قوعامنىڭ جەگى قۇرتىنا اينالعان سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس جالعاسا بەرەدى. بۇل ماسەلەگە مەملەكەتتىك مەكەمەلەر دە, ازاماتتارىمىز دا بەيجاي قاراماۋعا ءتيىس. وسى ورايدا جەمقورلىققا قارسى كۇرەس سولتۇستىك قازاقستاندا جۇيەلى جۇرگىزىلە باستادى.
«سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستە ءبىز قازىر جەمقورلىقتىڭ سالدارىن عانا ەمەس, ونى تۋدىراتىن سەبەپتەردى دە جويۋعا تىرىسامىز. بۇل جۇمىس الەۋمەتتىك ماڭىزى زور ماسەلەلەردەن تۇراتىن «سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى كارتاسى» اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر», دەدى جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن وبلىستىق جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ايدوس ءجۇنىسوۆ. وسى كۇرەستىڭ مىسالدارى قاتارىندا ول شەكارالىق بەكەتتەردەن سىرتقا شىعارۋعا ۋاقىتشا شەكتەۋ قويىلعان تاۋارلارعا باقىلاۋ جاسالعانىن العا تارتتى. ونىڭ ىشىندە ءتۇرلى مالدار, كومىر, ءتۇستى جانە قارا مەتالل سىنىقتارى, قۇبىرلار مەن رەلستەر بار.
ا.ءجۇنىسوۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ ءوز قىزمەتىن ءجىتى, قالىپتى اتقارمايدى. ولاردىڭ كەيبىرەۋى ەلگە ەنگىزۋگە بولمايتىن ونىمدەردى تاسىمالدايتىن كاسىپورىندارعا «جاناشىرلىق» كورسەتىپ, مۇددەلەرىن قورعاعان. سونىڭ كەسىرىنەن مىسالى, وتكەن كۇزدە دۇكەن سورەلەرىندە سانيتارلىق سۇزگىدەن وتپەگەن رەسەيلىك شوشقا ەتى, سونداي-اق نارىقتا جەم ازىقتار پايدا بولعان. دەگەنمەن وسىنداي بۇزۋشىلىقتارعا جول بەرگەن ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ بەكەتتەرىنىڭ اتاۋى جانە ولارعا قانداي شارالار قولدانىلعانى ايتىلمادى.
ءبىر قىزىعى, سولتۇستىكقازاقستاندىق انتيكور قىزمەتى قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرگەن 206 كاسىپورىننىڭ بيۋدجەتكە تولەگەن 96 ملن تەڭگەسىن وزدەرىنە قايتارتىپتى. ويتكەنى قارجى قاتە تولەنگەن.
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى 201 ملن تەڭگە قارجىعا قاتىستى زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتاپ, ونىڭ 124 ملن تەڭگەسىن مەملەكەتتىڭ جانە مەنشىك يەسىنىڭ ەسەبىنە قايتارتقان.
ا.ءجۇنىسوۆتىڭ بايانداماسىنا قاراعاندا, انتيكور «ەوز» جۇيەسى ارقىلى 58 بيۋدجەتتىك مەكەمە ءتۇرلى تاۋارلاردى ساتىپ الۋ باعاسىن 1,8 ملرد تەڭگەگە ارتتىرىپ جىبەرگەنىن انىقتاعان. ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسى 16 جاعدايدا باعانى 480,6 ملن تەڭگەگە نەگىزسىز ارتتىرعان. ال وبلىستىڭ قارجى باسقارماسى بار-جوعى 24 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الىناتىن جۋرنالداردىڭ باعاسىن 1 ملن 368 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ قويعان. ءسويتىپ, باعانى 57 ەسە ءوسىرىپ جىبەرگەن. «اقان سەرى» ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەسى ءبىر ليتر ا-92 جانار-جاعارمايىن 16 696 تەڭگەگە الماق بولىپ, جوسپارعا ەنگىزىپ قويعان ەكەن. انتيكوردىڭ ارالاسۋىمەن بۇل جولى 664,5 ملن تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى ۇنەمدەلگەن. ايىرتاۋ اۋدانىنىڭ ءبىلىم ءبولىمى دە جىلۋ قازاندىقتارىن ساتىپ الۋ باعاسىن شەكتەن تىس ارتتىرىپ جىبەرگەن, ءتىپتى بۇل سومانى بيۋدجەتتىڭ شىعىسىنا ەنگىزىپ قويىپتى. ولار نارىقتا 30,7 ملن تەڭگە تۇراتىن ءبىر قازاندىقتىڭ باعاسىن 307,6 ملن تەڭگە دەپ كورسەتكەن ەكەن. ارينە, مۇندايدىڭ قاتەلىكتەن كەتۋى دە مۇمكىن, بىراق ساتۋشىمەن سىبايلاسىپ, ارتىق اقشانى ءبولۋ دە قىلاڭ بەرىپ قالاتىنىن جاسىرىن ەمەس. وسىنداي جاعداي جامبىل اۋدانىنىڭ پرەسنوۆ اۋىلدىق وكرۋگى اكىمدىگىنىڭ اپپاراتىندا دا تىركەلگەن. ولار كادىمگى ۇزىن ورىندىقتاردىڭ باعاسىن 7,5 ملن تەڭگە دەپ كورسەتىپ, بيۋدجەت قاراجاتىن شىعىنداماق بولعان. الايدا انتيكور ارالاسقان سوڭ ونىڭ 6,7 ملن تەڭگەسى بيۋدجەت ەسەبىنە قايتارىلعان.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى