قازىرگى تاڭدا قاتىپ قالعان ءسان ۇلگىسى جوق ەكەندىگى بارشاعا ايان, بۇگىندە مىناۋ «مودا» ەكەن دەپ, ەلدىڭ ءبارى بىردەي كيىنبەيدى. سەبەبى الۋان, بىرەۋگە جاراساتىن ءتۇس, ەكىنشى ادامعا ۇيلەسپەيدى, بىرەۋگە ارزان دۇنيە ەكىنشى ادام ءۇشىن تىم قىمبات. ونىڭ ۇستىنە قازىر جۇرتتىڭ تاڭداۋ ەركى مەن تالعامى بار.
سونىمەن الماتىدا Kazakhstan Fashion Week ۇلتتىق ءسان اپتالىعىنىڭ 33 ماۋسىمى دا مارەگە جەتىپ, ءسان مىنبەرىندە 20-دان استام وتاندىق جانە شەتەلدەردەن ارنايى شاقىرىلعان ديزاينەرلەر سالتانات قۇردى.
ادەتتە اۆتورلىق ءسان ۇلگىلەرىنىڭ, توپتامالاردىڭ ۇساق-تۇيەگىنە دەيىن ويلاستىرىلادى. دەگەنمەن ديزاينەرلەرگە ءسان اپتالىعىنا قاتىسۋعا, جۇرتقا كورسەتەتىن كيىم ۇلگىلەرى توپتاماسىن جوبالاۋ مەن جۇزەگە اسىرۋعا قانشا قاراجات كەرەك؟ بۇل سۇراققا تانىمال ديزاينەرلەرىمىزدىڭ جاۋاپتارى تومەندەگىدەي بولدى.
نازىم قارپىقوۆا, «Arunaz» ماركاسىنىڭ يەسى: «وسى ماۋسىمدا KFW-كە ارناپ 23 دايىن وبراز بەن العاش رەت ەر-ازاماتتارعا ارنالعان ءسان ۇلگىلەرىن ۇسىندىق. توپتامانىڭ ورتاشا قۇنى – 10 ملن تەڭگە. ءبىزدىڭ ءسان ءۇيى ەكسكليۋزيۆتى كيىمدەرگە ماماندانعاندىقتان, ادەتتە ءبىر نەمەسە ەكى دانادا عانا تىگىلەدى. قۇنى تاڭدالعان ۇلگىسى, ءپىشىمى مەن كۇردەلى ەلەمەنتتەرىنەن قۇرالادى. وعان ماتانىڭ باعاسى, فۋرنيتۋراسى, كونسترۋكتور مەن تىگىنشىلەردىڭ ەڭبەگى مەن باسقا دا كوپتەگەن فاكتور كىرەدى. ماتالاردى ادەتتە پاريج, ميلان, موناكودان ساتىپ الامىز. اشەكەيلەرىمىز بەن قاجەتتى ۇساق-تۇيەكتەرىمىزدىڭ ورتاشا قۇنى – 100 مىڭ تەڭگەگە دەيىن بارادى».
ال ايدا قاۋمەنوۆا باعا اۋقىمدىلىعىنىڭ ارقاسىندا اۆتورلىق كيىم ءارتۇرلى اۋديتوريانىڭ سۇرانىسىنا يە ەكەنىن ايتا كەلە: «بۇيىمداردىڭ ورتاشا قۇنى – 80 مىڭ تەڭگە. بىراق بىزدە ءۇش كيىم جەلىسى بار, قولجەتىمدى كيىمدەرگە فۋتبولكالار مەن اكسەسسۋارلار كىرەدى, ولاردىڭ ورتاشا قۇنى شامامەن – 20 مىڭ تەڭگە. ەكىنشى قاتارعا – ديزاينەرلىك ەرەكشەلىككە يە كۇندەلىكتى كيىمدەر كىرسە, ونىڭ ورتاشا قۇنى – 70 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى. «Haute couture», ياعني ءۇشىنشى قاتارلى كيىمدەر جەكە تاپسىرىس بويىنشا تەك ءبىر دانادان تىگىلەتىندىكتەن, تيىسىنشە ول ورتا ەسەپپەن – 200 مىڭ تەڭگەگە باعالانادى. ال بيىلعى KFW ماۋسىمىنداعىداي ەرەكشە جاعدايلاردا ارىپتەستەرىمىزگە جۇگىنەتىن كەزدەر بولادى. وسى جولى «مەدياتەكس» كومپانياسىنىڭ اننا باسك برەندىمەن بىرگە جۇمىس ىستەدىك. بۇل برەند باس كيىمدەر مەن تريكوتاجدان جاسالعان اكسەسسۋارلارمەن, اشەكەيلەرمەن اينالىسادى. مۇنىڭ ورتاشا قۇنى ءالى انىقتالعان جوق», دەيدى.
ديزاينەر ايدانا وماروۆا كيىم ۇلگىلەرىنىڭ قۇنى شىعىن ماتەريالدارى مەن قول ەڭبەگىنەن باسقا, اۆتوردىڭ شەبەرلىگىنە, ءاربىر بولشەكتى جاساۋدا قولدانىلاتىن بىرەگەي تەحنولوگيالارعا تاۋەلدى ەكەندىگىن بايانداي وتىرىپ: «باعا ديزاينەردىڭ شىعارماشىلىق ۇلەسىنەن, ءار ديزاينعا سالعان قايتالانباس يدەياسىنان, تۇجىرىمدامالارى مەن تالانتىنان, وزىندىك قولتاڭباسىنان قۇرالادى. سيمبيوزدا جۇمىس ىستەيتىن بۇل فاكتورلار جوعارى ءسان توپتاماسىنىڭ قۇنىن قالىپتاستىرادى جانە ونىڭ قۇنىن ءسان سالاسىنىڭ بىلگىرلەرى مەن ونەردى باعالاي بىلەتىندەر اسىرا الادى. ال قازاقستاننىڭ ءسان نارىعىندا ۇسىنىستاردىڭ الۋان تۇرلىلىگىنىڭ ارقاسىندا قولجەتىمدى باعامەن كيىم تاڭداۋ مۇمكىندىگى قالىپتاسىپ كەلەدى», دەيدى.
دەگەنمەن, ديزاينەرلەر ەڭبەك شىعىن, ماتالار مەن اكسەسسۋارلاردىڭ باعاسىن قوسا ەسەپتەگەندە, اۆتورلىق كيىم ءوز قۇنىن اقتايتىنىن ايتادى.
ماسەلەن, قيىر شىعىستان ارنايى كەلگەن KFW قوناقتارى – «كرىليا» ستۋدياسىنىڭ ديزاينەرلەرى دەنيس بۋرلاكوۆ پەن تاتيانا ۆاسيلەۆا قازاقستانعا جالپى قۇنى 10 مىڭ دوللار تۇراتىن 40-قا جۋىق بۇيىم اكەلسە, ونىڭ ارقايسىسى ورتاشا ەسەپپەن 200 دوللارعا باعالاندى, اكسەسسۋارلاردىڭ قۇنى 20 دوللاردان 300 دوللارعا دەيىن بارادى.
تاتيانا ۆاسيلەۆا «اۆتورلىق ۇلگىلەر قىمبات پا, جوق پا؟» دەگەن سۇراق ءاردايىم جەكە كوزقاراسقا بايلانىستى دەيدى. ءبىز ەرەكشەلەنۋدى, دارالاناۋدى باعالايتىن ادامداردى كيىندىرەمىز, ولار بىزگە ەموتسيا تۋدىرۋ ءۇشىن كەلەدى, سوندىقتان ولار ءبىزدىڭ شىعارماشىلىعىمىزعا تەك كويلەك, شالبار دەپ ەمەس, قۇندىلىق, بىرەگەيلىك دەپ قارايدى, ياعني بۇل – ادامنىڭ كوڭىل كۇيى مەن ىشكى الەمى».
ماسەلەن, ەلىمىزدەگى تاپسىرىس بەرۋشىلەرمەن جۇمىس ىستەيتىن فرانتسۋز ديزاينەرى ناز ماەر ءوزىنىڭ اۆتورلىق كويلەكتەرىنىڭ ورتاشا قۇنى نەگە 1200 ەۋرو تۇراتىنىن تۇسىندىرە كەلە: «قازاقستانداعى اۆتورلىق كيىم نارىعىندا ۇستامدىلىق بار. مەنىڭشە, قازاق ديزاينەرلەرىنىڭ كيىمدەرىنىڭ باعاسى الەمدىك ديزاينەرلىك كيىمدەردىڭ باعاسىنا سايكەس. تابىسى ورتاشا ادامدارعا قولجەتىمدى casual ستيلىندەگى توپتامالار بار, ال سالتاناتتى كەشتەرگە ارنالعان كيىمدەر البەتتە, ارزان تۇرمايدى. مەنىڭشە, تۇتاس العاندا ءتيىستى دەڭگەيدە تەڭدەستىرىلگەن».
وسى ورايدا وتاندىق ديزاينەرلەردىڭ وزدەرى دە وتاندىق برەندتەردى تاڭداۋ – ەڭ وڭ شەشىمدەردىڭ ءبىرى ەكەندىگىمەن كەلىسەدى.
ديزاينەر نازىم قارپىقوۆا جەكە تاپسىرىستارمەن تىگىلگەن كويلەك-كونشەكتەر ءوز اقشاسىنا تۇراتىندىعىن, باعالار ارينە, ارزان بولۋى دا مۇمكىن, بىراق ەلدە جەكە توقىما بۇيىمدارى ونەركاسىبى ءالى دە دامىماعاندىقتان, بۇعان وسى ماسەلە دە ىقپال تيگىزىپ وتىر دەيدى.
قىسقاسى, ەشكىمدى قايتالاعىڭىز كەلمەسە, وتاندىق ديزاينەرلەردەن كيىنگەن ءتيىمدى. شىندىعىندا جەرلەستەرىمىزدىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەر ساپاسى, ءسانى جاعىنان دا الەمدىك برەندتەردەن كەم تۇسپەيدى. جۇرتقا قىمبات كورىنگەنىمەن, سالىستىرمالى تۇردە باعاسى دا بىرنەشە ەسە ارزان. ونىڭ ۇستىنە قازىرگى تالعامپاز تۇتىنۋشىعا ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى ۇسىنىپ وتىرعاندا دا وسىلار, ال مۇنى وتاندىق وندىرۋشىدەن باسقا ەشكىم جاساي المايدى.
الماتى