قازىرگى تاڭدا قازاقستانمەن بارىس-كەلىستى, الىس-بەرىستى جولعا قويۋعا مۇددەلى بولىپ وتىرعان مەملەكەتتىڭ ءبىرى – مالايزيا. ونىڭ ايعاعى – وڭتۇستىك-شىعىس ازيانىڭ قاقپاسى ىسپەتتى ەل وسى ماقسات جولىندا ناقتى قادامدارعا بارىپ وتىر. الماتى مەن كۋالا-لۋمپۋر اراسىن جالعاۋ ءۇشىن ازيادا 14 جىل قاتارىنان ەڭ ۇزدىك اۋەكومپانيا دەگەن اتاقتى بەرمەي كەلە جاتقان, جىلىنا 800 ميلليونعا جۋىق جولاۋشى تاسيتىن «AirAsia X» لوۋكوستەرى نارىققا كەلدى.
وسى ايتۋلى وقيعاعا وراي «AirAsia X» اۋە كومپانياسىنىڭ قۇرىلتايشىسى, «Capital A» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ اتقارۋشى توراعاسى داتۋك كامارۋدين مەرانۋن جۋرناليستەرمەن كەزدەسىپ, ءوز جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
«قازاقستان مەن مالايزيانى جاقىنداستىرۋ ارمانى مەندە ەرتەرەكتە پايدا بولعان. بىراق ونى جۇزەگە اسىرۋعا جاھاندىق ىندەت ۇلكەن كەدەرگى كەلتىردى. پاندەميادان كەيىن وسى ءىستى جانداندىرۋدى جالعاستىردىق», دەيدى داتۋك كامارۋ- دين.
البەتتە, ازيانىڭ ءىرى اۋە كومپانياسى ەكى ەل اراسىندا اۋە رەيستەرىن اشۋعا اياقاستى شەشىم قابىلداي سالمايتىنى ايان. قازاقستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتى, جاھان كەزگەندى جاقسى كورەتىن جەرلەستەرىمىز, ەكى ەلدى قۇداي كەندە ەتپەگەن كورىكتى مەكەندەر مەن ماركەتينگتىك زەرتتەۋلەر العىشارت بولعانى داۋسىز. دەگەنمەن الەمدىك ءىرى تاسىمالداۋشىنىڭ ءبىرى ساياحاتتاعاندى سۇيەتىن وتانداستارىمىزعا ارزان اۋەبيلەت ۇسىنا الا ما دەگەن ساۋالعا كەلسەك, «Capital A» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ اتقارۋشى توراعاسى داتۋك كامارۋدين مەرانۋن ءبىرىنشى كەزەكتە كومپانيا بيلەتتەردىڭ قولجەتىمدى بولۋىنا ءمان بەرىپ وتىرعانىن ايتادى.
اقيقاتىنا كەلگەندە, ەكى ەل اراسىنداعى تۋريستىك الەۋەتتى وياتۋعا, ساۋدا-ساتتىق جانە ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋعا مالايزيا تۋريستىك اگەنتتىگىنىڭ ساۋدا ميسسياسى, قازاقستانداعى مالايزيا ەلشىلىگىمەن قوسا وزگە دە اۋە تاسىمالداۋشىلارى مۇددەلى دەسەك, اسىرا دارىپتەۋ ەمەس. ونىڭ دالەلى – كەيىنگى ۋاقىتتا دەلدالدىق دەلەگاتسيالاردىڭ بەلسەندىلىگى. شىعارىپ سالعانىمىزعا ساناۋلى عانا كۇندەر وتكەن 2023 جىلى ەكى ەل اراسىندا تالاي مامىلە ءجۇردى. سول سياقتى «Air Asia X» كومپانياسىنىڭ جەتەكشىلەرى ەلىمىزدەگى ءارتۇرلى قۇزىرلى مەكەمەمەن كەلىسسوزدەردى 2018 جىلدان بەرى جۇرگىزىپ كەلەدى.
قىسقاسى, 14 ناۋرىزدان باستاپ الماتى مەن كۋالا-لۋمپۋر اراسىنداعى اۋە رەيستەرى اپتاسىنا ءتورت (سەيسەنبى, بەيسەنبى, سەنبى, جەكسەنبى) رەت ۇشادى. ايتقانداي, بۇل بۇعان دەيىن ەكى ەل اراسىنداعى تۋريستىك بايلانىس بولمادى دەگەن ءسوز ەمەس. مىسالى, COVID-19 باستالعانعا دەيىن 2019 جىلى مالايزياعا قازاقستاننان 18 138 تۋريست بارعان. بۇل ەل پاندەمياعا دەيىن, تەك 2019 جىلى شەتەلدەردەن 26 ملن تۋريست قابىلداعان. ءبىر جاعىنان مالايزيانىڭ قازاقستانعا بەرىپ وتىرعان ەڭ ۇلكەن ارتىقشىلىعى – 30 كۇنگە دەيىن ۆيزا تالاپ ەتىلمەيدى.
ال «Air Asia Aviation Group» قۇرامىنا كىرەتىن, 2006 جىلى قۇرىلعان «Air Asia ح» كومپانياسىنىڭ ا-320, ا-320neo, ا-321neo جانە A-330 ءتيپتى 270 اۋە كەمەسى بار. فرانشيزا اياسىندا كومپانيا مالايزيانى 25 مەملەكەتپەن جالعاپ وتىر.
قالاي دەسەك تە, ازياداعى ءىرى لوۋكوستەردىڭ ورتالىق ازياعا كەلۋى قاي تۇرعىدا بولسا دا ماڭىزدى. مالايزيانىڭ قاي كەزدە دە شىعىس ازيانىڭ قاقپاسى ىسپەتتى, جيھانكەزدەردى, شىم-شىتىرىق وقيعا, بۇرىن اۋىز ءتيىپ كورمەگەن اس ءمازىرىن سۇيەتىندەردى وزىنە سۇيرەي الاتىن قىزىقتارى جەتىپ-ارتىلادى. وعان قوسا قازاقتار دا ساياحاتشى حالىق ەكەندىگىمەن تانىلا باستادى.
وسى ورايدا داتۋك كامارۋدين مەرانۋن: «بۇل – «AirAsia X» ءۇشىن دە تاريحتىڭ جاڭا تاراۋلارى, الماتى مەن كۋالا-لۋمپۋر اراسىن جالعاي وتىرىپ, ءوزىمىز قۇرىلعالى بەرى 16 جىلدىڭ ىشىندە ءبىرىنشى رەت نارىقتا قۇلاش جايعالى وتىرمىز. ءبىز قازاقستانمەن تىكەلەي رەيستەردى جۇزەگە اسىراتىن العاشقى مالايزيالىق كومپانيا ەكەنىمىزدى ماقتان تۇتامىز. ورتالىق ازياعا باستاعان العاشقى قادام, قازاقستان نارىعىنا شىعۋ, پاندەميادان كەيىن تانىمال باعىتتاردى جاڭعىرتۋدا جاڭا ايماقتاردى زەرتتەۋ – ارىدەن ويلايتىنىمىز بەن شەشىمتالدىعىمىزدىڭ بەلگىسى. ال قازاقستان ورتالىق ازياداعى ەڭ باي ەل ەكەنىن ەسكەرسەك, الماتىعا تىكەلەي رەيستەر اشۋ ساۋدا-ساتتىق, كوممەرتسيالىق بايلانىستار مەن ءبىلىم الماسۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا ايتارلىقتاي يگى ىقپال ەتەدى», دەيدى.
سونىمەن, رەيستەردىڭ قوسىلۋ قۇرمەتىنە قولجەتىمدى پرومو-تاريفتەر ءبىر باعىتقا 249 دوللاردان باستاپ, «Premium Flatbed» رەيستەرىندە 699 دوللارعا دەيىن باراتىنىن ايتا كەتۋگە بولادى.
ء«بىز قازاقستاننان كەلگەن ساياحاتشىلارعا ساباحتاعى, كۋالا-تەرەنگگان مەن لانگكاۆيدەگى تاڭعاجايىپ جاعاجايلاردى, پەنانگتەگى اسپازدىق جۇماقتى, ساراۆاكتاعى يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالارى مەن باسقا دا ىشكى باعىتتاردى تاماشالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىمىزدى ماقتان تۇتامىز. ءبىزدىڭ fly-Thru بايلانىستارىمىز ارقىلى تۋريستەر كۋالا-لۋمپۋردان تايلاندتاعى پحۋكەتكە, كرابيدەگى وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ءىنجۋ-مارجاندارىنا, يندونەزياداعى بالي مەن لومبوكقا, كامبودجاداعى سيەم ريپ, ۆەتنامداعى سايگون سىندى تاڭعاجايىپ ولكەلەرگە ۇشا الادى. «الماتى – كۋالا-لۋمپۋر» باعىتى ارقىلى ءبىز ەكى ۇلى ەلدىڭ, حالقى تىعىز قونىستانعان وڭىرلەر اراسىنداعى ساپارلارعا جول اشىپ قانا قويماي, قازاقستان مەن مالايزيا اراسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋعا, سونداي-اق ەكى ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سەكتورلارىن بايىتۋعا ۇمتىلامىز», دەيدى.
الماتى