينگ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك جانە ت.س.س. پروبلەمالار كوزدەلگەن.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە ءۇش ميلليونعا جۋىق وتباسى الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاج. ال بالالاردىڭ بولاشاعى وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سول سەبەپتى بۇل فۋنكتسيانى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىنا بەكىتۋ جانە اۋدانداردا وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىن قۇرۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە. مۇنداي ورتالىقتار ءوز كەزەگىندە الەۋمەتتىك قولداۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.
ەلىمىزدە ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار 104 مىڭ بالا بار. جالپى, بالالاردىڭ 47 پايىزى اۋىلدا تۇرادى. سوندىقتان ەرەكشە جانە اۋىلدا تۇراتىن بالالارعا ارنالعان ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋىمىز كەرەك. مىسالى, ينتەرناتتاردىڭ جارتىسى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. مەملەكەتتىك 120 لاگەر بار, ولاردىڭ دا جاعدايى ءماز ەمەس. جاڭا زاڭ جوباسى وسىنداي قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەردى شەشۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز.
دينارا زاكيەۆا,
بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل