قويان جىلىنىڭ «كوجەكتەرى»

سونىمەن بىلتىر دۇنيەگە كەلگەن ەگىزدەر مەن ەسىمدەردى سارالاپ كور­گەندە, ەل دەموگرافياسىنىڭ وسۋى­نە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان انا­لا­رىمىزدىڭ الماتىدا دا كوپ ەكەنىنە كوزىمىز جەتتى. تەك قانا ەگىزدەردىڭ ءوزى 217 جۇپتى قۇرايدى ەكەن. اراسىندا ۇشەم­دەر دە بار.

«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەم­لەكەتتىك كورپوراتسياسى الماتى قا­لاسى فيليالى اۋداندىق احاج بو­لىمدەرىنىڭ بەرگەن مالىمەتىنشە, بىلتىر ەگىزدەر كوشىن 39 ەگىزبەن – بوستاندىق اۋدانى, 38 ەگىزبەن – تۇركسىب جانە 31 ەگىزبەن الاتاۋ اۋداندارى باستاپ تۇر. ودان كەيىن ءتىزىمدى 30 ەگىزبەن مەدەۋ اۋدانى, 29 ەگىزبەن الما­لى اۋدانى جال­عاس­تىرعان. ءتىزىمنىڭ سوڭىن 28 ەگىزبەن اۋەزوۆ, 13 ەگىزبەن جە­تىسۋ, 8 ەگىز, 1 ۇشەم­مەن ناۋرىزباي اۋدا­نى اياق­تايدى.

«بۇل – وتە قۋانارلىق جاعداي. ەلى­مىز­دە حالىق سانىنىڭ ءوسىپ جاتقانى – جاقسى قۇبىلىس. تالاي ناۋبەتتى باسى­نان وتكەرىپ, ءوسۋ قارقىنى باسەڭسىپ قالعان حال­قىمىز, بىلتىر 20 ميلليوندىق مەجەگە جەتىپ قۋانتىپ وتىر. ەلىمىزدە حا­لىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا اسا ءمان بەرىلىپ, انالاردىڭ دا الاڭسىز بالالى بولۋىنا جاعداي جاسالىنىپ جاتىر. بوسانعانعا دەيىنگى, بوسانعاننان كەيىنگى جاردەماقىلارى ءوستى. ءاربىر بالا تۋىلعاندا بەرىلەتىن جاردەماقىلار دا جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. كورسەتىلەتىن مەم­لەكەتتىك قىزمەتتەر پرواكتيۆتى جانە كومپوزيتتى نۇسقالارعا كوشىرىلدى. انا­لار كوپ قىزمەتتى حقو-عا كەل­مەي-اق, ونلاين الاتىن بولدى»,  دەيدى «ازا­ماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەم­لەكەتتىك كورپوراتسياسى الماتى قالاسى فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى فاريدا بوكيجانوۆا.

سونداي-اق الماتىنىڭ سابيلەرى يەمدەنگەن ەسىمدەرىمەن دە بولىسسەك. «ازا­مات­تارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەم­­­لە­كەتتىك كورپوراتسياسى احاج بو­لىمدەرىنىڭ بەرگەن مالىمەتىنشە, الما­تىلىقتاردىڭ كوپشىلىگى بالالارىنا قاسيەتتى يسلامداعى ەسىمدەردى تاڭداپتى. ولاردىڭ قاتارىندا مۇحاممەد, ءال-مۇحاممەد, يسلام, مۇحاممەدالي, ومار, ابدراحمان, فاتيما, رايانا, كاۋ­­­سار, ايشا, مەدينا, ياسينا بولسا, كوپ كەزدەسەتىن ەسىمدەر قاتارىندا تا­­ريحي تۇلعالار مەن قايراتكەرلەر ەسىم­­د­ەرى دە بار. ماسەلەن, ابىلايحان, قازبەك, ءابىلحايىر, كەنەسارى, ءاليحان, امىرە, نۇرسۇلتان, قاسىم-جومارت, حان, ايعانىم, بورتە, زەرە, توميريس سىندى نىسپىلار ءجيى تاڭدالادى. سونىمەن قاتار ال­ديار, ايسۇلتان, ءالينۇر, نۇ­رالي, اليار, ايون, ايلين, ءىنجۋ, مار­جان, اسى­لىم, ماريام, سوفيا, ايالا سىن­دى قازىر­گى زامانعى ەسىمدەردى دە ءبىراز اتا-انا تاڭداعان.

وتكەن جىلدىڭ قاڭتار-قازان ارالى­عىندا الماتى قالاسىندا 29 560 بالا دۇنيەگە كەلسە, ونىڭ 15 251-ءى – ۇل, 14 309-ى – قىز. ولاردىڭ 216 جۇبى – ەگىز, 1-ەۋى ۇشەم بولىپ دۇنيەگە كەلسە, جالپى سانى – 435 بالا. الماتى ءۇشىن تامىز ايى نارەستەلەردىڭ كوپ تۋىلۋىمەن ايرىق­شالاندى. بۇل ايدا 3310 بالانىڭ كىن­دىگى كەسىلدى.

كەيىنگى جىلدارى ەلى­مىزدە ەگىز جىگىت­تەر مەن ەگىز قىزداردىڭ قوسىلۋ جايت­­تارى دا جيىلەپ كەلەدى. اقتوبە, ماڭ­عىس­تاۋ وبلىستارىندا ەگىز جى­گىت­تەر ەگىز قىزدارعا ۇيلەنگەن قى­زىقتى وقيعالار بار. ءتىپتى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 32 جىل بۇرىن ەگىز قىزدارعا ۇيلەنگەن ەگىز باۋىرلار تۇرادى ەكەن. ولاردىڭ قاي-قايسىسى دا ومىرلەرىنە ريزا.

الەمدە 80 ملن-عا جۋىق ەگىز بار كو­رىنەدى. رەسمي مالىمەت بويىنشا جىل سايىن الەمدە 1,6 ميلليون ەگىز تۋادى ەكەن. قازاقستان ەگىزدەردى ومىرگە الىپ كە­لۋى جونىنەن الەمدە – 48-ورىندا. دە­گەنمەن ەلىمىزدىڭ ءاربىر قالاسى مەن اۋى­لى جاقسى كورسەتكىش كورسەتىپ جاتسا, 48-ورىن­نان جوعارىلاۋىمىز دا عا­جاپ ەمەس.

الماتى