• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 25 قاڭتار, 2024

ساپالى ۇلت – تابىستى ۇلت

240 رەت
كورسەتىلدى

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ عىلىمي كىتاپ­حا­نا­سىندا «ساپالى ۇلت: ءبىلىم, عىلىم جانە مادە­نيەت» اتتى ەلىمىزگە بەلگىلى فيلو­لوگ عالىم­دار­دىڭ ستۋ­دەنت­تەرمەن كەزدەسۋى ءوتتى. ءىس-شاراعا ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادە­ميك­تەرى ءۋاليحان قاليجان, كارىمبەك قۇرماناليەۆ, «قازاق گازەتتەرى» سەرىك­تەس­­تى­گىنىڭ باس ديرەكتورى­ ديحان قامزابەك ۇلى, فيلو­لوگيا عىلىمدارى­نىڭ دوكتورى, پروفەسسور تۇر­سىن جۇرتباي, فيلو­لوگيا­ عىلىم­دارىنىڭ دوك­تو­رى, پروفەسسور, ۇعا كور­­رەس­پون­دەنت-مۇشەسى امانتاي ءشارىپ قاتىستى.

الەمدىك يندەكستە ۇلتتىڭ ساپاسى حالىقتىڭ دامۋ مۇم­كىن­دىگىمەن, ەكونوميكالىق قاۋقارىمەن, ساياسي تۇراق­تى­لىعىمەن باعالانادى. ەلىمىزدىڭ العا قويعان باستى مىندەتى دە – ساپالى ۇلتقا اينالۋ. وسى تاقىرىپتى قوزعاعان عالىمدار ساپالى ۇلت بولۋدىڭ العى شارتتارى حاقىندا, ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ قوعام دامۋىنداعى ءرولى, قازىرگى جاعدايى, ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ بىرەگەيلىگى توڭىرەگىندە وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, ستۋدەنتتەرگە ءوز تاجىريبەلەرىن ايتا وتىرىپ تاعىلىمدى كەزدەسۋ وتكىزدى.

ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تە­تىنىڭ اكادەميالىق ماسەلەلەر جونىن­دەگى پرورەكتورى سەرىك ماقىش عالىمدارعا العىس بىلدىرە وتى­رىپ, وزىق عىلىم, تەحنولوگيا, مادەنيەت, ءداستۇر, قۇندىلىق وسى­نىڭ ءبارى ۇلت ساپاسىن قالىپ­تاس­تىراتىنىن جەتكىزدى. ء«ىس-شارا­مىزعا التى الاشقا اتى ايگىلى, ساپالى ۇلت قالىپتاستىرۋ جولىن­دا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن, ۇلتى­مىز­دىڭ ساپالى وكىلدەرى دەپ ايتا الا­تىن ازاماتتار كەلىپ وتىر. ولار­دىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ستۋدەنت­تەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزۋى –  ماڭىز­دى دا مارتەبەلى جيىن. بۇل جاس­تارعا ۇلكەن ونەگە, تاربيە», دەدى ول.

اكادەميك ءۋاليحان قاليجان ستۋدەنتتەرگە «ۇلتتى قاي سالادا دا ىلگەرىلەتەتىن – ادام بويىنداعى ماحاببات» دەگەن ويدى جەتكىزگەن ەرەك­شە دە اسەرلى ەسسەسىن وقىپ بەردى. جازۋشى-عالىم تۇرسىن جۇرتباي «اباي جولى» روما­نىن­داعى كوركەم شىندىق ماسە­لە­لەرىن قوزعاي وتىرا تانىم, ءداستۇر توڭىرەگىندە ساپالى ۇلتتىڭ بولمىسىن ايشىقتاپ كورسەتتى.

اكادەميك كارىمبەك قۇر­ما­ناليەۆ ءىس-شارانىڭ عى­لى­مي كىتاپحانادا وتكىزىلىپ وتىر­عا­نىنىڭ دا ەرەكشە ءمانى بار ەكەنىن ايتتى. «شەتەلدىك الەۋ­مەتتانۋشى عالىمداردىڭ مالىم­دەۋىنشە, كەلەشەكتە كومپيۋتەردە وتىرعانداردى كىتاپ وقىعاندار باسقارادى. سوندىقتان ءمۇيىزى قاراعايداي اكادەميك اعالارىڭىزدىڭ الدارىڭىزعا كەلىپ وتىرعانى ءبىر جاعىنان, كىتاپقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى, كىتاپحاناعا دەگەن كوزقاراستى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. ىزدەنىس – ۇلكەن عىلىمعا قادام. ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساپالى ۇلتتى قالىپتاستىرۋعا قاتىستى اكا­دەميك عالىمداردىڭ ويىن بىلەيىك دەپ شاقىرىپ وتىرعانى – كورەگەندى. پرەزي­دەن­تىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇندىلىقتى ۇلىقتاۋ, ساپالى ۇلت, تاريحي تۇلعالاردى دارىپتەۋ ماسەلەسىن ۇلتتىق قۇرىلتايدا كۇن تارتىبىنە ەنگىزگەن بولاتىن. كەيىنگى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا دا وسىعان باسا ءمان بەرۋ كەرەگىن ايتتى. سىزدەر دە سول سۇحباتتى وقىپ شىعىپ وي ءتۇيىپ, پىكىر الماسىڭىزدار. ءبىزدىڭ ءبىلىم مەن عىلىمعا ءمان بەرۋىمىز كەرەك ەكەنىن تۇسىنىڭىزدەر. جالپى, ءبىلىم مەن عىلىمدى ەكىنشى ورىنعا قويعان مەملەكەت ەشقاشان ەشبىر سالادا ءبىرىنشى بولا المايدى دەگەن تۇجىرىم بار. ەكونوميكا بولسىن, اۋىل شارۋاشىلىعى بولسىن بارلىعى عىلىمعا نەگىزدەلۋى كەرەك», دەدى عالىم ستۋدەنتتەرگە باعىت بەرە وتىرىپ.

