الماتى وبلىسى جاڭا قالامەن تولىقتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن جەتىگەن اۋىلى وبلىستىق ماڭىزى بار الاتاۋ قالاسى بولىپ وزگەرتىلگەنىن ءوڭىر جۇرتشىلىعى قۋانا قابىلداپ, شاھاردىڭ كەلەشەگىنە زور ءۇمىت ارتىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ جاڭا داۋىرىندە الەمدىك ساۋلەت-قۇرىلىس ونەرىنىڭ وزىق ۇلگىسىمەن بوي كوتەرىپ, ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ويىپ ورىن الاتىن الاتاۋ قالاسىنىڭ تۇرعىندار سانى 2 ميلليونعا جۋىقتايدى دەگەن بولجام بار.
جوسپارعا سايكەس, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ ەكونوميكالىق ەسەپتەردى, جاڭا قالانىڭ سحەمالىق كارتاسىن دايىنداۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزگەن. «جىبەك جولى» بويىنداعى بىرەگەي ەكونوميكالىق جانە تۋريستىك ورتالىققا اينالاتىن الاتاۋ قالاسىنىڭ اۋقىمدى دامۋ جوسپارىمەن وبلىس اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى تانىستىردى.
قازىر قالانىڭ جالپى اۋدانى 88 مىڭ گەكتار اۋماقتى الىپ جاتىر. قالا حالقىنىڭ سانى 52 مىڭنان اسادى. بىرەر كۇن بۇرىن عانا قالا مارتەبەسىن العان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. ولار قالالىق قاتارىندا ەكەنىن الىس-جاقىنداعى ەل-جۇرتقا سۇيىنشىلەپ, جەتكىزىپ وتىر.
«جەتىگەننىڭ تۇرعىلىقتى تۇرعىنىمىز. ەڭبەك ەتتىك, بالالارىمىزدى وسىردىك. بىرلىك-ىنتىماعى جاراسقان اۋىلىمىزعا قالا مارتەبەسى بەرىلىپ, الاتاۋ دەپ اتالعانىنا وتە قۋانىشتىمىز. ساۋلەتتى, داۋلەتتى قالاعا اينالسىن دەگەن تىلەگىمىز بار», دەيدى جەتىگەن اۋىلدىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى اسقار ءجۇسىپوۆ.
«تۇرعىنداردىڭ دەنى الماتى قالاسىنا قاتىناپ جۇمىس ىستەيدى. جاستار وقيدى. وعان جەتۋ دە وڭاي ەمەس. قوعامدىق كولىكتى كۇتەمىز, بولماسا تاكسيگە شىعىندالامىز. جاڭا قۇرىلعان قالامىز دامىپ, جوسپارلى ىستەر جۇزەگە اسسا, جۇمىس ورىندارى اشىلسا, وقۋ ورىندارى سالىنسا, بالالارىمىزعا, نەمەرەلەرىمىزگە ءتيىمدى بولار ەدى», دەگەن بيجامال اپانىڭ دا جۇزىنەن قۋانىش لەبى ءبىلىندى.
جاڭا قۇرىلعان الاتاۋ قالاسىنىڭ قۇرامىنا بىرقاتار اۋىل ەنىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, تالعار اۋدانىنداعى داۋلەت جانە قايرات اۋىلدارى, ىلە اۋدانىنداعى جەتىگەن اۋىلدىق وكرۋگى مەن ءجاڭاداۋىر, جاڭاتالاپ, ىنتىماق, قويانقۇس ەلدى مەكەندەرى, قوناەۆ قالاسىنىڭ اكىمشىلىگىنە قاراستى زارەچنىي جانە ارنا اۋىلدارى كىرەدى. وسىلايشا, الاتاۋ قالاسىن ارنايى ەكونوميكالىق ايماققا اينالدىرۋ كوزدەلگەن.
«جەتىگەن اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى 4 اۋىلدىق ەلدى مەكەن بار. جەتىگەن, قۇيعان, ەڭبەك جانە جاڭاارنا اۋىلدارى تولىق كىرەتىن بولدى. مۇنى ەستىگەن تۇرعىندار قۋانىپ جاتىر. قالا اتانۋدىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەنىڭ شەشىم تابارىنان ءۇمىتتى. وكرۋگتە 1 مەملەكەتتىك, 12 جەكەمەنشىك بالاباقشا مەن 6 مەكتەپ بار. بولاشاقتا بۇل نىساندار قاتارى كوبەيەدى», دەيدى جەتىگەن اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى نۇرلان ءابىلوۆ.
جاڭا قالانىڭ باس جوسپارىنا سايكەس, 168 زاماناۋي مەكتەپ, 219 بالاباقشا, 102 ەمدەۋ مەكەمەسىن سالۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق 40 مىڭ ستۋدەنت وقي الاتىن اكادەميالىق قالاشىق بوي كوتەرمەك. ميلليونعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ كوزدەلىپ وتىر. جىل سايىن 4 ميلليوننان استام تۋريست قابىلداۋعا قاۋقارلى جاڭا قالا باتىس پەن شىعىستى بايلانىستىراتىن تانىمال ورتالىققا اينالادى.
شاھار نەگىزگى ءتورت يننوۆاتسيالىق اۋداننان تۇرادى. ولار: «Gate District», «Golden District», «Growing District» جانە «Green District» دەپ اتالادى. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ وزىندىك ماقساتى بار. مىسالى, «Gate District» قارجى جانە ىسكەرلىك ورتالىققا اينالادى, ينۆەستيتسيا تارتادى جانە كوممەرتسيالىق حاب قۇرىلادى. «Golden District» تۇرعىندار مەن تۋريستەرگە باعىتتالعان مەديتسينالىق جانە ءبىلىم بەرۋ كلاستەرىنە جاۋاپتى, ال «Growing District» ءارتۇرلى ونەركاسىپ سەكتورلارىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىق بولىپ سانالادى. سونداي-اق «Green District» دەمالىس ورىندارى مەن تاقىرىپتىق ساياباقتارى بار دەمالىس جانە مادەنيەت ورتالىعى بولاتىندىعى جونىندە وبلىستىق اكىمدىك وكىلدەرى بايانداپ بەردى.
«مۇنداعى ماقسات – الماتى قالاسىنداعى كولىك كەپتەلىسى, حالىق تىعىزدىعى سىندى كوپتەگەن پروبلەمانىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋ. وقۋ ورىندارىن, بيزنەس نىساندارىن الماتى مەن قوناەۆ قالاسىنىڭ اراسىندا بوي كوتەرەتىن قالاعا جۇيەلى, جوسپارلى تۇردە ورنالاستىرۋ. سول ارقىلى جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىن شەشۋ. ەكولوگيالىق احۋال دا الاڭداتارلىق كۇيدە. وسى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ وڭ شەشىم تابۋىنا ىقپال ەتەدى دەگەن سەنىمدەمىز», دەيدى الماتى وبلىستىق ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بولات مۇسىلمانبەكوۆ.
بۇل اۋقىمدى جوسپار الماتى وبلىسىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.
جاڭا قالانى قۇرۋ – جول جەلىلەرى, ينجەنەرلىك, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىن جاڭعىرتۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, ينۆەستيتسيالاردى, تەحنولوگيالاردى, قوسىمشا قارجى اعىندارىن تارتۋعا, كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتى دامىتۋعا, سالىق تۇسىمدەرىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءوڭىردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى مەن ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى.
ء«بىز بىلتىر ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ جوسپارىن دايىندادىق. قۇجاتقا مەملەكەت باسشىسى قول قويدى. بۇل قالا ازياداعى سينگاپۋر, گونكونگ, ال ەۋروپاداعى بەرلين قالاسىنىڭ اۋماعىمەن بىردەي. مۇنداي قالا ەلىمىزدە العاش سالىنباق. بۇل ەلىمىزدىڭ عانا ەمەس, ورتالىق ازيانىڭ جاڭالىعى بولماق. سەبەبى, مۇندا ينۆەستورلاردى تارتۋ وتە قولايلى. قازىردىڭ وزىندە اۋىلشارۋاشىلىق باعىتى بويىنشا 10 كەلىسىم جاسالدى. بۇل – بولاشاقتىڭ قالاسى بولادى», دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى «سەز الاتاۋ» كومپانياسىنىڭ باسشىسى جانىبەك ساۋىربەك.
جاڭا نىسانداردان بولەك ايماقتا جاڭا تەمىرجول باعىتى ىسكە قوسىلىپ, ونداعى جۇمىسشىلار سانىنىڭ ارتاتىندىعى دا ايرىقشا اتالدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ الاتاۋ قالاسىن قۇرۋ تۋرالى شەشىمى وڭىرگە وڭ وزگەرىستەرمەن قاتار, بارلىق باعىتقا سونى سەرپىن بەرەدى. جاڭا قالادا مۇمكىندىكتەردىڭ كوكجيەگى كەڭەيەدى. وندا تۋريزم, ساۋدا-لوگيستيكا, مەديتسينا, سپورت, ءبىلىم بەرۋ, بيزنەس باعىتىندا دامىپ, قوعامدىق كولىكتەر جاندانىپ, جەرۇستى جەڭىل مەتروپوليتەنى اشىلادى. ونەركاسىپ سالاسىندا دا قىرۋار ءىس اتقارىلماق.
جۇرت كوڭىلىن جادىراتقان الاتاۋ بولاشاقتىڭ ەڭ ساۋلەتتى دە كەلبەتتى قالاسىنا اينالارى اقيقات.
الماتى وبلىسى