ال ديحان قامزابەك ۇلى جوعارى وقۋ ورنىندا بىلىممەن بۋىنى بەكىپ, عىلىمعا ەندى بەت الىپ بارا جاتقان جاستارعا ەل بولاشاعىن قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى مىندەتتەر مەن باعىتتار تۋراسىندا ءسوز قوزعادى. ساپالى ۇلتتىڭ نەگىزى ساناسىندا ساۋلەسى بار جاستار ەكەنىن ايتىپ, تاقى­رىپ توڭىرەگىندە كەلەلى ويىن جەتكىزدى.«وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, پرەزيدەنتتىڭ سۇحباتى جاريا­لاندى. ارينە, بۇل – ساياسي-تانىمدىق سۇحبات. الەمدە كەيبىر نازىك ماسەلەلەر بار. مەملەكەت باسشىسى بىزگە, قوعامعا سونى ءتۇسىندىردى. ەگەر ونى پرەزيدەنت ايتپاسا, بىلىكتى, ءبىلىمدى ازاماتتار بايىپتاماسا, كىم ايتادى؟ قازىر­گى زاماندا ساپانى قالىپ­تاس­تىراتىن – عىلىم مەن تەحنو­لو­گيا. قازىر جاستارعا جان-جاق­تى مۇمكىندىك بار. الەمدىك دەڭ­گەي­دەگى عالىمداردىڭ دارىس­تە­رى اشىق جۇيەدە تۇر. وسى­نىڭ بار­لىعى ارتىقشىلىق. كەم­شى­لى­گى دە جوق ەمەس. كوپ اقپا­رات اداس­تىرىپ تا جىبەرەدى. بىراق سىز­دەر وسىنىڭ اراسىنان اداسپاي جول تابۋلارىڭىز كەرەك. بۇگىنگى ءبىلىم­نىڭ استارىن ءبىلۋ كەرەك. بىراق قانشا ءبىلىمدى بول­سا­ڭىز­دار دا ءبارىبىر رۋحاني ءداستۇر ماسە­لەسى الدىڭىزدان شىعادى. ءبىلىم داستۇرمەن بايلانىستا بولا­دى. ساپالى ۇلت – تابىستى ۇلت. تابىستى ۇلت بولۋ ءۇشىن ءبىلىم­دى ۇلت بولۋ كەرەك», دەدى د.قام­زا­بەك­ ۇلى.

عالىم امانتاي ءشارىپ جاس بۋىننىڭ جارقىن بولاشاققا باس­تايتىنىنا سەنىم ءبىلدىرىپ, جيىندى قورىتىندىلادى. ء«ار ۇرپاق ءوزىنىڭ قولىنان كەلگەنىن جاساپ, كەيىنگىگە تابىستاپ كەتەدى. ءبىز دە ءوز تاجىريبەمىزدى ايتىپ, ويىمىزدى ورتاعا سالىپ جاتىرمىز. اقىن ەسەنعالي راۋشانوۆتىڭ «التىننىڭ ۇستىندە تۇرىپ, باسقانىڭ كۇمىسىنە تاڭعالدىق» دەگەن ءسوزى بار. ءبىزدىڭ جەرىمىزدىڭ استى دا, ءۇستى دە التىن. سوندىقتان التىنىمىزدى باعالاۋىمىز كەرەك. ءبىز بولاشاققا, جاستارعا سەنەمىز. ارقايسىسىڭىز مىقتى بولساڭىزدار, ساپالى ۇلت سوندا قالىپتاسادى», دەدى عالىم.

ءىس-شارانىڭ قورىتىندى بولىمىندە عالىمدارعا TURKSOY حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ اتاۋلى مەدالدارى تاپسىرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار